Ryszard Czarnecki
![]() Ryszard Czarnecki (2023) | |
| Imię i nazwisko po urodzeniu |
Richard Henry Czarnecki |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
25 stycznia 1963 |
| Wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego VIII kadencji | |
| Okres |
od 1 lipca 2014 |
| Przynależność polityczna | |
| Minister-członek Rady Ministrów | |
| Okres |
od 27 lipca 1998 |
| Przynależność polityczna | |
| Przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej | |
| Okres |
od 31 października 1997 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezes Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego | |
| Okres |
od 4 października 1994 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
![]() | |
| Odznaczenia | |
Ryszard Henryk Czarnecki (ur. 25 stycznia 1963 w Londynie jako Richard Henry Czarnecki) – polski polityk, historyk, dziennikarz i działacz sportowy.
W latach 1991–1993 oraz 1997–2001 poseł na Sejm I i III kadencji, w latach 2004–2024 deputowany do Parlamentu Europejskiego VI, VII, VIII i IX kadencji, w 1993 wiceminister kultury, w latach 1997–1998 przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej, w latach 1998–1999 minister-członek Rady Ministrów, w latach 2014–2018 wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego VIII kadencji.
Życiorys
Wykształcenie i praca zawodowa
W 1981 ukończył XXXIX Liceum Ogólnokształcące im. Ludowego Lotnictwa Polskiego w Warszawie, a w 1986 studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego[1], gdzie pod wpływem swojego wykładowcy Adolfa Juzwenki (a także podziemnego wydawcy Władysława Brulińskiego) zainteresował się dorobkiem Feliksa Konecznego[2]. W 1988 studiował w Rzymie. Od 1988 do 1990 był stypendystą Fundacji Jagiellońskiej, a od 1990 do 1991 odbywał studia doktoranckie na Uniwersytecie Wrocławskim[1].
Od 1986 do 1987 pracował w Archiwum Akt Nowych[1]. W latach 1988–1990 był dziennikarzem wydawanego w Londynie „Dziennika Polskiego”, od 1990 do 1991 sekretarzem redakcji miesięcznika „Głos” Antoniego Macierewicza, a w 1991 zastępcą redaktora naczelnego „Wiadomości Dnia”. W tym samym roku przez kilka miesięcy zajmował stanowiska redaktora naczelnego „Dziennika Dolnośląskiego” oraz członka zarządu wydawcy tego pisma, spółki Norpol-Press we Wrocławiu. Pełnił też nominalnie funkcję redaktora naczelnego tygodnika „Prosto z (...)”, który spółka ta zamierzała wydawać po zamknięciu „Dziennika Dolnośląskiego”, ale który ostatecznie się nie ukazał. W latach 1993–1997 kierował redakcją katolicką telewizji Polsat. Od 1999 do 2001 przewodniczył radzie programowej Radia Polonia.
Działalność społeczna i publicystyczna
W 1990 założył fundację „Pro Patria”. Był wiceprezesem (1997–1999 i 2001–2003) i prezesem (1999–2001) klubu żużlowego WTS Atlas Wrocław, a także członkiem rady nadzorczej WKS Śląsk Wrocław (2002–2003). Od 1998 do 2002 przewodniczącył radzie Fundacji Cooperation Fund, a od 1999 do 2002 wchodził w skład rady Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”[1]. Od września 2001 do grudnia 2002 zajmował stanowisko prezesa Instytutu Prawa i Studiów Europejskich w Warszawie. W 2005 objął funkcję wiceprzewodniczącego Wydziału Zagranicznego Polskiego Związku Piłki Nożnej.
W 2017 planował ubiegać się o stanowisko prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego, jednak przed samym głosowaniem wycofał swoją kandydaturę[3]. W latach 2018–2021 był wiceprezesem Polskiego Związku Piłki Siatkowej do spraw międzynarodowych[4]. W 2018 wszedł w skład zarządu PKOl[5].
Publikował m.in. w „Arcanach”, „Gazecie Polskiej”, „Nowym Państwie”, „Naszym Dzienniku”, „Gazecie Finansowej”, „Warszawskiej Gazecie”, „W Sieci Historii” i „Gazecie Polskiej Codziennie”. W 2011 objął funkcję przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki Forum wydającej dziennik „Gazeta Polska Codziennie”[6][7].
