Sycyn

Sycyn
wieś
Ilustracja
Centrum wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

obornicki

Gmina

Oborniki

Liczba ludności (2006)

151[1]

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

64-606[2]

Tablice rejestracyjne

POB

SIMC

0591751

Położenie na mapie gminy Oborniki
Mapa konturowa gminy Oborniki, po lewej znajduje się punkt z opisem „Sycyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Sycyn”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Sycyn”
Położenie na mapie powiatu obornickiego
Mapa konturowa powiatu obornickiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Sycyn”
Ziemia52°39′27″N 16°37′57″E/52,657500 16,632500[3]

Sycyn (pol. hist. ‘’Sycyno’’ [4]) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.

Nazwa

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i ma metrykę średniowieczną. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Kiedyś nazywała się inaczej i notowano ją w źródłach „Sycyno”. Wymieniona została w łacińskojęzycznym dokumencie z 1398 pod staropolską nazwą „Scziczino, Sziczina”, 1403 „Siczin”, 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492) „Siczyno”, 1471 „Syczewo”, 1493 „Syczyno”, 1510 „Szyczyno”, 1527 „Sziczino”[5].

Nazwa Sycyn pochodzić ma od słowa, które dawno wyszło z użycia: syt, czyli suche miejsce otoczone bagnem albo wodą. Istotnie, wieś leży nad niewielkim jeziorem.

Historia

Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku badań archeologicznych odnaleziono ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego[4].

Początkowo miejscowość była własnością należącą do lokalnej polskiej szlachty z rodu Świdwów Szamotulskich herbu Nałęcz, a później także do Tuczyńskich, Górków herbu Łodzia. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1445 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 należała do parafii Szamotuły Stare[4].

Pierwszy historyczny zapis pochodzi z łacińskiego zapisu sądowego z 1398 i odnotowuje Jana kmiecia sycyńskiego, który toczył proces ze Stanisławem Rudzkim o konia i pszczoły. W 1403 odnotowany został inny kmieć z Sycyna zwany Hinczka[4]. Najdawniejszą datą, na którą powołują się historycy, jest dla niej rok 1278, z którego pochodzi zapisek: „siedzi komes Dzierżykraj na Sycynie”.

Z XV i WXI wieku zachowały się zapisy o wsi ze źródeł kościelnych. W 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492) odnotowano we wsi dziesięciny z Sycyna w wysokości 10 grzywien z 6,5 łana należące do uposażenia kanonii fundi „Drożdżyce” w kapitule katedry poznańskiej. W 1510 dziesięcina z Sycyna starosty nakielskiego Jana starszego z Danaborza wyniosła po 5 groszy z 7 łanów i należała do uposażenia prebendy kanonii Mikołaja Bedlneńskiego[4].

W 1471 księżna raciborska Katarzyna wdowa po Włodku z Danaborza zapisała kapitule katedry poznańskiej czynsz na Sycynie i Piotrowie. W 1493 Katarzyna dała swoim synom Janowi starszemu i Janowi młodszemu z Danaborza połowę Stobnicy wraz z wsiami, a w tym m. in. z połową Sycyna[4].

W 1510 właścicielami we wsi byli Wincenty Świdwa z Szamotuł oraz wojewoda poznański Andrzej Szamotulski. W 1527 Andrzej z Danaborza syn Jana starszego sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu Maciejowi Tuczyńskiemu połowy miasta Stobnica wraz z wsiami, w tym m. in. połową Sycyna. W 1531 Maciej Tuczyński wszystkie swoje prawa do wspomnianych dóbr odstąpił Janowi z Kościelca opiekunowi Gertrudy córki zmarłego Andrzeja z Danaborza, a żony jego syna kasztelana łęczyckiego Janusza Kościeleckiego. W 1532 Jan z Kościelca sprzedaje te dobra Łukaszowi Górce dziedzicowi połowy Szamotuł, a w 1541 sprzedaż tę ponowiła sama Gertruda[4].

W 1563 we wsi były dwa łany sołeckie. W 1567 (wnuk Łukasza po synu Andrzeju) Łukasz III Górka sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu kasztelanowi śremskiemu Wojciechowi Czarnkowskiemu folwark Gąsawy, wsie Szamotuły Stare, Sycynę, Gaj, połowę Nowej Wsi oraz 1/4 Kępy i Szczuczyna. W 1579 Jakub Rokossowski został wprowadzony w posiadanie nabytej od Stanisława Górki syna Andrzeja części dóbr Szamotuły, a w tym także m. in. wsi Sycyna[4].

