Semafory w Polsce
Semafory w Polsce można podzielić na kilka rodzajów.
Rodzaje semaforów
Semafory półsamoczynne i kształtowe
Semafory te są obsługiwane przez pracownika nastawni, służące do zezwalania lub zakazywania wjazdu, wyjazdu, bądź przejazdu przez stację. Używane są także na posterunkach odstępowych, zwiększających przepustowość szlaku. W Polsce są one oznaczane słupem pomalowanym w czerwone i białe pasy, bądź pasem czerwono-biało-czerwonej blachy na słupie semafora lub nad głowicą semafora jeśli znajduje się on na bramkowej konstrukcji wsporczej (jak na zdjęciach). W przypadku zastosowania semaforów półsamoczynnych pracownik ustawia sygnał zezwalający, który pod wpływem przejazdu pociągu samoczynnie zmienia się na sygnał „Stój” – dotyczy to przeważającej większości semaforów świetlnych i niektórych kształtowych (z tzw. sprzęgłem sygnałowym), natomiast w semaforach kształtowych bez sprzęgła pracownik po przejeździe pociągu musi sam zmienić sygnał na „Stój”[1.1]. Minięcie semafora wskazującego sygnał S 1 „Stój” jest zabronione, chyba że maszynista otrzyma odpowiedni rozkaz pisemny od dyżurnego ruchu (może on także zostać przekazany środkami łączności), zostanie podany sygnał zastępczy[2], albo jest to sygnał podany przez semafor blokady samoczynnej.
Semafory samoczynne
Semafory samoczynne są sterowane przez urządzenia samoczynnej blokady liniowej. W Polsce takie semafory mają słupy pomalowane na biało[1.1]. Semafory samoczynne w przeciwieństwie do półsamoczynnych można pominąć pomimo wyświetlanego sygnału S 1 „Stój”, po zatrzymaniu się wznowić jazdę z prędkością do 40 km/h, o ile w zasięgu wzroku za semaforem nie ma przeszkody uniemożliwiającej dalszą jazdę oraz aby móc natychmiast zatrzymać się w razie nagłego zauważenia przeszkody[3]. Jeżeli na semaforze SBL znajduje się wskaźnik W 22 (kwadratowa czarna tablica ustawiona po przekątnej pionowo, a na niej biała litera „T” wykonana z materiałów odblaskowych – stosowany na wzniesieniach ponad 6‰[4]) to maszynista ciężkiego pociągu towarowego może minąć ten semafor bez zatrzymania z prędkością nie większą niż 20 km/h (dawniej 15 km/h) tak regulując prędkość, aby mógł w każdej chwili zatrzymać pociąg w razie zauważenia przeszkody do dalszej jazdy. Analogicznie jak przy sygnale „Stój” należy postąpić, kiedy sygnał jest wątpliwy (niepewny) albo kiedy brak sygnału (semafor nieoświetlony)[5].
Ustawienie semaforów
Semafory można skategoryzować jako: wjazdowe (A) i wyjazdowe (B) (czasem również wyjazdowe grupowe C jak na stacji Warszawa Falenica)[6]. W obrębie stacji semafor ustawiony jest po prawej stronie toru do którego się odnosi, patrząc w kierunku jazdy.
Na szlaku dwutorowym semafory ustawia się po prawej stronie dla toru prawego oraz po lewej dla toru lewego[7]. Tradycyjnie lewy tor nazywany był „niewłaściwym”, obecnie obowiązuje nazwa „przeciwny do kierunku zasadniczego”.
Dla linii wielotorowych semafory ustawia się po lewej stronie dla skrajnego lewego toru, a we wszystkich innych przypadkach po prawej stronie toru (dla prawego skrajnego toru linii oraz dla nieskrajnych torów)[8]. W przypadku zbliżenia na szlaku torów różnych linii (odległość od osi torów mniejsza niż 10 m w poziomie i mniej niż 2,5 m różnicy poziomów) traktuje się je łącznie, tzn. semafory po stronie lewej ustawia się tylko dla lewego skrajnego toru danej grupy torów. Powyższe zasady odnoszą się także do wszystkich innych sygnalizatorów pociągowych w ruchu kolejowym[9].