Działalność polityczna i społeczna
Od 1981 działał w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów. W listopadzie i grudniu tego roku uczestniczył na Uniwersytecie Wrocławskim w strajku solidarnościowym ze strajkiem w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu. W latach 80. był kolporterem i autorem podziemnej prasy opozycyjnej. Od 1982 do 1984 współpracował z Polską Niezależną Organizacją Młodzieżową. Od 1982 do 1984 był członkiem zarządu, a od 1984 do 1987 przewodniczącym podziemnego zarządu NZS na Uniwersytecie Wrocławskim. Od 1984 do 1987 był członkiem prezydium krajowego podziemnych struktur tej organizacji. W 1987 został członkiem, a następnie rzecznikiem Krajowej Komisji Koordynacyjnej NZS[8][9]. Współpracował także z Archiwum Solidarności. 14 listopada 1987 był jednym z sygnatariuszy Ruchu Polityki Realnej, przekształconego następnie w Unię Polityki Realnej. W 1989 był przedstawicielem na Zachodzie Grupy Politycznej „Samostanowienie”, wchodzącej w skład Porozumienia Partii i Organizacji Niepodległościowych[10]. W październiku 1989 współtworzył Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe[11]. Od 1991 do 1993 był rzecznikiem i członkiem zarządu głównego tej partii[12][1].
W wyborach parlamentarnych w 1991, otrzymawszy 12 199 głosów został wybrany w okręgu wrocławskim posłem na Sejm I kadencji z listy Wyborczej Akcji Katolickiej. Od 1991 do 1993 był wiceprzewodniczącym Komisji Kultury i Środków Przekazu. Od czerwca do września 1993 sprawował funkcję wiceministra kultury w rządzie Hanny Suchockiej. W wyborach w 1993 bez powodzenia kandydował do Sejmu z listy Katolickiego Komitetu Wyborczego „Ojczyzna”. W listopadzie 1993 został wiceprezesem ZChN[13]. Po rezygnacji Wiesława Chrzanowskiego, w październiku 1994 zastąpił go na czele partii[14], a w marcu 1995 został formalnie wybrany na prezesa ZChN[15]. Funkcję tę pełnił do lutego 1996[16]. Od listopada 1994 zabiegał o powołanie „wielkiej prawicowej konfederacji”, złożonej z Porozumienia 11 Listopada i Przymierza dla Polski, na potrzeby kampanii do wyborów prezydenckich z 1995[17]. W marcu 1996 wziął udział w konferencji zwołanej pod hasłem zjednoczenia centroprawicowej opozycji wobec rządów Sojuszu Lewicy Demokratycznej przez prokapitalistycznych lobbystów z Grupy Windsor oraz prawe skrzydło Unii Wolności z Bronisławem Komorowskim, Janem Rokitą i Donaldem Tuskiem[18]. Po ustąpieniu z funkcji prezesa ZChN został członkiem rady naczelnej partii, a od 1998 do 2000 przewodniczył temu gremium[1].

W wyborach parlamentarnych w 1997, uzyskując 37 001 głosów[19], zdobył mandat poselski z listy Akcji Wyborczej Solidarność. Od 17 października 1997 do 27 lipca 1998 był przewodniczącym Komitetu Integracji Europejskiej[20] (w randze ministra). Od 27 lipca 1998 do 26 marca 1999 pełnił urząd ministra-członka Rady Ministrów w rządzie Jerzego Buzka. Po odejściu z rządu przewodniczył sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą oraz był wiceprzewodniczącym Komisji Nadzwyczajnej Prawa Europejskiego[1].
W kwietniu 2001 został prezesem regionu dolnośląskiego ZChN[21]. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku ubiegał się ponownie o mandat posła z listy Akcji Wyborczej Solidarność Prawicy, która nie przekroczyła progu wyborczego (uzyskał 5261 głosów)[22]. W wyborach samorządowych w 2002 bez powodzenia kandydował na prezydenta Wrocławia z ramienia Komitetu Wyborczego Wyborców Nasz Wrocław, zdobywając 8797 głosów (5,37%)[23]. Był zaliczany w tym okresie do grona sympatyków Opus Dei[24].
