Semanotus amethystinus

Semanotus amethystinus – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych i podrodziny kózkowych.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1853 roku przez Johna Lawrence’a LeConte na łamach „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia” pod nazwą Physocnemum amethystimum^[1]. W 1912 roku wyznaczony został przez Thomasa L. Caseya gatunkiem typowym nowego rodzaju Hemicallidium, który zsynonimizowano potem z Semanotus^[2].

Według wyników analizy filogenetycznej północnoamerykańskich tomanków opublikowanych w 2013 roku przez Jamesa Hammonda i Daryla J. Williamsa S. amethystinus zajmuje pozycję siostrzaną dla S. juniperi, tworząc z nim klad bazalny badanej grupy^[3].

Chrząszcz o ciele długości między 12 a 30 mm^[3].

Głowa jest czarna. Czułki mają człon nasadowy oraz człony od trzeciego do piątego ponaddwukrotnie dłuższe niż szersze, szczególnie wysmuklone u samców. Ku tyłowi czułki sięgają do około połowy długości pokryw^[3].

Czarne przedplecze ma kielichowaty zarys, najpierw ma szeroko zaokrąglone boki, a w tyle jest przewężone z bokami przed podstawą zafalowanymi, tworząc coś na kształt krótkiej i szerokiej szypułki przed pokrywami. Pokrywy są jednobarwne, metalicznie grantowe do fioletowych, drobno punktowane, a przy nasadach także lekko i drobno pomarszczone. Skrzydła drugiej pary charakteryzują się bardzo krótką trzecią gałęzią żyłki radialnej oraz silnie skróconą lub całkiem zanikłą żyłką radialną tylną. Czarne odnóża mają sterczące szczecinki goleni silnie zredukowane u samca i całkiem zanikłe u samicy^[3].

Ubarwienie odwłoka jest czarne. Ósmy sternit ma apofizę nasadową dłuższą od sklerytu bocznego. Spiculum ventrale cechuje się apofizą nasadową tylko dwukrotnie dłuższą od apofizy bocznej. Samcze genitalia mają grzbietowy płat edeagusa wąsko zaokrąglony, a jego płat brzuszny u szczytu zafalowany i zaostrzony^[3].

Larwy przechodzą rozwój w łyku i drewnie cedrzyńca kalifornijskiego i żywotnika olbrzymiego. Osobniki dorosłe spotykano także na cyprysiku Lawsona, daglezji zielonej i sosnach^[3].

Gatunek nearktyczny, zamieszkujący zachód Stanów Zjednoczonych. Rozmieszczony od Waszyngtonu na północy po południową Kalifornię na południu, na wschód sięgający Wyoming, Uty i Kolorado. Znane są przypadki z zawleczenia go z drewnem do Alaski i Nowego Jorku, jednak nie stworzył tam populacji^[3].