Powiat windawski

Powiat windawski
Виндавский уезд
Kreis Windau
Ventspils apriņķis
	powiat
	1819–1949
	; Windawa w 1906 roku
	Herb
Państwo	Rosja
Republika	gubernia kurlandzka
Siedziba	Windawa (Виндава, Windau, Ventspils)
Powierzchnia	3126,0
Populacja (1897); • liczba ludności	; 48,275
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miast	2
Liczba gmin zbiorowych	11
	Położenie na mapie guberni kurlandzkiej;

Powiat lub ujezd windawski (ros. Виндавский уезд, niem. Kreis Windau, łot. Ventspils apriņķis) – dawny powiat istniejący w latach 1819–1949 na Inflantach.

Przynależał kolejno do guberni kurlandzkiej Imperium Rosyjskiego (1819—1918), a następnie do Republiki Łotewskiej (1920—1940) i Łotewskiej SRR w ZSRR (1940/1944—1949). Siedziba władz znajdowała się w Windawie (ros. Виндава, niem. Windau, łot. Ventspils).

Historia i położenie

Powiat został utworzony w 1819 roku w wyniku reformy administracyjno-terytorialnej^[1]. Znajdował się w zachodniej części guberni kurlandzkiej Imperium Rosyjskiego. Od zachodu i północnego zachodu graniczył z Morzem Bałtyckim, w tym z Zatoką Ryską. Znajdował się tu najdalej na północ wysunięty punkt guberni kurlandzkiej (gmina Dondangen). Zajmował powierzchnię 3126,0 km²^[2].

Demografia

Według spisu ludności z 1897 roku liczba mieszkańców powiatu wynosiła 48,275 osób, w tym 7,127 mieszkańców w Windawie i 1,509 w Piltyniu. Według spisu z 1897 roku większość mieszkańców stanowili Łotysze (41,112 osób, czyli 85.2%), następnie Niemcy (3,790 osób, 7.9%), Żydzi (1,396 osób, 2.9%) i Litwini (1,333 osób, 2.8%)^[3].

Podział administracyjny

W 1913 roku powiat podzielony był na 2 miasta i 11 gmin^[4]:

Miasta

Gminy zbiorowe

Амт-Пильтенская (Amt-Pilten)
Дондангенская (Dondangen)
Зиргенская (Sirgen)
Зурская (Suhrs)
Попенская (Popen)
Пуссенская (Pussen)
Ротгофская (Rothhof)
Угаленская (Ugahlen)
Усмайтенская (Usmaiten)
Шлекская (Schleck)
Эдваленская (Edwahlen)

Linki zewnętrzne

Powiat windawski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 545 .

Przypisy

↑ Материалы для географии и статистики России: Курляндская губерния, Тип. Департамента генеральнаго штаба, 1862 [dostęp 2026-04-03] (ros.).
↑ Okupētās Latvijas administratīvi teritoriālais iedalījums. Latvijas Valsts arhīvu ģenerāldirekcija. Riga, 1997
↑ First General Population Census of the Russian Empire, 1897. Courland Governorate.
↑ Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения. - Киев : Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1913. -[94 с. ; 27 см. - Отт. из кн.: Вся Россия: справочная книга росссийской промышленности, торговли, сельского хозяйства, администрации... Киев: Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1911-1912. VI Общий отд. - С. 105-196.]

[1] Материалы для географии и статистики России: Курляндская губерния, Тип. Департамента генеральнаго штаба, 1862 [dostęp 2026-04-03] (ros.).

[2] Okupētās Latvijas administratīvi teritoriālais iedalījums. Latvijas Valsts arhīvu ģenerāldirekcija. Riga, 1997

[3] First General Population Census of the Russian Empire, 1897. Courland Governorate.

[4] Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения. - Киев : Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1913. -[94 с. ; 27 см. - Отт. из кн.: Вся Россия: справочная книга росссийской промышленности, торговли, сельского хозяйства, администрации... Киев: Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1911-1912. VI Общий отд. - С. 105-196.]

[1]

[2]

[3]

[4]