Jeżeli sygnalizator musi zostać umieszczony w innym miejscu niż jest to wymagane, wówczas w miejscu gdzie powinien stać, stosuje się wskaźnik W 15 (kwadratowa biała tablica z czarnym trójkątem zwróconym ostrzem w kierunku sygnalizatora)[10] lub buduje się bramki, na których umieszcza się jedną lub kilka głowic semaforów[11].
W odległości drogi hamowania przed semaforami wjazdowymi i odstępowymi obsługiwanymi, niektórymi wyjazdowymi oraz dawniej osłonnymi, ustawia się tarcze ostrzegawcze. Tarcz ostrzegawczych nie ustawia się jeśli szlak przed stacją jest wyposażony w SBL[12]. Jeśli semafor nie jest widoczny z wymaganej odległości, dodatkowo ustawia się sygnalizatory powtarzające. Powtarzaczy nie stawia się przed semaforami SBL[13] – w zamian stosuje się wskaźnik W 11a (zawsze cztery kolejno po sobie następujące prostokątne lub kwadratowe białe tablice odpowiednio: z czterema, trzema, dwoma i jednym czarnymi pasami, wznoszącymi się ukośnie z lewa na prawo; pasy czarne na tablicach prostokątnych maluje się pod kątem 30°, a na tablicach kwadratowych – pod kątem 45°[1.2].
Sygnały na semaforach w Polsce
Semafory kształtowe
Semafory kształtowe to starszy typ semaforów, zaopatrzony w jedno lub więcej ramion umieszczonych na wysokim słupie, których wychylenie wskazuje dozwoloną prędkość. W Polsce semafory kształtowe mają jedno lub dwa ramiona, malowane na biało z czerwoną obwódką (lub, dla zwiększenia widoczności, czerwono z białą obwódką) od strony szlaku i na biało-czarno od przeciwnej[1.3]. Listwa znajdująca się na semaforze, mająca za zadanie informować maszynistę o zbliżaniu się do semafora kształtowego, malowana jest w biało-czerwone pasy z tym, że czerwony pas zawsze musi być w środku[1.4]. Aby nastawienie semafora można było rozpoznać także w nocy, wprowadzono latarnie z kolorowymi przesłonami, które sprzężone z ramieniem semafora, zapalane w porze nocnej, pokazują także w ciemności jak ustawione są ramiona[14].
Współczesne
| Sygnały na semaforach kształtowych (dzienne i nocne)[15] | ||
|---|---|---|
 Sr1 Stój |
 Sr2 Wolna droga z największą dozwoloną prędkością |
 Sr3 Wolna droga ze zmniejszoną prędkością |
Historyczne
Semafory trzyramienne
Do lat 50. XX w. w Polsce stosowano również semafory trzyramienne. Było to związane z inną zasadą nadawania sygnałów semaforowych, w którym to istotną rolę pełniło informowanie maszynisty o kierunku ruchu pociągu, wobec czego musiał on samodzielnie dostosować prędkość. Obecne semafory podają gotową informację o prędkości, więc system ten został wycofany. Dodatkową różnicą w tamtych czasach było niewystępowanie pomarańczowej latarni na semaforowych masztach, gdyż była zarezerwowana ona jedynie dla tarcz ostrzegawczych. Zamiast niej stosowano kolejne latarnie zielone. Stwarzało to jednak niebezpieczeństwo, w razie wypalenia się jednej z nich, z powodu większej możliwości pomyłki z innym sygnałem[16].
