Sarah Jessica Parker
![]() Sarah Jessica Parker (2022) | |
| Data i miejsce urodzenia |
25 marca 1965 |
|---|---|
| Zawód |
aktorka, producent filmowy |
| Współmałżonek |
Matthew Broderick (od 1997) |
| Lata aktywności |
od 1974 |
Sarah Jessica Parker (ur. 25 marca 1965 w Nelsonville) – amerykańska aktorka i producentka filmowa. Szeroką rozpoznawalność zdobyła dzięki roli Carrie Bradshaw w serialu HBO Seks w wielkim mieście (1998–2004), za którą zdobyła dwie nagrody Emmy, cztery Złote Globy dla najlepszej aktorki w serialu komediowym oraz trzy nagrody Gildii Aktorów Ekranowych. Później ponownie wcieliła się w tę rolę w filmach Seks w wielkim mieście (2008) i Seks w wielkim mieście 2 (2010) oraz w serialu będącym kontynuacją produkcji – I tak po prostu (2021–2025). Postać ta odniosła ogromny sukces i znalazła się w rozmaitych zestawieniach najważniejszych kobiecych postaci w amerykańskich serialach telewizyjnych.
Życiorys
Urodziła się w Nelsonville[1]. Jest córką Barbary Lillian (z domu Keck) i Stephena J. Parkera[2]. Ojciec Parker, rodem z Brooklynu, był z pochodzenia Żydem ze Wschodniej Europy, a jego rodzinne nazwisko brzmiało „Bar-Kahn” („syn Kohen”). Matka aktorki była pochodzenia angielskiego i niemieckiego[3]. Matka po rozwodzie wyszła za mąż za Paula Forste’a. Sarah ma siedmioro rodzeństwa: brata Timothy’ego Brittena, dwie siostry – Pippen i Rachel oraz dwóch braci przyrodnich Andrew i Aarona D. Forste’ów i dwie siostry przyrodnie – Megan i Allegrę Forste. Jej rodzina przeprowadziła się do Cincinnati, a następnie do Dobbs Ferry w stanie w stanie Nowy Jork. W 1977 rodzina przeniosła się na Roosevelt Island nad rzeką East River, położone między Manhattanem a Queens – a później na sam Manhattan. Kolejnym miejscem zamieszkania było Englewood w New Jersey, gdzie uczęszczała ona do szkoły średniej Dwight Morrow High School[4].
Jako młoda dziewczyna Parker uczyła się śpiewu i uczęszczała na lekcje baletu[4]. Wraz z rodzeństwem trafiła do trupy wystawiającej musical Dźwięki muzyki (The Sound of Music), gdzie ojczym pełnił przy tej produkcji funkcję asystenta kierownika sceny. W wieku ośmiu lat po raz pierwszy pojawiła się na ekranie w telewizyjnej adaptacji baśni Hansa Christiana Andersena ATV Dziewczynka z zapałkami (The Little Match Girl, 1974). Parker kształciła się w School of American Ballet w Nowym Jorku, New York Professional Children’s School, School for Creative and Performing Arts w Cincinnati oraz Hollywood High School w Los Angeles[5].
W 1976 zadebiutowała na Broadwayu jako Flora w spektaklu Harolda Pintera Niewinni[6] z Claire Bloom. Po występie w off-Broadwayowskim programie muzycznym By Strouse (1976)[4], dwa lata potem zagrała tytułową bohaterkę w broadwayowskim musicalu Annie (1978)[7]. W 1984 wystąpiła na off-Broadwayu w roli Rachel Lewis w sztuce Miłość z marzeń (To Gillian on Her 37th Birthday)[8]
Mogła zostać tancerką lub śpiewaczką, ale wszechstronnie uzdolnioną nastolatką najszybciej zainteresowała się telewizja. Początkiem kariery na małym ekranie był udział w telewizyjnym dramacie ABC Moje ciało, moje dziecko (My Body, My Child, 1982) u boku Vanessy Redgrave i sitcomie CBS Square Pegs (1982–1983). Na dużym ekranie pojawiała się najczęściej w komediowych rolach drugoplanowych[9].
Przez sześć lat jej znakiem rozpoznawalnym były szpilki Manolo Blahnika i czerwona parasolka z Plaza Hotel w serialu HBO Seks w wielkim mieście (Sex and the City, 1998–2004), w którym zagrała elegancką i wyzwoloną Carrie Bradshaw, felietonistkę z Nowego Jorku.