Pozostając członkiem ZChN (w którym w 2002 ponownie został wiceprezesem[1]), wiosną 2002 objął funkcję doradcy Andrzeja Leppera i Samoobrony RP ds. Unii Europejskiej[25]. W 2003 przez kilka miesięcy był doradcą prezydenta Włocławka Władysława Skrzypka ds. integracji z UE. W lutym 2004 został członkiem Samoobrony RP[26], po czym w wyborach w czerwcu tego samego roku uzyskał mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego z listy tego ugrupowania, otrzymując 31 717 głosów w okręgu dolnośląsko-opolskim. W Europarlamencie zajął się m.in. unijnymi przedsięwzięciami monitorującymi wybory w krajach Trzeciego Świata. Od 2004 do 2007 wchodził w skład rady politycznej Samoobrony RP[12]. Był członkiem komitetu wyborczego Andrzeja Leppera jako kandydata w wyborach prezydenckich w 2005[27], po czym przekonał Leppera do poparcia Lecha Kaczyńskiego w drugiej turze wyborów[28]. Przyczynił się do mianowania Leppera wicemarszałkiem Sejmu w tym samym roku i pośrednio do zawiązania się koalicji PiS-Samoobrona-LPR w 2006[28]. Przed wyborami samorządowymi w 2006 był kandydatem na prezydenta Wrocławia, jednak wycofał swoją kandydaturę i poparł Rafała Dutkiewicza[29]. 16 lipca 2007 został wykluczony z Samoobrony RP, co uzasadniono jego sprzeciwem wobec decyzji partii o opuszczeniu koalicji rządowej po dymisji Andrzeja Leppera ze stanowiska wicepremiera na tle afery gruntowej[30][11].
We wrześniu 2008 wstąpił do Prawa i Sprawiedliwości[31]. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009, kandydując z listy tej partii w okręgu kujawsko-pomorskim, otrzymał 27 106 głosów i zdobył ponownie mandat europosła[32]. W styczniu 2011 wszedł w skład komitetu politycznego PiS[33]. W wyborach w 2014 z listy PiS po raz trzeci został wybrany do Europarlamentu, startując tym razem w okręgu wielkopolskim[34]. 1 lipca 2014 został wybrany na jednego z wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego[35], odwołany z tej funkcji 7 lutego 2018[36].
Podczas kolacji zorganizowanej w swoim domu przedstawił prezesowi PiS Jarosławowi Kaczyńskiemu prezesa Banku Zachodniego WBK i późniejszego premiera z ramienia PiS Mateusza Morawieckiego, którego kandydaturę do zarządu Banku Zachodniego przeforsował wraz z Władysławem Frasyniukiem po przejęciu tej instytucji przez Allied Irish Banks w 1999[28][37][38].
Od 2008 podróżował służbowo do Indii. W 2015 spotkał się w Parlamencie Europejskim z indyjską delegacją, w tym z prezeską antypakistańskiej sieci dezinformacyjnej Srivastava Group[39] Pramilą Srivastavą i z brytyjską przedstawicielką w Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Społecznym[40] Madi Sharmą[41]. W 2016 wystąpił publicznie w Nowym Delhi u boku premiera Narendry Modiego z Indyjskiej Partii Ludowej (BJP)[41]. Wspierał kampanie dezinformacyjne Srivastava Group we własnej działalności publicystycznej[41][42]. Pomiędzy 2013 a 2018 brał także udział w konferencjach grupy Baluchistan House założonej na rzecz wspierania separatystycznych dążeń w pakistańskiej prowincji Beludżystan przez Tareka Fataha przy współudziale Srivastava Group[41]. W kwietniu 2018 odwiedził z dwoma innymi europosłami Azerbejdżan podczas zbojkotowanych przez opozycję wyborów prezydenckich w tym kraju i publicznie przedstawił pozytywną opinię na temat ich przebiegu, za co Parlament Europejski ukarał go zakazem udziału w oficjalnych misjach obserwacyjnych. Mimo to we wrześniu 2018 wyjechał z grupą europosłów (m.in. Henrim Malossem) na Malediwy przedstawiając się tam jako obserwator trwających wyborów prezydenckich, które przyniosły zwycięstwo popieranemu przez Narendrę Modiego kandydatowi opozycji Ibrahimowi Mohamedowi Solihowi[41]. W październiku 2019 udał się z 26 innymi prawicowymi europosłami (m.in. Thierrym Marianim i Fulviem Martusciellem) do Indii, gdzie spotkał się z premierem Modim i odwiedził Kaszmir mimo wprowadzonego tam po zniesieniu autonomii regionalnej stanu wyjątkowego, wyrażając poparcie dla działań indyjskiego rządu[41][43].
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019 kandydował z listy PiS w okręgu warszawskim, uzyskując po raz kolejny mandat poselski[44]. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2024 kandydował z listy tego samego komitetu w okręgu wielkopolskim i nie uzyskał mandatu[45]. We wrześniu tego samego roku został zawieszony w prawach członka PiS.
Działał w Polskim Komitecie Olimpijskim i został jego oficjalnym delegatem na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w 2020[46]. Od 2026 prowadzi program publicystyczny RH+ na antenie telewizji wPolsce24[47][48].