| Sygnały na semaforach kształtowych (dzienne i nocne) | |||
|---|---|---|---|
 S 1 Stój |
 S 2 Wolna droga |
 S 3 Wolna droga ze zmniejszoną prędkością |
 S 4 Wolna droga ze zmniejszoną prędkością w innym kierunku niż S 3 |
Semafory świetlne
W Polsce semafory świetlne mają zazwyczaj od dwóch do pięciu lamp. Wyjątkowo spotyka się semafory z sześcioma lampami lub jedną. Niektóre semafory posiadają dodatkowo zielony lub pomarańczowy pas świetlny umieszczony pod głowicą. Pasy świetlne pozwalają na zwiększenie prędkości pociągu na pierwszej drodze jazdy do 60 km/h (pomarańczowy) lub 100 km/h (zielony), w porównaniu do 40 km/h (brak pasa świetlnego)[17][18]. Semafor świetlny składa się z umieszczonej na maszcie głowicy, w której znajdują się komory kolorowych świateł. Określona liczba, rodzaj i ustawienie zapalonych lamp tworzy określony sygnał. Na obwodzie zewnętrznych soczewek semaforów znajdują się sektory, które odchylają strumień światła o kąt 55 stopni, dzięki czemu maszynista w pojeździe trakcyjnym stojącym blisko sygnalizatora jest w stanie rozpoznać, które lampy emitują światło[19].
Semafory świetlne różnią się od pozostałych kolejowych sygnalizatorów świetlnych specyficznym malowaniem masztu. Maszty semaforów samoczynnych (semaforów SBL) pomalowane są na biało, półsamoczynnych i kształtowych w czerwono-białe pasy (gdzie zawsze zaczyna się od pasa koloru czerwonego)[1.5], zaś maszty pozostałych sygnalizatorów malowane są na szaro (tarcze manewrowe, tarcze ostrzegawcze, powtarzacze)[1.6] bądź w czarno-białe pasy (tarcze przejazdowe)[1.1].
W roku 2024 rozpoczęto prace nad wprowadzeniem diod elektroluminescencyjnych w miejsce żarówek[20].
Niekiedy na masztach semaforów montuje się dodatkowe wskaźniki. Semafory (podobnie jak inne sygnalizatory świetlne) mogą mieć głowicę zamocowaną bezpośrednio na maszcie lub na specjalnym wysięgu, tak aby zbliżyć semafor (w poziomie) do osi toru.
Semafory zasilane są napięciem 230 V AC, które jest przetwarzane w transformatorach zasilających na napięcie 110 V i doprowadzane do głowicy sygnalizatora. Dodatkowo, w celu zapobiegnięcia powstania fałszywych sygnałów przy jednym zwarciu żył kabla, obwód światła czerwonego powinien mieć dołączony oddzielny transformator zasilający. Pozostałe światła są zasilane ze wspólnego transformatora grupowego. Światła zezwalające na jazdę oraz światła sygnałów zastępczych mają oddzielne zasilacze grupowe.
Zasilanie żarówek wyświetlających sygnały jest realizowane napięciem 12 V AC. Żarówki w sygnalizatorach mają moc 24 W. Każda komora sygnałowa w semaforze zaopatrzona jest w oddzielny transformator dla każdej żarówki, który przetwarza doprowadzone napięcie.
Komory świetlne:
- niebieska w tarczach manewrowych
- pomarańczowa w tarczach ostrzegawczych
- biała w powtarzaczach
wyposażone są dodatkowo w żarówki rezerwowe o mniejszej mocy, aby w razie przepalenia głównej żarówki rezerwowa mogła kontynuować jej zadanie do czasu wymiany żarówki głównej.
Semafory półsamoczynne
Semafory półsamoczynne mają układ komór dostosowany do planowanych prędkości i potrzeb ruchowych na stacji[21]. Semafory wjazdowe stacji są najczęściej pięciokomorowe o układzie świateł (od góry) zielony, pomarańczowy, czerwony, pomarańczowy, matowobiały[22]. Semafory takie są stosowane również jako wyjazdowe, jeśli szlak za stacją jest wyposażony w SBL. W przypadku gdy istnieje możliwość przejazdu z prędkością większą niż 40 km/h (np. zezwala na to konstrukcja zwrotnic za semaforem) semafory tego typu wzbogaca się o zielony, pomarańczowy lub oba pasy świetlne, a nawet wyposaża się we wskaźnik W 21 podający dopuszczalną prędkość nie dającą się wyświetlić za pomocą sygnałów semafora. Jeśli na stacji nie prowadzi się manewrów a ruch na jej terenie jest niewielki to niektóre semafory pozbawione są możliwości wyświetlenia sygnału jazda manewrowa dozwolona (np. na mijankach), a dawniej całkowicie pozbawione komory światła matowobiałego.