Życie prywatne
19 maja 1997 wyszła za aktora Matthew Brodericka. Mają syna Jamesa Wilke (ur. 2002) oraz córki-bliźniaczki – Marion Lorette Elwell i Tabithę Hodge (ur. 2009).
Filmy
- 1979: Bogate dzieciaki (Rich Kids)
- 1983: Somewhere, Tomorrow jako Lori Anderson
- 1984: Firstborn jako Lisa
- 1984: Footloose jako Rusty
- 1985: Dziewczyny chcą się bawić[10] jako Janey Glenn
- 1986: Lot Nawigatora (Flight of the Navigator) jako Carolyn McAdams
- 1991: Historia z Los Angeles (L.A. Story) jako SanDeE
- 1992: In the Best Interest of the Children jako Callie Cain
- 1992: Miesiąc miodowy w Las Vegas (Honeymoon in Vegas) jako Betsy
- 1993: Pole rażenia (Striking Distance) jako Jo Christman
- 1993: Hokus pokus (Hocus Pocus) jako Sarah Sanderson
- 1994: Ed Wood jako Dolores Fuller
- 1995: Rapsodia Miami (Miami Rhapsody) jako Gwyn Marcus
- 1996: Randka na moście (If Lucy Fell) jako Lucy Ackerman
- 1996: Marsjanie atakują! (Mars Attacks!) jako Nathalie Lake
- 1996: Zmowa pierwszych żon (The First Wives Club) jako Shelly „Shell” Stewart
- 1996: Sedno sporu (The Substance of Fire) jako Sarah Geldhart
- 1996: Krytyczna terapia (Extreme Measures) jako Jodie Trammel
- 1997: Dopóki tam byłaś ('Til There Was You) jako Francesca Lanfield
- 1999: Dudley doskonały (Dudley Do-Right) jako Nell Fenwick
- 2000: Hollywood atakuje (State and Main) jako Claire Wellesley
- 2001: Spisek (Life Without Dick) jako Collee
- 2005: Rodzinny dom wariatów (The Family Stone) jako Meredith Morton
- 2005: Powrót do klasy[11] jako Grief Counselor Peggy Callas
- 2006: Miłość na zamówienie (Failure to Launch) jako Paula
- 2007: Sprytni ludzie (Smart People) jako Janet Hartigan
- 2007: Spinning Into Butter jako Sarah Daniels
- 2008: Seks w wielkim mieście[12] jako Carrie Bradshaw Preston
- 2009: Słyszeliście o Morganach?[13] jako Meryl Morgan
- 2010: Seks w wielkim mieście 2[14] jako Carrie Bradshaw Preston
- 2011: Sylwester w Nowym Jorku (New Year’s Eve) jako Kate
- 2011: Jak ona to robi? (I Don’t Know How She Does It) jako Kate Reddy
- 2013: Rodzinka nie z tej Ziemi[15] jako Kira Supernova (głos)
- 2013: Lovelace jako Gloria Steinem
- 2015: Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu[16] jako Maggie
Filmy TV
- 1974: Dziewczynka z zapałkami[17] jako Dziewczynka z zapałkami
- 1982: Moje ciało, moje dziecko (My Body, My Child) jako Katy
- 1984: The Almost Royal Family jako Suzanne Henderson
- 1985: W pogoni za złotem[18] jako Maggie
- 1986: The Alan King Show jako Samantha Cooper
- 1987: The Room Upstairs jako Mandy Janovic
- 1988: Dadah Is Death jako Rachel Goldman
- 1989: The Ryan White Story jako Laura
- 1989: Pursuit jako Miriam
- 1989: Life Under Water jako Amy-Beth
- 1990: Sprawiedliwi (Equal Justice) jako Jo Ann Harris
- 1992: In the Best Interest of the Children jako Callie Cain
- 1995: Słoneczni chłopcy (The Sunshine Boys) jako Nancy Clark
Seriale
- 1980: Drawing Power
- 1980: 3-2-1 Contact jako Annie
- 1982–1983: Square Pegs jako Patty Greene
- 1986: Jak rok w życiu (A Year in the Life) jako Kay Erickson
- 1986: Hotel jako Rachel
- 1987: Jak rok w życiu (A Year in the Life) jako Kay Erickson Gardner
- 1990: Sprawiedliwi (Equal Justice) jako Jo Ann Harris
- 1994: Saturday Night Live
- 1998–2004: Seks w wielkim mieście (Sex and the City) jako Carrie Bradshaw
- 2007: Ulica Sezamkowa (Sesame Street) jako gość
- 2010: Ulica Sezamkowa (Sesame Street) jako gość
- 2012–2013: Glee jako Isabelle Wright
- 2016−2018: Rozwód (Divorce) jako Frances Dufresne