W lutym 2026 poprowadził na zaproszenie delegacji Indyjskiej Partii Ludowej (BJP), obejmującej sekretarza generalnego tego ugrupowania Dushyanta Kumara Gautama oraz członków prorosyjskiej organizacji indyjskiej Pathway Global Alliance, jej spotkanie z Grzegorzem Braunem, Włodzimierzem Skalikiem i innymi przedstawicielami Konfederacji Korony Polskiej w Brukseli, na którym Grzegorz Braun zaprosił polityka BJP i patrona PGA Radżesza Baghę do monitorowania wyborów parlamentarnych w Polsce w 2027[49][28].
Wyniki wyborcze
| Wybory | Komitet wyborczy | Organ | Okręg | Wynik | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1991 | Wyborcza Akcja Katolicka | Sejm I kadencji | nr 11 | 12 199 (3,37%) | |
| 1993 | Katolicki Komitet Wyborczy „Ojczyzna” | Sejm II kadencji | nr 50 | 7937 (1,89%) | |
| 1997 | Akcja Wyborcza Solidarność | Sejm III kadencji | nr 50 | 37 001 (9,00%) | |
| 2001 | KKW Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy | Sejm IV kadencji | nr 3 | 5261 (1,26%) | |
| 2004 | Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej | Parlament Europejski VI kadencji | nr 12 | 31 717 (5,36%) | |
| 2009 | Prawo i Sprawiedliwość | Parlament Europejski VII kadencji | nr 2 | 27 106 (7,18%) | |
| 2014 | Parlament Europejski VIII kadencji | nr 7 | 84 228 (14,40%) | ||
| 2019 | Parlament Europejski IX kadencji | nr 4 | 134 629 (9,73%) | ||
| 2024 | Parlament Europejski X kadencji | nr 7 | 66 098 (6,43%) | ||
Sprawy sądowe
Postępowanie cywilne
Porównanie Róży Thun do szmalcowników
W opublikowanej 3 stycznia 2018 rozmowie z portalem niezalezna.pl Ryszard Czarnecki porównał europosłankę Platformy Obywatelskiej Różę Thun do szmalcowników[a][54][55]. W związku z tym, na wniosek liderów czterech frakcji PE[56], 7 lutego 2018 w głosowaniu tajnym został odwołany ze stanowiska wiceprzewodniczącego Parlamentu Europejskiego, za „poważne uchybienia” regulaminu[b][57][58][59]. Był to pierwszy przypadek odwołania wiceprzewodniczącego w historii Parlamentu Europejskiego[c][61]. W czerwcu 2019 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odrzucił skargę Ryszarda Czarneckiego na odwołanie z funkcji wiceprzewodniczącego PE, uznając ją za bezzasadną[62][63].
Róża Thun uznała wypowiedź Ryszarda Czarneckiego za poniżającą i zażądała od niego przeprosin w mediach oraz wpłaty 50 tys. złotych na rzecz organizacji „Forum Dialogu” oraz Stowarzyszenia „Dzieci Holokaustu”[63][64]. W sierpniu 2019 Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że Ryszard Czarnecki, porównując Różę Thun do szmalcowników, naruszył jej dobre imię, w związku z czym nakazał mu publikację przeprosin pod adresem europosłanki PO na stronie głównej portalu niezalezna.pl oraz na stronie głównej jego bloga w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także zapłatę po 15 tys. złotych na rzecz dwóch wspomnianych organizacji[64]. Ryszard Czarnecki zapowiedział odwołanie od wyroku[64]. We wrześniu 2020 Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji[65], nakazując Ryszardowi Czarneckiemu przeprosiny za „niestosowne i głęboko raniące” porównanie, które było bezprawne, oraz zapłatę orzeczonej w pierwszej instancji sumy na cel społeczny[66]. Sąd wskazał, że „pozwany przekroczył granice dopuszczalnej krytyki i nadużył wolności słowa”[66]. We wrześniu 2021 Ryszard Czarnecki opublikował przeprosiny wobec Róży Thun, przyznając, że jego słowa były „niestosowne i głęboko obraźliwe”[67].
Postępowania karne
Zarzuty Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych
W 2020 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) skierował wniosek do polskiej prokuratury w sprawie niekorzystnego rozporządzenia przez niego mieniem Parlamentu Europejskiego przy składaniu wniosków o zwrot kosztów podróży służbowych[68]. W kwietniu 2021 Parlament Europejski zobowiązał go do zwrotu 100 000 euro, które europoseł bezprawnie pobrał na rzecz swoich delegacji[69]. Ryszard Czarnecki podporządkował się temu wymogowi i oddał wyznaczoną kwotę[70]. W 2024 prokuratura skierowała do Sądu akt oskarżenia przeciwko Ryszardowi Czarneckiemu, oskarżając go o wyłudzenie[71].
