SA-35
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Platforma |
Jelcz 663.45 (6×6; „3. generacja”; demonstrator na podwoziu P663.45 T60) |
| Rodzaj |
samobieżna armata przeciwlotnicza kal. 35 mm |
| Produkcja |
demonstrator (publiczna prezentacja 2024) |
| Kaliber |
35 mm (35×228 mm) |
| Długość lufy |
3150 mm (armata KDA) |
| Masa |
675 kg (armata KDA) |
| Szybkostrzelność |
550 pocisków/min (teoretyczna) |
| Donośność pozioma |
cele powietrzne do 4000 m; naziemne do 2500 m (automat KDA) |
| Pociski |
35×228 mm |
| Prędkość początkowa |
do 1385 m/s (armata KDA) |
SA-35 – samobieżna armata przeciwlotnicza kalibru 35 mm, opracowana przez PIT-RADWAR i osadzona na podwoziu ciężarówki Jelcz 663.45 T60 (6×6), prezentowana jako efektor do zwalczania m.in. bezzałogowych statków powietrznych, śmigłowców i samolotów[1][2][3]; publicznie pokazana po raz pierwszy na MSPO 2024 jako demonstrator[1].
Konstrukcja i integracja
W materiałach producenta SA-35 opisywano jako rozwiązanie łączące efektor artyleryjski (siła ognia AM-35), system amunicji programowalnej oraz czujniki i system kierowania ogniem oparty na kanale optoelektronicznym (ZGS-35) i radiolokacyjnym (radar TUGA), osadzone na mobilnej platformie 6×6 Jelcz „3. generacji”[1][3].
Uzbrojenie i amunicja
Głównym uzbrojeniem SA-35 jest armata automatyczna KDA-35 kal. 35×228 mm[4]. W jawnych materiałach dotyczących rozwiązań 35 mm PIT-RADWAR wskazywano m.in.:
- parametry automatu KDA: szybkostrzelność teoretyczna 550 pocisków/min, prędkość początkowa do 1385 m/s, zasięg zwalczania celów powietrznych do 4000 m oraz naziemnych do 2500 m[4];
- zasilanie amunicją: dwustronne, dwa tory taśmowe (magazyny po 100 sztuk amunicji)[5];
- typy amunicji (w opisach rodziny 35 mm): m.in. podkalibrowa FAPDS-T oraz programowalna ABM (Air Burst Munition)[5];
- długość lufy: 3150 mm[4];
- masa automatu: 675 kg[4].
W broszurze XXXII MSPO wskazywano, że armata jest w pełni stabilizowana, co ma umożliwiać prowadzenie ognia również w czasie jazdy[2].
System kierowania ogniem i sensory
Radar TUGA opisywano jako radar 4D w paśmie X, z aktywną anteną AESA, przeznaczony m.in. do wykrywania i śledzenia małych celów powietrznych (w tym BSP) i wsparcia prowadzenia ognia[6][1][3].
W jawnych materiałach producenta i opisach rodziny OSU-35K/AM-35 (na której bazuje efektor SA-35) wskazywano następujące elementy sterowania ogniem:
- radar TUGA – radar 4D z anteną AESA, wykorzystujący technikę FMCW; przeznaczony do wykrywania i śledzenia m.in. BSP, samolotów i śmigłowców[1];
- głowica optoelektroniczna ZGS-35K – kamera termowizyjna (3–5 μm), kamera dzienna oraz dalmierz laserowy[5];
- bloki SKO – blok systemu kierowania ogniem BSKO-35K oraz rezerwowe stanowisko kierowania ogniem RSKO-35K (w rodzinie OSU-35K opisywane jako elementy systemu)[5];
- stabilizacja – w opisie rodziny OSU-35K wskazywano stabilizację linii widzenia sensorów i linii celowania lufy, umożliwiającą prowadzenie ognia w ruchu (w warunkach morskich)[5].
W relacjach o demonstratorze SA-35 opisywano także możliwość zdalnego kierowania (wynośne stanowisko/terminal)[3].
Nośnik (Jelcz 663.45 6×6)
W doniesieniach z MSPO jako nośnik demonstratora opisywano opancerzoną ciężarówkę Jelcz 663.45 T60 w układzie 6×6[2][7]. W analizie dotyczącej „Jelcza 3. generacji” podawano m.in. silnik MTU OM460 LA (Euro III) o mocy 335 kW (ok. 449 KM) i momencie 2000 Nm, automatyczną skrzynię biegów ZF (6 przełożeń do przodu), opancerzoną kabinę 3-osobową oraz masę pojazdu rzędu 18,5 t i DMC do 33 t (zależnie od konfiguracji)[8].
W opisie demonstratora podawano masę wieży z armatą rzędu 3500 kg oraz masę kompletnej platformy (wieża + elementy systemu kierowania ogniem na platformie kontenerowej) około 6000 kg[3].
W jawnych opisach modelu 663.45 wskazywano m.in.:
- silnik: MTU OM460 LA (Euro III), 335 kW przy 1800 obr./min oraz 2000 Nm przy 1300 obr./min[9];
- masa i DMC: masa własna „nieco ponad 18 t”, dopuszczalna masa całkowita do 33 t; z przyczepą do 57 t[9];
- kabina: opancerzona (wskazywany poziom 1 wg STANAG 4569), trzyosobowa; w układzie 3. generacji silnik umieszczono za kabiną (koncepcja „powerpack”)[9];
- skrzynia biegów: automatyczna ZF (6 biegów do przodu)[8].