Logika informacji przekazywanych przez semafor jest następująca:
- górne światło zawsze pokazuje dozwoloną prędkość na drugiej drodze jazdy (za następnym semaforem), a dolne i pas świetlny na pierwszej (za danym semaforem)[17]
- jeśli świeci się tylko jedno światło to oznacza ono prędkość na drugiej drodze jazdy, prędkość na pierwszej drodze jest wtedy prędkością maksymalną na danej linii (z wyjątkiem sygnału S 1 ”Stój”, kiedy jedno czerwone światło oznacza nakaz zatrzymania przed semaforem)[17]
Jeżeli obraz sygnałowy składa się z dwóch świateł, to zezwala się na jazdę przy tym semaforze oraz przez okręg zwrotnicowy osłaniany tym semaforem z prędkością zmniejszoną do 100, 60 lub 40 km/h, o czym informuje światło dolne, zawsze pomarańczowe ciągłe, ewentualnie uzupełnione pasem świetlnym koloru zielonego lub pomarańczowego. Światło górne informuje, jaki sygnał wskazuje następny semafor[17].
Przykład odczytywania sygnałów przedstawia poniższa tabelka[23]:
| Prędkość na drugiej drodze jazdy | ||||
|---|---|---|---|---|
| 40 km/h albo 60 km/h |
Vmax | Stój | 100 km/h | nieokreślona |
     |
   |
 |
 |
 |
| Vmax | 100 km/h | 60 km/h | 40 km/h | Stój |
| Prędkość na pierwszej drodze jazdy | ||||
| Zestawienie wszystkich sygnałów świetlnych na semaforach półsamoczynnych stosowanych w Polsce[17][24] | |||
|---|---|---|---|
S 1 Stój. |
 Sz Sygnał zastępczy. Można przejechać obok semafora wskazującego sygnał S 1 „Stój” albo sygnał wątpliwy, albo semafora nieoświetlonego bez pisemnego rozkazu. | ||
S 2 Jazda z najwyższą dozwoloną prędkością. Semafor zezwala na jazdę z najwyższą dozwoloną prędkością, a jeżeli sygnał podawany przez ten semafor jest uzależniony z następnym semaforem – następny semafor również zezwala na jazdę z najwyższą dozwoloną prędkością. |
S 3 Jazda z najwyższą dozwoloną prędkością – w przodzie są dwa odstępy blokowe wolne – albo przy następnym semaforze z prędkością nie większą niż 100 km/h. |
S 4 Jazda z najwyższą dozwoloną prędkością, następny semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę z prędkością zmniejszoną do 40 lub 60 km/h. |
S 5 Następny semafor wskazuje sygnał Stój. Maszynista po minięciu semafora nadającego ten sygnał musi tak regulować prędkość jazdy, by bezpiecznie zatrzymać pociąg przed następnym semaforem wskazującym sygnał Stój. |
S 6 Jazda z prędkością nie przekraczającą 100 km/h, a potem z najwyższą dozwoloną prędkością. |
S 7 Jazda z prędkością nie przekraczającą 100 km/h – w przodzie są dwa odstępy blokowe wolne – albo przy następnym semaforze z prędkością nie większą niż 100 km/h. |
S 8 Jazda z prędkością nie przekraczającą 100 km/h, a przy następnym semaforze z prędkością zmniejszoną |
S 9 Jazda z prędkością nie przekraczającą 100 km/h, następny semafor wskazuje sygnał Stój. Maszynista po minięciu semafora nadającego ten sygnał musi tak regulować prędkość jazdy, by bezpiecznie zatrzymać pociąg przed następnym semaforem wskazującym sygnał Stój. |
S 10 Jazda z prędkością nie przekraczającą 40 km/h, a przy następnym z najwyższą dozwoloną prędkością. |
S 11 Jazda z prędkością nie przekraczającą 40 km/h – w przodzie są dwa odstępy blokowe wolne – albo przy następnym semaforze z prędkością nie większą niż 100 km/h. |
S 12 Jazda z prędkością nie przekraczającą 40 km/h, a przy następnym z prędkością zmniejszoną |
S 13 Jazda z prędkością nie przekraczającą 40 km/h, następny semafor wskazuje sygnał Stój. Maszynista po minięciu semafora nadającego ten sygnał musi tak regulować prędkość jazdy, by bezpiecznie zatrzymać pociąg przed następnym semaforem wskazującym sygnał Stój. |