Afera Collegium Humanum
11 września 2024 został zatrzymany przez CBA w związku z tzw. aferą Collegium Humanum, prywatnej uczelni kierowanej uprzednio przez jego bratanka Pawła Czarneckiego[72], gdzie Ryszard Czarnecki pełnił szereg honorowych funkcji. Zarzuty wobec tej uczelni dotyczą m.in. sprzedaży dyplomów MBA[73]. Dzień później rzecznik PiS Rafał Bochenek poinformował, że decyzją Jarosława Kaczyńskiego Ryszard Czarnecki został zawieszony w prawach członka partii[74]. W 2024 usłyszał zarzuty powoływania przyjęcia korzyści majątkowej i prania brudnych pieniędzy[71][75]. Nie przyznał się do popełnienia tych czynów[75].
Życie prywatne
Urodził się w Londynie jako Richard Henry Czarnecki. W 2013 oficjalnie zmienił imiona na Ryszard Henryk[76]. Jest wnukiem Henryka Karola Czarneckiego oraz synem profesor Marii Bielińskiej-Czarneckiej i Henryka Tadeusza Czarneckiego[9], twórcy m.in. filmów polsko-radzieckich i drugiego reżysera filmu Hubal. Jego rodzice rozwiedli się rok po narodzinach syna[77].
Z pierwszego małżeństwa, które zakończyło się rozwodem, ma dwóch synów: Przemysława (ur. 1983, polityka), oraz Bartosza (ur. 1990), który został zatrudniony w Polskiej Grupie Zbrojeniowej[78][79]. Później zawarł związek małżeński z Emilią (córką Mirosława Hermaszewskiego), z którą ma syna Stanisława (ur. 2010)[80][81].
Publikacje
- Lata niezakończonej walki: Polska i Polacy: w pięćdziesiątą rocznicę Września 1939, Gryf, Londyn 1989.
- Droga do Polski: wybór publicystyki historyczno-politycznej z lat 1987–1989, Caldra House Limited i Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1991.
- Widziane z Wrocławia, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2001.
- W skórze reportera, Zysk i S-ka, Poznań 2011.
- Mój kraj, mój świat, Zysk i S-ka, Poznań 2014.
Odznaczenia i wyróżnienia
- Ordery i odznaczenia
- Krzyż Wolności i Solidarności – nadany za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (2014)[82]
- Prezydencki Order Doskonałości – Gruzja (2013)[83]
- Order „Za zasługi” III stopnia – Ukraina (2015)[84][85]
- Medal Mychitara Gosza – Armenia (2017)[86]
- Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda MEP Awards w kategorii rozwój (2008)[87]
- Medal Collegium Humanum (2021)[88]
- Doktorat honoris causa Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego i Nauk Społecznych im. Briusowa w Erywaniu w Armenii (2015)[89]
- Doktorat honoris causa University of World Economy and Dyplomacy w Taszkiencie w Uzbekistanie (2021)[90]
Uwagi
- ↑ „Podczas II wojny światowej mieliśmy szmalcowników, a dzisiaj mamy Różę von Thun und Hohenstein”.
- ↑ Za odwołaniem głosowało 447 europosłów, przeciw 196, 30 wstrzymało się od głosu.
- ↑ Sprawę relacjonowały międzynarodowe media[58][59]. Przed głosowaniem Ryszard Czarnecki nawoływał europarlamentarzystów do głosowania przeciwko odwołaniu go z funkcji, uzasadniając, że taki głos będzie „poparciem wolności słowa”[58], a w liście do Antonia Tajaniego, przewodniczącego europarlamentu, skłamał, że nie użył wobec Róży Thun słowa „szmalcownik”[60].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Who is who w Polsce. Wyd. III. Zug: Hübners blaues Who is who, 2004, s. 631-632. ISBN 3-7290-0043-8.
- ↑ Ryszard Czarnecki, Feliks Koneczny – „reakcyjny” geniusz i jego wielość cywilizacji [online], tysol.pl, 5 sierpnia 2020 [dostęp 2026-02-28].
- ↑ Andrzej Kraśnicki ponownie wybrany na prezesa PKOl [online], rmf24.pl, 22 kwietnia 2017 [dostęp 2017-04-22].
- ↑ Czarnecki wiceprezesem Polskiego Związku Piłki Siatkowej [online], tvn24.pl, 18 kwietnia 2018 [dostęp 2018-04-21].
- ↑ Obradował Zarząd PKOl [online], olimpijski.pl, 28 czerwca 2018 [dostęp 2018-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-29].
- ↑ Forum S.A. [online], krs-online.com.pl [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Redakcja gazety [online], gpcodziennie.pl [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Artur Adamski, Łukasz Sołtysik, Czarnecki Ryszard, [w:] Encyklopedia Solidarności [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2022-05-29].