Zestawienie podstawowych parametrów (jawnych)
| Obszar | Parametr | Wartość (jawnie podawana) | Źródło |
|---|---|---|---|
| Uzbrojenie | Kaliber / nabój | 35×228 mm | [4] |
| Uzbrojenie | Szybkostrzelność teoretyczna | 550 pocisków/min | [4] |
| Uzbrojenie | Długość lufy | 3150 mm | [4] |
| Uzbrojenie | Prędkość początkowa | do 1385 m/s | [4] |
| Uzbrojenie | Zasięg zwalczania (automat KDA) | cele powietrzne do 4000 m; naziemne do 2500 m | [4] |
| Amunicja | Zasilanie amunicją | 2 tory taśmowe; magazyny po 100 sztuk | [5] |
| SKO / sensory | Radar | TUGA: radar 4D AESA (FMCW) | [1] |
| SKO / sensory | Optoelektronika | ZGS-35K: TV + termowizja (3–5 μm) + dalmierz laserowy | [5] |
| Nośnik | Silnik | MTU OM460 LA: 335 kW; 2000 Nm | [9] |
| Nośnik | Masa / DMC | masa własna >18 t; DMC do 33 t (z przyczepą do 57 t) | [9] |
| Demonstrator | Masa zabudowy (orientacyjnie) | wieża ~3,5 t; kompletna platforma ~6 t | [3] |
Historia
W publikacjach branżowych SA-35 lokowano w linii polskich prac nad artyleryjskimi systemami 35 mm (wątek lądowy „Noteć” oraz równoległy wątek morski OSU-35/OSU-35K), przy czym jako efektor wskazywano rozwiązania wywodzące się z rodziny OSU-35K/AM-35[10][11][5].
SA-35 opisywano jako rozwinięcie okrętowej armaty OSU-35K, dostosowane do roli mobilnej na nośniku kołowym[2]. W tle wskazywano wcześniejsze prace nad polskimi systemami artyleryjskimi 35 mm dla programu „Noteć”, w tym model badawczy SAN-35 (2007–2008) jako etap prac koncepcyjnych nad wykorzystaniem automatu KDA i rozwiązań z linii rozwojowej Loary[10].
W analizie Defence24 z 2018 r. podawano, że rozwijana przez PIT-RADWAR armata przeciwlotnicza kal. 35 mm przeszła w 2017 r. szereg testów, a jednym z kolejnych kroków miała być integracja i sprawdzenie użycia z amunicją programowalną; w tym kontekście opisywano także dwustronne podawanie amunicji z dwóch magazynów oraz rolę programu „Noteć”[12].
System był publicznie pokazywany m.in. na MSPO 2024 w Kielcach[1][7]. Podczas MSPO 2025 prezentowano konfigurację SA-35 zintegrowaną z radarem TUGA[13].
W relacji MILMAG podawano, że po MSPO 2024 demonstrator SA-35 został skierowany na strzelania na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce, gdzie przeprowadzono próby z użyciem ostrej amunicji (w tym serię kilkuset strzałów); wskazywano też na potrzebę odrębnych, instrumentowanych badań do potwierdzenia strzelania w ruchu oraz na wykorzystanie zewnętrznego wskazywania celów (m.in. z użyciem radaru Bystra) i rozwiązań łączności/dowodzenia dostosowanych do potrzeb badań[14][15].
W lutym 2026 PIT-RADWAR informował, że w modułach ogniowych zamówionego przez Agencję Uzbrojenia systemu SAN mają być stosowane armaty SA-35[16].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 PIT-RADWAR S.A. zaprasza na MSPO 2024 [online], PIT-RADWAR, 27 sierpnia 2024 [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 3 4 XXXII MSPO [PDF] [online], TELESYSTEM [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 3 4 5 6 Samobieżna armata SA-35 na podwoziu Jelcz [online], Portal Mundurowy, 13 lutego 2025 [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 KDA 35 – 35 mm automatyczna armata (karta katalogowa) [PDF] [online], Huta Stalowa Wola [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Okrętowy System Uzbrojenia OSU-35K [online], PIT-RADWAR [dostęp 2026-02-10].
- ↑ Maksymilian Dura, 35-milimetrowa rewolucja w polskiej tarczy przeciwlotniczej [online], Defence24, 23 października 2024 [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 Andrzej Pawłowski, PGZ na MSPO. Samobieżna armata SA-35 i nie tylko [online], Konflikty.pl, 6 września 2024 [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 Jelcz 3. generacji. Nowe modele szansą na przyszłość [ANALIZA] [online], Defence24, 22 października 2023 [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 3 4 5 Krzysztof Wilewski, Targowa premiera Jelcza [online], Polska Zbrojna, 8 września 2023 [dostęp 2026-02-10].
- 1 2 Jacek Raubo, Od Loary do baterii przeciwlotniczej 35 mm. PIT-RADWAR w programie „Noteć” [online], Defence24 (serwis MSPO), 12 września 2021 [dostęp 2026-02-10].
- ↑ Krzysztof Wilewski, Uzbrojenie dla „Kormoranów” [online], Polska Zbrojna, 6 października 2021 [dostęp 2026-02-10].
- ↑ Polska armata 35 mm po testach. Kolejny krok – amunicja programowalna [online], Defence24, 4 września 2018 [dostęp 2026-02-10].
- ↑ Jakub Palowski, MSPO 2025: Polska obrona przed dronami i wzmocnienie Piorunów [online], Defence24, 12 września 2025 [dostęp 2026-02-20].
- ↑ Przemysław Gurgurewicz, MSPO 2024: SA-35 Self-propelled anti-aircraft gun with PIT-Radwar [online], MILMAG, 13 czerwca 2025 [dostęp 2026-02-10] (ang.).
- ↑ Samobieżna armata przeciwlotnicza 35 mm SA-35 z PIT-Radwar [online], MILMAG [dostęp 2026-02-10].
- ↑ Umowa na system SAN podpisana [online], PIT-RADWAR, 2 lutego 2026 [dostęp 2026-02-20].