Zachowały się także XVI wieczne zapisy o mieszkańcach wsi w „Szamotulskiej księdze ławniczej” spisanej w latach 1567-1579. W 1567 odnotowano, że Wawrzyniec i Błażej synowie zmarłego Grzegorza Trojanka z Sycyny pożyczyli 32 grzywny Michałowi Jaryszewskiemu z Szamotuł. W 1574 Maciej, Piotr i Anna dzieci zmarłego sołtysa Kolasy w Sycynie zawarli ugodę według której sołectwo otrzymał Maciej i miał spłacić Piotrowi 30 grzywien, a Annie 12 grzywien. W 1575 Anna skwitowała Macieja z tej zapłaty. W 1575 Maciej sprzedał sołectwo Mikołajowi Łąckiemu z Chraplewa za 30 grzywien. W 1578 Piotr i Urban synowie sołtysa Macieja sprzedali sołectwo Mikołajowi Łąckiemu z Chraplewa za 30 grzywien. W obu aktach sprzedaży mowa jest o przekazaniu nabywcy oryginalnego przywileju sołeckiego[4].

W historycznych księgach podatkowych zachowały się także zapisy dotyczące wsi, pochodzące z XVI wieku. W 1508 we wsi miał miejsce pobór od 6 łanów oraz 6 groszy od karczmy. W 1510 pobrano podatki z części należącej do Wincentego Świdwy z Szamotuł od 7 łanów, a z części należącej do wojewody poznańskiego Andrzeja Szamotulskiego od 6 łanów. W 1563 miał miejsce pobór od 8 łanów, dwóch łanów sołeckich oraz karczmy. W 1577 płatnikiem poboru był Mikołaj Łącki[4].


W wieku XV i XVI w Sycynie mieli swoje dobra Nałęcze i Danaborscy herbu Pałuki, a także Mikołaj Łącki. Była tu m.in. karczma. Z przeprowadzonej w 1756 roku lustracji (Sycyn wchodził wtedy w skład domeny stobnickiej Wirydiany z Bnińskich Raczyńskiej) wynika, że był tu folwark ze starym drewnianym dworem, oborą, owczarnią, chlewami i dwoma stodołami. We wsi było 14 domów. W 1793 roku Sycyn przejął generał Filip Raczyński. Wieś miała wtedy 25 domów i 171 mieszkańców, a folwark – 8 domów i 157 mieszkańców, zdecydowanie przeważali w nich Polacy.

Droga prowadząca do Kobylnik w gminie Obrzycko nazywana jest Drogą Kosynierską – stąd wyruszyli i pomaszerowali do walki powstańcy kościuszkowscy. Wieś szczyciła się także powstańcami wielkopolskimi – tu dożyli sędziwych lat Franciszek Kęsy, Jan Waliński, oraz Wincenty Starosta, dwaj pierwsi odnieśli rany w czasie walk na froncie.

W okresie międzywojennym dobra należały do dworu w Niemieczkowie.

Czasy najnowsze

Sycyn jest małą wsią. Mieszka tu około 150 osób[1]. Kilkanaście gospodarstw rolnych zajmuje obszar około 250 ha. W największych z nich chowa się kilkaset sztuk świń oraz prowadzi hodowlę bydła. W latach 1998–2006 we wsi istniało prywatne schronisko dla zwierząt, prowadzone przez miłośniczkę zwierząt, Wandę Jerzyk. Wskutek sprzeciwów sąsiadów, po procesach sądowych w latach 2002–2006 nakazano likwidację schroniska. Zwierzęta przeniesiono do nowo zbudowanego schroniska w Przyborówku k. Szamotuł.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Przyroda

Wieś położona jest 2 km od Warty, a około 0,5 km od lasu. W sezonie jest tu obfitość grzybów, można też łowić ryby i polować na zwierzynę. Osobliwością natury we wsi jest rosnąca przy Drodze Kosynierskiej tzw. krzywa sosna – pomnik przyrody.

Usługi

Szczególną uwagę przykuwa niewielki, ceglany, budynek Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II[6], która niedawno świętowała jubileusz 130-lecia swojego istnienia[7]. Placówka jest trzyklasowa, ma niespełna 60 uczniów i niedawno otwarty oddział przedszkolny. Uczęszczają tutaj dzieci ze wsi Sycyn, Osowo Stare, Osowo Nowe, Popówko, Wychowaniec, Popowo, Niemieczkowo, Przeciwnica, Ruks-Młyn, Dołęga. Znajduje się tu także punkt biblioteczny.

Aktywność społeczna

W Sycynie działalność prowadzi Kółko Rolnicze.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 WWW gminy Oborniki – Statystyki. [dostęp 2010-04-28].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1242 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 8 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 134049.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Gąsiorowski 2003 ↓, s. 757.
  5. ↑ Chmielewski 1982 ↓, s. 345-346.
  6. ↑ Szkoła Podstawowa w Sycynie [online], www.spsycyn.pl [dostęp 2023-08-06].
  7. ↑ Szkoła w Sycynie świętowała jubileusz 130-lecia powstania szkoły [online], Oborniki Nasze Miasto [dostęp 2023-08-06] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.