- 1 2 Informacje w BIP IPN. [dostęp 2022-05-29].
- ↑ Stanisław Plewako, Agencja Wschodnia [online], samostanowienie.eu, 2 października 2021 [dostęp 2026-03-01].
- 1 2 Jacek Harłukowicz, Czarneccy – mistrzowie autopromocji [online], wyborcza.pl, 23 czerwca 2015 [dostęp 2026-03-01].
- 1 2 Życiorys na stronie Parlamentu Europejskiego [online] [dostęp 2023-07-10].
- ↑ Czarnecki i Szyszko zamiast Goryszewskiego [online], rp.pl, 22 listopada 1993 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Wiesław Chrzanowski odchodzi [online], rp.pl, 4 października 1994 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Ryszard Czarnecki prezesem ZChN [online], rp.pl, 5 marca 1994 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Informacje. Marian Piłka zastąpił Ryszarda Czarneckiego [online], rp.pl, 26 lutego 1996 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Bożena Dziemidok, Prawica w wyborach prezydenckich ’95. Proces wyłaniania kandydatów, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia”, 4, 1997, s. 122–123, 129.
- ↑ Dominik Szczepański, Centrolewica czy centroprawica? Budowa wielkiej formacji solidarnościowej w myśli politycznej Unii Wolności, „Historia i Polityka”, 13, 2011, s. 104.
- 1 2 M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 620 (ISAP).
- ↑ Czarnecki bez teki [online], rp.pl, 28 lipca 1997 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Czarnecki prezesem ZChN na Dolnym Śląsku [online], rp.pl, 30 kwietnia 2001 [dostęp 2014-01-20].
- 1 2 Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2019-05-29].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 2019-05-29].
- ↑ Krystian Wiśniewski, Franz Schaefer, Nieoficjalny FAQ o Opus Dei [2] [online], racjonalista.pl, 29 stycznia 2004 [dostęp 2026-02-28].
- ↑ Nasi kandydaci – województwo dolnośląskie i opolskie [online], samoobrona.org.pl, 25 maja 2004 [dostęp 2022-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2006-01-13].
- ↑ Czarnecki w Samoobronie [online], wp.pl, 27 lutego 2004 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Skład Komitetu Wyborczego kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Leppera [online], samoobrona.org.pl, 5 sierpnia 2005 [dostęp 2014-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2007-06-20].
- 1 2 3 4 Wiktor Ferfecki, Kulisy rozgrywki Ryszarda Czarneckiego. „Traktuje Brauna jak Leppera” [online], rp.pl, 28 lutego 2026 [dostęp 2026-02-28] [zarchiwizowane z adresu 2026-02-28].
- ↑ Czarnecki zrezygnował [online], interia.pl, 6 listopada 2006 [dostęp 2022-04-17].
- ↑ Czarnecki wykluczony z Samoobrony [online], tvn24.pl, 16 lipca 2007 [dostęp 2014-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-01].
- ↑ Wyrzucili go z Samoobrony, przygarnął PiS [online], wp.pl, 18 września 2008 [dostęp 2014-01-20].
- ↑ Dz. U. z 2009 r. Nr 88, poz. 729 (ISAP).
- ↑ Zmieniło się ścisłe kierownictwo PiS [online], wp.pl, 22 stycznia 2011 [dostęp 2014-01-20].
- 1 2 Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 2019-05-29].
- ↑ Ryszard Czarnecki został jednym z wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego [online], wp.pl, 1 lipca 2014 [dostęp 2014-07-01].
- ↑ Europarlament odwołał Czarneckiego [online], tvn24.pl, 7 lutego 2018 [dostęp 2023-12-01].
- ↑ Czarnecki: Morawiecki jest premierem, nie delfinem [online], rp.pl, 11 grudnia 2017 [dostęp 2026-02-28] [zarchiwizowane z adresu 2026-02-28].
- ↑ Santander Bank Polska Spółka Akcyjna (nr KRS 8723) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-02-28].
- ↑ Abid Hussain, Shruti Menon, The dead professor and the vast pro-India disinformation campaign [online], bbc.com, 10 grudnia 2020 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
- ↑ Flora Carmichael, Abid Hussain, Pro-Indian 'fake websites targeted decision makers in Europe' [online], bbc.com, 16 grudnia 2019 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Anna Mierzyńska, Europoseł Czarnecki od lat wspiera Indie. Czy wie, że uczestniczy w operacji dezinformacyjnej? [online], oko.press, 10 grudnia 2020 [dostęp 2026-02-28].