S 10a Jazda z prędkością nie przekraczającą 60 km/h, a przy następnym semaforze z najwyższą dozwoloną prędkością. |
S 11a Jazda z prędkością nie przekraczającą 60 km/h – w przodzie są dwa odstępy blokowe wolne – albo przy następnym semaforze z prędkością nie większą niż 100 km/h. |
S 12a Jazda z prędkością nie przekraczającą 60 km/h, a przy następnym semaforze z prędkością zmniejszoną |
S 13a Jazda z prędkością nie przekraczającą 60 km/h, następny semafor wskazuje sygnał Stój. Maszynista po minięciu semafora nadającego ten sygnał musi tak regulować prędkość jazdy, by bezpiecznie zatrzymać pociąg przed następnym semaforem wskazującym sygnał Stój. |
Semafory samoczynne
Samoczynna Blokada Liniowa (SBL)
Semafory dwustawnej samoczynnej blokady liniowej występują na sieci WKD, metrze, tunelu Krakowskiego Szybkiego Tramwaju oraz od połowy grudnia 2016 na sieci PKP PLK, na liniach kolejowych: 18[25], 61[26], 401[27][28]. Semafory posiadają dwie komory świetlne: czerwoną i zieloną. Semafory najczęściej stosowanej w Polsce blokady trzystawnej posiadają 3 lampy: zieloną, czerwoną i pomarańczową. Semafory blokady czterostawnej najczęściej mają taki sam układ lamp jak semafory blokady trzystawnej, lecz mogą dodatkowo wyświetlić sygnał S 3 (migające zielone światło). Sygnały blokady czterostawnej informują maszynistę o dwóch odstępach blokowych wolnych. Dzięki temu odległość między semaforami może wynosić połowę długości drogi hamowania zamiast całej drogi hamowania, która przy dużych prędkościach może być bardzo długa[29] (do 1300 m)[30]. Od 2014 r. odległość umiejscowienia ostatniego semafora czterostawnej SBL (ze wskaźnikiem W 18 „wskaźnik samoczynnej blokady liniowej”[31]) względem semafora wjazdowego nie może być krótsza niż wymagana droga hamowania[32]. Zmiana ta jest powodem, dla którego zarządca linii kolejowej (PKP PLK) zmniejszył prędkości drogowe np. do 100 km/h (na linii nr 9, szlak Gdańsk Południe-Pruszcz Gdański patrząc od strony Gdańska, gdzie odległość między semaforem SBL z W 18 a semaforem wjazdowym wynosi około 800 m).
| Zestawienie sygnałów stosowanych w SBL[33] | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Blokada dwustawna | |||||||||||
  S 2 Wolna droga. |
 S 1 Stój. | ||||||||||
| Blokada trzystawna | |||||||||||
S 2 Jazda z największą dozwoloną prędkością. Co najmniej dwa odstępy blokowe wolne. |
 S 5 Następny semafor wskazuje sygnał Stój. Jeden odstęp blokowy wolny. |
S 1 Stój. | |||||||||
| Blokada czterostawna | |||||||||||
S 2 Jazda z największą dozwoloną prędkością. Co najmniej trzy odstępy blokowe wolne. |
S 3 Jazda z największą dozwoloną prędkością – w przodzie są dwa odstępy blokowe wolne – albo przy następnym semaforze z prędkością nie większą niż 100 km/h. |
S 5 Następny semafor wskazuje sygnał Stój. Jeden odstęp blokowy wolny. |
S 1 Stój. | ||||||||
Sygnał S 3 na przedostatnim semaforze czterostawnej samoczynnej blokady liniowej oznacza, że na semaforze wjazdowym nie podano sygnału zezwalającego na jazdę. Sygnał S 3 na ostatnim semaforze czterostawnej samoczynnej blokady liniowej (ze wskaźnikiem W 18) lub ostatnim semaforze trzystawnej samoczynnej blokady liniowej oznacza, że wjazd podano z prędkością do 100 km/h przy semaforze wjazdowym
Sygnał S 4 na ostatnim semaforze czterostawnej samoczynnej blokady liniowej oznacza, że wjazd podano ze zmniejszoną prędkością.
