Radar TUGA

TUGA

Dane podstawowe
Producent	PIT-RADWAR
Typ	radar 4D
Przeznaczenie	wykrywanie i śledzenie celów powietrznych, w tym bezzałogowych statków powietrznych
Funkcje	pomiar odległości, azymutu, elewacji oraz prędkości radialnej
Historia
Data konstrukcji	2024
Lata używania	od 2024 (demonstrator)
Dane techniczne
Rodzaj anteny	aktywna antena ścianowa AESA
Powierzchnia anteny	700 × 700 mm
Zasięg	do 50 km
Apertura pionowa	33°
Apertura pozioma	90°
Pasmo	pasmo X
Platforma	radar przenośny; platformy mobilne; obiekty stacjonarne
Użytkownicy

TUGA – opracowywany przez PIT-RADWAR polski wojskowy radar 4D przeznaczony do wykrywania i śledzenia celów powietrznych, w tym bezzałogowych statków powietrznych, śmigłowców i samolotów. Radar mierzy trzy współrzędne położenia celu oraz jego prędkość radialną, a jego sposób i parametry pracy są definiowane programowo^[1].

Radar TUGA został po raz pierwszy publicznie zaprezentowany przez PIT-RADWAR w związku z MSPO 2024, gdzie należał do trzech premierowych systemów spółki^[1]. Według późniejszych publikacji branżowych radar jest opracowywany przez gdański oddział PIT-RADWAR; na MSPO 2025 pokazano dwa kolejne warianty jego zastosowania: wersję przenośną z pojedynczą anteną na trójnogu oraz wariant zintegrowany z demonstratorem samobieżnej armaty przeciwlotniczej SA-35^[2][3]. W kwietniu 2025 spółka prezentowała TUGĘ także podczas spotkania producentów systemów dronowych i antydronowych z wicepremierem Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem^[4]. Jednym z pierwszych publicznie pokazywanych zastosowań radaru była integracja z demonstratorem samobieżnej armaty przeciwlotniczej SA-35, w której TUGA stanowi element hybrydowego systemu kierowania ogniem współpracującego z głowicą optoelektroniczną ZGS-35K^[1][3]. W wariancie zintegrowanym z SA-35 zastosowano cztery płaskie anteny rozmieszczone wokół pojazdu, co ma umożliwiać ciągłą obserwację w azymucie 360°^[3]. Według Defence24 TUGA była też prezentowana jako niewielka stacja radiolokacyjna mogąca pełnić rolę radaru wykrywania i śledzenia w systemach obrony przeciwlotniczej bardzo krótkiego zasięgu^[5].

Według wypowiedzi kierownika projektu opublikowanej we wrześniu 2025 TUGA pozostawała w fazie badań demonstratora; na kolejny rok planowano budowę prototypu, a następnie krótkiej serii urządzeń finansowanej ze środków własnych spółki^[6]. Według sprawozdania zarządu PIT-RADWAR, przytoczonego przez Defence24, radar ma być wykorzystywany w systemach obrony przeciwlotniczej, rozwiązaniach dla Marynarki Wojennej, systemach antydronowych oraz w ramach projektu „Tarcza Wschód”^[7].

TUGA jest radarem 4D z aktywną anteną AESA, pracującym w paśmie X (8–12 GHz) i wykorzystującym technikę FMCW^[1][2]. Blok antenowy o wymiarach 700 × 700 mm składa się z dwóch anten – nadawczej i odbiorczej – a tor nadawczy wykorzystuje półprzewodniki oparte na azotku galu (GaN)^[2]. Radar obserwuje przestrzeń w zakresie 33° w elewacji oraz 90° w azymucie; w zależności od konfiguracji może pracować sektorowo, dookólnie po osadzeniu na podstawie obrotowej albo w układzie czterech anten zapewniających ciągłą obserwację 360°^[2][6]. Deklarowany zasięg wykrywania wynosi od 50 m do 50 km, przy czym dla celu o skutecznej powierzchni odbicia 0,01 m² podawano zasięg przekraczający 5 km^[2][8]. Według Polski Zbrojnej masa urządzenia nie przekracza 50 kg^[6].

Według producenta TUGA jest przeznaczona do wykrywania i śledzenia samolotów, śmigłowców oraz bezzałogowych statków powietrznych, a dzięki programowemu definiowaniu sposobu pracy może być dostosowywana do wymagań konkretnej aplikacji i realizowanych zadań^[1]. Zwarta konstrukcja panelu umożliwia zastosowanie radaru jako systemu przenośnego albo jego integrację z platformami ruchomymi i obiektami stacjonarnymi^[1]. Według wypowiedzi kierownika projektu radar może być instalowany także na pojazdach, przyczepach i okrętach^[6]. W publikacjach prasowych TUGA była przedstawiana przede wszystkim jako lekki radar do wykrywania małych dronów, ale również jako sensor mogący wspomagać naprowadzanie uzbrojenia na cel^[6].