- ↑ ANI, Srivastava Group named in massive EU disinformation campaign to promote Modi government's interests [online], caravanmagazine.in, 9 grudnia 2020 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
- ↑ Outrage over right-wing Euro-MPs' Kashmir visit [online], bbc.com, 30 października 2019 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
- 1 2 Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-05-29].
- 1 2 Serwis PKW – Wybory 2024. [dostęp 2024-06-11].
- ↑ Ryszard Czarnecki z PiS poleciał na igrzyska. Dostaliśmy zdjęcie [online], wp.pl, 3 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-03].
- ↑ Ryszard Czarnecki dostał własny program. wPolsce24 będzie rozmawiał z politykami [online], plejada.pl [dostęp 2026-01-28].
- ↑ Grupa Wirtualna Polska, Były europoseł PiS z programem w telewizji wPolsce24. Gośćmi politycy PiS [online], Media, Reklama, Internet, PR, Telewizja, Radio - najnowsze wiadomości tylko na WirtualneMedia.pl, 28 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-28].
- ↑ Anna Mierzyńska, Grzegorz Braun, hinduski święty i Rosja. Kogo naprawdę zaprosił Braun na wybory w Polsce? [online], oko.press, 26 lutego 2026 [dostęp 2026-02-28].
- ↑ M.P. z 1991 r. Nr 41, poz. 288 (ISAP).
- ↑ Poland – candidate data [online], University of Essex [dostęp 2022-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2015-02-26] (ang.).
- ↑ Dz. U. z 2004 r. Nr 137, poz. 1460 (ISAP).
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2009. [dostęp 2022-05-29].
- ↑ „Podczas wojny mieliśmy szmalcowników, dziś mamy Różę Thun”. Wiceprzewodniczący PE o antypolskim filmie [online], niezalezna.pl, 3 stycznia 2018 [dostęp 2018-02-07].
- ↑ Ryszard Czarnecki odpowie za „szmalcowników”? Róża Thun rozważa kroki prawne wobec niego [online], krakow.wyborcza.pl, 7 stycznia 2018 [dostęp 2020-12-16].
- ↑ Ryszard Czarnecki odwołany. Pierwszy taki przypadek w historii Parlamentu Europejskiego [online], gazeta.pl, 7 lutego 2018 [dostęp 2020-12-16].
- ↑ Europarlament odwołał Czarneckiego [online], tvn24.pl, 7 lutego 2018 [dostęp 2018-02-07].
- 1 2 3 Monika Prończuk, Czarnecki odwołany za porównanie Róży Thun do szmalcowników. „Walczyłem o wolność słowa” – tłumaczy [online], oko.press, 7 lutego 2018 [dostęp 2020-12-16].
- 1 2 European Parliament dismisses its Polish vice president [online], abcnews.go.com, 7 lutego 2018 [dostęp 2020-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-15].
- ↑ Krzysztof Pacewicz, „Nie użyłem wobec Róży Thun słowa szmalcownik”. Europoseł PiS Czarnecki oszukuje szefa europarlamentu [online], oko.press, 22 stycznia 2018 [dostęp 2020-12-16].
- ↑ Anna Słojewska. Odwołany za szmalcowników. „Rzeczpospolita”, s. A7, 8 lutego 2018.
- ↑ TSUE uznał skargę Ryszarda Czarneckiego za bezzasadną [online], euractiv.pl, 18 czerwca 2019 [dostęp 2020-12-16].
- 1 2 Mariusz Jałoszewski, Róża Thun żąda w sądzie przeprosin od Ryszarda Czarneckiego za „szmalcowników” [online], oko.press, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2020-12-16].
- 1 2 3 Sara Bounaoui (oprac.), Wyrok ws. Czarnecki-Thun. Poseł musi przeprosić za „szmalcowników” [online], rmf24.pl, 9 sierpnia 2019 [dostęp 2020-12-16].
- ↑ Treść orzeczenia V ACa 61/20 – wyrok z uzasadnieniem Sąd Apelacyjny w Warszawie z 2020-09-29 [online], orzeczenia.waw.sa.gov.pl, 29 września 2020 [dostęp 2020-12-16].
- 1 2 Mariusz Jałoszewski, Ryszard Czarnecki z PiS przegrał proces z Różą Thun. Ma ją przeprosić za porównanie do szmalcowników [online], oko.press, 29 września 2020 [dostęp 2020-12-16].
- ↑ Ryszard Czarnecki przeprosił Różę Thun. „Moja wypowiedź była bezprawna i naruszała dobre imię” [online], onet.pl, 8 września 2021 [dostęp 2026-01-03].
- ↑ Grażyna Zawadka, Izabela Kacprzak, Czym europoseł Czarnecki jeździł do Brukseli [online], rp.pl, 6 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-01].