Na blokadzie trzystawnej sygnał S 3 występuje jedynie na ostatnim semaforze SBL.
Sygnał S 1a
 S 1a Stój – absolutny zakaz wjazdu do tunelu. Sygnał S 1a jest stosowany na szlakach: |
Jedynym sygnałem wyświetlanym przez semafor, na którym pojawiają się dwa czerwone światła jednocześnie, jest rzadko spotykany sygnał S 1a, czyli Stój – absolutny zakaz wjazdu do tunelu. Semafor z dwiema komorami czerwonymi można zobaczyć m.in. na przystankach Warszawa Powiśle i Warszawa Śródmieście (zdjęcie obok), a także przed wjazdem do dalekobieżnej części tunelu od strony Warszawy Wschodniej oraz w tunelu linii kolejowej nr 17 na szlaku Łódź Widzew – Łódź Fabryczna[15].
Sygnał ten występuje również w Metrze Warszawskim.
Użycie aż dwóch czerwonych świateł jest podyktowane faktem, że wspomniany semafor jest sygnalizatorem SBL. Taki samoczynny semafor, gdy wskazuje światło czerwone, maszynista może w zgodzie z przepisami ruchu minąć po zatrzymaniu, jadąc ostrożnie na widoczność i bez przekraczania prędkości 40 km/h. Aby wprowadzić bezwzględny obowiązek zatrzymania pociągu przed wjazdem do tunelu (na przykład w wypadku pożaru), wprowadzono sygnał S 1a[1.7].
Semafory nietypowe (stosowane do odwołania)
Na powyższych ilustracjach przedstawiono najczęściej spotykany układ komór semaforów świetlnych. Układ komór nie jest jednak regułą, a w niektórych przypadkach wciąż są stosowane pięciokomorowe semafory o innym układzie lamp (np. pomarańczowy, czerwony, pomarańczowy, zielony, biały na stacji w Celestynowie), mogące wyświetlić tylko niektóre z powyższych sygnałów. Ponadto na niektórych stacjach używa się semaforów sześciokomorowych. Semafory takie są spotykane np. na stacjach Tarnów, Warszawa Włochy i Dębica Towarowa[34]. Przepisy dopuszczają podawanie za pomocą takich semaforów sygnałów innych niż podane powyżej. Np. dwa światła zielone oznaczają wolną drogę ze zmniejszoną prędkością za tym semaforem, następny semafor podaje sygnał zezwalający na jazdę, a sygnał złożony ze światła pomarańczowego i światła zielonego (poniżej) oznacza wolną drogę, a na następnym semaforze wolną drogę ze zmniejszoną prędkością[1.8].
| Sygnały stosowane do odwołania | ||
|---|---|---|
„Wolna droga ze zmniejszoną prędkością. Następny semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę.” |
„Wolna droga. Następny semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę ze zmniejszoną prędkością.” | |
Semafory a manewry
Semafory półsamoczynne posiadające pod oznaczeniem literę m, posiadają komorę światła matowobiałego mogącą wyświetlić sygnał manewrowy Ms 2 „Jazda manewrowa dozwolona”. Jako sygnał zabraniający jazdy manewrowej stosowany jest sygnał S 1, który oznacza, że zarówno jazda manewrowa, jak i pociągowa są zabronione. Komora światła matowobiałego w semaforach bez m w oznaczeniu służy tylko do wyświetlania sygnału zastępczego[35].
