Przybychowo

Przybychowo
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

czarnkowsko-trzcianecki

Gmina

Połajewo

Liczba ludności (2022)

374[1]

Strefa numeracyjna

67

Kod pocztowy

64-710[2]

Tablice rejestracyjne

PCT

SIMC

0528818

Położenie na mapie gminy Połajewo
Mapa konturowa gminy Połajewo, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Przybychowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Przybychowo”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Przybychowo”
Położenie na mapie powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego
Mapa konturowa powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Przybychowo”
Ziemia52°50′38″N 16°42′26″E/52,843889 16,707222[3]

Przybychowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 178.

Nazwa

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskojęzycznym dokumencie z 1403 kiedy to odnotowano polskie odmiejscowe nazwisko „Przibichowski”. W 1408 wieś zanotowano pod staropolską zlatynizowaną nazwą „Przibichowo”, 1452 „Przybychowo”, 1497 błędnie „Brybychewo”[4].

Historia

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i początkowo była wsią szlachecką leżącą w dobrach czarnkowskich i należącą do szlachty polskiej z rodu Przybychowskich, którzy od nazwy miejscowości przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Czarnkowskich herbu Nałęcz. Od 1320 tereny, na których powstało miasto leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 miejscowość leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego w parafii Czarnków, a w latach 1563, 1577 w parafii Połajewo[4].

Pierwszy zapis związany z miejscowością pochodzi z 1403 i odnotował Mikołaja Przybychowskiego jako pełnomocnika Wincentego Czarnkowskiego w jego sporze z sędzią poznańskim Janem Czarnkowskim. W 1408 wspomniano Piotra kapłana (łac. „presbiter”) z Przybychowa, który toczył spór sądowy z dziedzicami ze Skrzetusza[4].

W 1412, według dokumentu oblatowanego w 1546, wspomniano Mikołaja i „Cornosiusa” braci oraz dziedziców wsi. W 1425 wspomniany został Przecław dziedzic przybychowski. W 1474 Barbara z Przybychowa, wdowa po Wawrzyńcu z Przybychowa sprzedała wojewodzie poznańskiemu Stanisławowi z Ostroroga części miasta Mrocza oraz wsi Wałdowo i Wałdówko w powiecie nakielskim, odziedziczone po zmarłej Katarzynie wdowie po Janie Krasce cześniku kaliskim i staroście konińskim[4].

W 1452 odnotowano również mieszkańców wsi z niższych stanów społecznych, świadków z Przybychowa: Wojciecha zwanego Przybyszem, Bartłomieja i Wawrzyńca[4].

W 1497 król polski Jan I Olbracht potwierdził, że Sędziwój Czarnkowski herbu Nałęcz wojewoda kaliski zapisał swojej żonie Katarzynie z Kretkowa 2000 złotych węgierskich na dobrach Czarnków oraz na robociznach (łac. „in laboribus”) w Gębicach i w Przybychowie. W 1506 Maciej Czarnkowski zapisał po 1000 złotych posagu oraz wiana żonie Katarzynie córce Piotra z Opalenicy na połowie dóbr należnych mu w podziale z bratem Sędziwojem, w tym m. in. na Przybychowie[4].

W 1555 synowie Macieja Stanisław i Wojciech Czarnkowski sprzedali z zastrzeżeniem prawa odkupu Stanisławowi i Andrzejowi Objezierskim swoje części w Przybychowie oraz w połowie Śmieszkowa za 1000 złotych. W 1558 kanonik katedry poznańskiej Stanisław Objezierski części wsi Przybychowo oraz Śmieszkowo, które otrzymał od brata Andrzeja, przekazał z zastrzeżeniem prawa odkupu Piotrowi Pogorzelskiemu. W 1556 Wojciech Sędziwój Czarnkowski, syn Sędziwoja, otrzymał w spadku m. in. części Przybychowa od brata Stanisława Sędziwoja. W 1557 Piotr Czarnkowski, syn Macieja, w podziałach majątku ze swoimi braćmi otrzymał m. in. części w Przybychowie[4].

Miejscowość wspominały historyczne rejestry podatkowe. W 1470 wieś Przybychowo znalazła się w rejestrze wsi, które nie zapłaciły wiardunków królewskich. W 1508 wieś figuruje w rejestrze wiardunków królewskich ale folmularz nie został wypełniony. W 1510 miejscowość została odnotowana jako opustoszała. W 1563 miał miejsce w niej pobór od 4 łanów i karczmy dorocznej. W 1577 kasztelan poznański Piotr Czarnkowski zapłacił pobór z Przybychowa. W 1580 Piotr Czarnkowski zapłacił pobór od dwóch łanów i jednego zagrodnika, a Wojciech Urbanowski od 3/4 łana i jednego zagrodnika[4].

Wieś szlachecka odnotowana pod nazwą "Przibichowo" położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1061 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 111416.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Gąsiorowski 1992 ↓, s. 885.
  5. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 25.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.