- ↑ Ryszard Czarnecki musi oddać pieniądze. Chodzi o niebagatelną kwotę [online], radiozet.pl, 11 kwietnia 2021 [dostęp 2026-01-03].
- ↑ Karolina Kołodziejczyk, Ryszard Czarnecki oddał pieniądze. Kwota robi wrażenie [online], wp.pl, 14 kwietnia 2021 [dostęp 2021-04-16].
- 1 2 Zła passa po zarzutach? Ryszard Czarnecki bez kilku rad nadzorczych [online], wp.pl, 20 marca 2025 [dostęp 2025-10-26].
- ↑ Witold Głowacki, Ryszard Czarnecki z PiS zatrzymany. Niepokojące wiadomości z obwodu kurskiego. 11 września, podsumowanie dnia [online], oko.press, 11 września 2024 [dostęp 2024-09-12].
- ↑ Piotr Halicki, Akcja CBA na lotnisku. Zatrzymano byłego europosła PiS [online], onet.pl, 11 września 2024 [dostęp 2024-09-12].
- ↑ Magdalena Olejnik, Ryszard Czarnecki zawieszony w prawach członka PiS [online], rmf24.pl, 12 września 2024 [dostęp 2024-09-12].
- 1 2 Zarzuty korupcyjne dla Ryszarda Czarneckiego i jego żony [online], tvn24.pl, 12 września 2024 [dostęp 2025-10-26].
- ↑ Europoseł PiS oficjalnie Ryszardem Henrykiem Czarneckim [online], onet.pl, 24 kwietnia 2014 [dostęp 2014-04-24].
- ↑ Ryszard Czarnecki i jego rodzina, czyli hubal, kosmos i PiS [online], newsweek.pl, 30 stycznia 2014 [dostęp 2017-01-04].
- ↑ Witold Ziomek, Bartosz Czarnecki, syn europosła [online], wp.pl, 20 listopada 2018 [dostęp 2019-04-28].
- ↑ Anna Dąbrowska, Jak Ryszard Czarnecki holuje syna. Nowy wątek na taśmach [online], polityka.pl, 5 października 2018 [dostęp 2019-04-28].
- ↑ Ryszard Czarnecki ma nowego syna! [online], fakt.pl, 16 marca 2016 [dostęp 2019-04-28].
- ↑ Robert Migdał, Ryszard i Przemysław Czarneccy – jaki ojciec, taki syn [online], gazetawroclawska.pl, 23 października 2010 [dostęp 2019-04-28].
- ↑ M.P. z 2014 r. poz. 1171 (ISAP).
- ↑ Polscy europosłowie otrzymali gruzińskie odznaczenia państwowe [online], rp.pl, 7 listopada 2013 [dostęp 2015-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2015-11-22].
- ↑ Указ Президента України №492/2015 Про відзначення державними нагородами України громадян іноземних держав [online], president.gov.ua, 21 sierpnia 2015 [dostęp 2024-03-24] (ukr.).
- ↑ Президент відзначив нагородами іноземних діячів за внесок у зміцнення міжнародного авторитету України [online], president.gov.ua, 24 sierpnia 2015 [dostęp 2015-08-29] (ukr.).
- ↑ Armenia President hands state awards to MEPs [online], news.am, 28 lutego 2017 [dostęp 2017-02-28] (ang.).
- ↑ Marta Sienicka, Nominacje do nagród MEP Awards [online], UniaEuropejska.org, 13 listopada 2011 [dostęp 2014-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2013-09-27].
- ↑ Uroczysta graduacja absolwentów studiów: MBA, DBA, LL.M, LL.D, DPH, i MSc. Psychotraumatologia [online], humanum.pl, 2 października 2021 [dostęp 2024-03-10] [zarchiwizowane z adresu 2024-03-10].
- ↑ Ryszard Czarnecki uhonorowany tytułem doktora honoris causa uniwersytetu w Armenii [online], ryszardczarnecki.pl, 18 października 2015 [dostęp 2015-10-18].
- ↑ Ryszard Czarnecki uhonorowany przez uniwersytet. Został doctor honoris causa w Uzbekistanie [online], polsatnews.pl, 7 listopada 2021.
Bibliografia
- Ryszard Czarnecki [online], europarl.europa.eu [dostęp 2019-05-29].
- Ryszard Czarnecki [online], sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-29].
- Ryszard Czarnecki [online], encysol.pl [dostęp 2019-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-09-25].
Linki zewnętrzne
- Ryszard Czarnecki [online], ryszardczarnecki.pl [dostęp 2019-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-27].