- 2021-2025: I tak po prostu... (Just Like That...) jako Carrie Bradshaw Preston
Nagrody
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film / Serial |
|---|---|---|---|
| 1996 | National Board of Review | Najlepsza gra zespołowa | Zmowa pierwszych żon (1996) |
| 2000 | Najlepsza gra zespołowa | Hollywood atakuje (2000) | |
| Złoty Glob | Najlepsza aktorka w serialu komediowym | Seks w wielkim mieście | |
| 2001 | Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych | Wybitna kreacja aktorska w serialu komediowym | |
| Nagroda Emmy | Wybitna aktorka pierwszoplanowa w serialu komediowym | ||
| Złoty Glob | Najlepsza aktorka w serialu komediowym | ||
| 2002 | Złoty Glob | ||
| Actor Award | Wybitna gra zespołu aktorskiego w serialu komediowym | ||
| 2004 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w serialu komediowym | |
| Actor Award | Wybitna gra zespołu aktorskiego w serialu komediowym | ||
| Nagroda Emmy | Wybitna aktorka pierwszoplanowa w serialu komediowym | ||
| 2011 | Bambi | Niespodzianka | Seks w wielkim mieście 2 (2010) |
| Złota Malina | Najgorsza aktorka | ||
| Najgorsza cała obsada filmu | |||
| 2017 | People’s Choice Award | Ulubiona aktorka serialu premium | Rozwód (2016) |
| 2026 | Złoty Glob | Nagroda im. Carol Burnett | – |
Przypisy
- ↑ Sarah Jessica Parker. TVRage.Com. [dostęp 2016-03-14]. (ang.).
- ↑ Sarah Jessica Parker Biography (1965-). Film Reference. [dostęp 2016-03-14]. (ang.).
- ↑ Sarah Jessica Parker – What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2021-12-23]. (ang.).
- 1 2 3 Alvin Klein, Actress, 18, Has Some Regarts, „The New York Times”, 30 października 1983 [dostęp 2026-07-14] (ang.).
- ↑ Parker, Jessica Parker (1965—). Encyclopedia.com. [dostęp 2026-08-04]. (ang.).
- ↑ Sarah Jessica Parker. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-08-04]. (ang.).
- ↑ Jen Juneau, Sarah Jessica Parker Reacts to Throwback Photo from Playing 'Annie' as a Child: I’m 'Weepy', „People”, 29 kwietnia 2022 [dostęp 2026-08-03] (ang.).
- ↑ Sarah Jessica Parker. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2026-08-04]. (ang.).
- ↑ Sarah Jessica Parker. Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-03-14]. (ang.).
- ↑ ang. Girls Just Want to Have Fun
- ↑ ang. Strangers with Candy
- ↑ ang. Sex and the City: The Movie
- ↑ ang. Did You Hear About the Morgans?
- ↑ ang. Sex and the City 2
- ↑ ang. Escape from Planet Earth
- ↑ ang. All Roads Lead to Rome
- ↑ ang. The Little Match Girl
- ↑ ang. Going for the Gold: The Bill Johnson Story
Bibliografia
- Gilboa Avik. Meteor czy gwiazda?. „Film”. nr 35 (2302/XLVII), s. 68, listopad 1993. Warszawa: Film Polski. ISSN 0137-463X.
- Śmiała. „Cinema Polska”. nr 12 (16/II), s. 18, grudzień 1996. Warszawa: Robert M. Walczak / Film Publishing Poland Sp. z o.o.. ISSN 1425-0446.
- Strzelecka Marta. Nowojorczanka. „Film”. nr 6 (2477/LXII), s. 20–27, 27 października 2008. Warszawa: Film Polski. ISSN 0137-463X.
Linki zewnętrzne
- Sarah Jessica Parker w bazie IMDb (ang.)
- Sarah Jessica Parker w bazie Filmweb
- Sarah Jessica Parker w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000108726138
- VIAF: 14970308
- LCCN: n78061205
- GND: 137048882
- NDL: 01173024
- BnF: 14012529h
- SUDOC: 079570143
- NKC: xx0016166
- BNE: XX1305851
- NTA: 236722360
- BIBSYS: 3037379
- Open Library: OL7307521A
- PLWABN: 9810642114605606
- NUKAT: n2008148847
- J9U: 987007441956205171
- LNB: 000281775
- CONOR: 62374243
- KRNLK: KAC2020K8985
- WorldCat: E39PBJwMH6DmXCcvpjJQPJg9Xd