| Sygnały na semaforach z komorą manewrową | |||
|---|---|---|---|
S 1 Stój |
 Ms 2 Jazda manewrowa dozwolona | ||
Unieważnienie semafora
Semafory i inne sygnalizatory, których używania zaprzestano i ich wskazania nie odnoszą się do rzeczywistej sytuacji ruchowej, a także te, których jeszcze nie oddano do użytku, oznacza się w następujący sposób:
- na semaforze kształtowym przymocowuje się do słupa (albo umieszcza na ramieniu, latarni) semafora wskaźnik W 31 (biały ukośny krzyż o kącie rozwarcia 120°) lub zdejmuje się tarczę sygnalizatora[1.9]
- na semaforze świetlnym wskaźnik W 31 przymocowuje się pod latarnią semafora[1.10]
Wskazania takich sygnalizatorów są nieważne i maszynista prowadząc pociąg nie stosuje się do nich. Sygnalizatorów unieważnionych (zarówno kształtowych, jak i świetlnych) nie oświetla się. Powyższe tyczy się nie tylko semaforów, lecz wszystkich sygnalizatorów
Unieważniona tarcza ostrzegawcza przejazdowa
Unieważniona tarcza manewrowa
Nieczynny semafor wjazdowy do Rozalina przy torze Nadwiślańskiej Kolejki Wąskotorowej
Przypisy
- Instrukcja sygnalizacji Ie-1 (E-1), Warszawa: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2020 [zarchiwizowane 2021-07-07].
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.3.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.2.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1444 (ISAP), t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 100 (ISAP)), Dział II, Rozdział 15: Wskaźniki, pkt. 19.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 15 ust. 7. Wskaźnik W 22.
- ↑ Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym WTB-E10 Rozdział II § 4.10.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.5.b.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.5.c.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.5.d.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.5.
- ↑ Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym WTB-E10 Rozdział II § 5.3.2.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 5.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 4.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 3.1.
- 1 2 3 http://web.archive.org/web/20161130111730/http://www.plk-sa.pl/files/public/user_upload/pdf/Akty_prawne_i_przepisy/Instrukcje/Wydruk/Ie-1_od_11.12.2016.pdf
- ↑ Sygnalizacja lat 50-tych [online], ovh.org [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-29].
- 1 2 3 4 5 Przepisy sygnalizacji E1 § 3.2.
- ↑ Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym WTB-E10 Rozdział II § 4 rys.2.
- ↑ Maciej Górowski: TRANSPORT SZYNOWY – Niezależna strona informacyjna. 2004-2010. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ Wzrosła efektywność utrzymania sieci kolejowej PLK SA!. rynek-kolejowy.pl, 2025-02-21. [dostęp 2025-02-21].
- ↑ Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym WTB-E10 Rozdział II § 4.8.
- ↑ Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym WTB-E10 Rozdział II § 4.9 rys. 2a.
- ↑ Beskidzka Strona Kolejowa, tabelka z prędkościami.
- ↑ PKP Polskie Linie Kolejowe, Instrukcja Ie-1, 5 czerwca 2020 [dostęp 2020-11-29].
- ↑ Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A [online], zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-26] (ang.).
- ↑ Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A [online], zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-26] (ang.).
- ↑ Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A [online], zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-26] (ang.).
- ↑ PLK zwiększą przepustowość linii Szczecin – Goleniów – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-26].
- ↑ Beskidzka Strona Kolejowa, opis SBL.
- ↑ Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1, § 21, pkt. 4.
- ↑ Instrukcja o sygnalizacji kolejowej Ie-1, § 16, pkt. 21.
- ↑ Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym Ie-4, § 6. pkt. 3 z 14.01.2014.
- ↑ Beskidzka Strona Kolejowa, sygnały stosowane w SBL.
- ↑ Beskidzka Strona Kolejowa.
- ↑ Przepisy sygnalizacji E1 § 7.2.10.
Bibliografia
- Przepisy sygnalizacji na Polskich Kolejach Państwowych E1, kolej.krb.com.pl, 2000 [zarchiwizowane 2009-07-17].
- Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowymIe-4 (WTB-E10)
- Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym WTB-E10 w kolej.krb.com.pl
- Semafory świetlne na BSK
- Symulator semaforów świetlnych PKP
- Instrukcja sygnalizacji Ie-1 (E-1), Warszawa: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2020 [zarchiwizowane 2021-07-07].