Powiat tukkumski

Powiat tukkumski
Туккумский уезд
Kreis Tuckum
Tukuma apriņķis
	powiat
	1819–1949
	Herb
Państwo	Rosja
Republika	gubernia kurlandzka
Siedziba	Tukkum (Туккум, Tuckum, Tukums)
Powierzchnia	2262,6
Populacja (1897); • liczba ludności	; 51,076
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miast	3
Liczba gmin zbiorowych	26
	Położenie na mapie guberni kurlandzkiej;

Powiat lub ujezd tukkumski, także tukumski (ros. Туккумский уезд, niem. Kreis Tuckum, łot. Tukuma apriņķis) – dawny powiat istniejący w latach 1819–1949 na Inflantach.

Przynależał kolejno do guberni kurlandzkiej Imperium Rosyjskiego (1819—1918), a następnie do Republiki Łotewskiej (1920—1940) i Łotewskiej SRR w ZSRR (1940/1944—1949). Siedziba władz znajdowała się w Talsenie (ros. Туккум, niem. Tuckum, łot. Tukums).

Historia i położenie

Powiat został utworzony w 1819 roku w wyniku reformy administracyjno-terytorialnej^[1]. Znajdował się w zachodniej części guberni kurlandzkiej Imperium Rosyjskiego. Na samej północy stykał się z Zatoką Ryską. Zajmował powierzchnię 2262,6 km²^[2].

Demografia

Według spisu ludności z 1897 roku liczba mieszkańców powiatu wynosiła 51,076 osób, w tym 7,555 mieszkańców w Tukkum. Według spisu z 1897 roku większość mieszkańców stanowili Łotysze (45,456 osób, czyli 89.0%), następnie Żydzi (2,717 osób, 5.3%) i Niemcy (2,201 osób, 4.3%)^[3].

Podział administracyjny

W 1913 roku powiat podzielony był na 1 miast0 i 30 gmin^[4]:

Miasto

Туккум (Tuckum, pol. Tukkum)

Gminy zbiorowe

Абаусгофская (Abaushof)
Альт-Ауцская (Alt-Autz)
Альт-Мокенская (Alt-Mocken)
Ангернская (Angern)
Аиненгофская (Annenhof)
Бененская (Behnen)
Бикстенская (Bixten)
Блиденская (Blieden)
Вадакская (Waddax)
Грендзенская (Grendsen)
Грос-Ауцская (Groß-Autz)
Илевская (Ihlen)
Ирмлауская (Irmlau)
Лестенская (Lesten)
Ней-Ауцская (Neu-Autz)
Нейенбургская (Neuenburg)
Петертальская (Peterthal)
Правенгенская (Prawingen)
Ремтенская (Remten)
Ренгенгофская (Rengenhof)
Семенская (Sehmen)
Струтельнская (Strutteln)
Стургофская (Sturhof)
Туккумская (Tuckum-Forstei)
Тумменская (Tummen)
Церкстенская (Zerxten)
Шламненская (Schlampen)
Шникернская (Schnickern)
Экендорфская (Eckendorf)

Przypisy

↑ Материалы для географии и статистики России: Курляндская губерния, Тип. Департамента генеральнаго штаба, 1862 [dostęp 2026-04-03] (ros.).
↑ Okupētās Latvijas administratīvi teritoriālais iedalījums. Latvijas Valsts arhīvu ģenerāldirekcija. Riga, 1997
↑ First General Population Census of the Russian Empire, 1897. Courland Governorate.
↑ Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения. - Киев : Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1913. -[94 с. ; 27 см. - Отт. из кн.: Вся Россия: справочная книга росссийской промышленности, торговли, сельского хозяйства, администрации... Киев: Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1911-1912. VI Общий отд. - С. 105-196.]

Linki zewnętrzne

Powiat tukkumski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 609 .

[1] Материалы для географии и статистики России: Курляндская губерния, Тип. Департамента генеральнаго штаба, 1862 [dostęp 2026-04-03] (ros.).

[2] Okupētās Latvijas administratīvi teritoriālais iedalījums. Latvijas Valsts arhīvu ģenerāldirekcija. Riga, 1997

[3] First General Population Census of the Russian Empire, 1897. Courland Governorate.

[4] Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения. - Киев : Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1913. -[94 с. ; 27 см. - Отт. из кн.: Вся Россия: справочная книга росссийской промышленности, торговли, сельского хозяйства, администрации... Киев: Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1911-1912. VI Общий отд. - С. 105-196.]

[1]

[2]

[3]

[4]