V bitwa pod Ypres

V bitwa pod Ypres

I wojna światowa, front zachodni, część ofensywy stu dni
Mapa ostatecznych ofensyw alianckich na froncie zachodnim w 1918
Czas	28 września – 2 października 1918
Miejsce	od Ypres do Gandawy
Terytorium	Francja, Belgia
Przyczyna	ofensywa aliantów 1918
Wynik	zwycięstwo aliantów
Strony konfliktu
Cesarstwo Niemieckie  Belgia  Imperium brytyjskie:  Wielka Brytania  Nowa Fundlandia  Francja
Dowódcy
Erich Ludendorff Ruppert Bawarski Friedrich Sixt von Armin Albert I Cyriaque Gillain Herbert Plumer Jean Degoutte
Siły
16 dywizji 28 dywizji
Straty
10 000 wziętych do niewoli 300 dział 600 karabinów maszynowych 4685 4500 15[1]
Położenie na mapie Belgii miejsce bitwy
50°54′01″N 3°01′16″E/50,900278 3,021111

V bitwa pod Ypres, zwana również ofensywą we Flandrii i bitwą o Szczyty Flandrii (fr. Bataille des Crêtes de Flandres) – seria starć na froncie zachodnim I wojny światowej stoczonych w północnej Francji i zachodniej Belgii (Flandrii) od końca września do października 1918 roku^[2].

Po tym, jak niemiecka ofensywa wiosenna z 1918 roku nie odniosła zdecydowanego zwycięstwa, niemieckie morale osłabło, a rosnąca liczba amerykańskich żołnierzy przybywających na front zachodni zapewniała aliantom coraz większą przewagę liczebną nad armiami Cesarstwa Niemieckiego. Aby to wykorzystać, marszałek Francji Ferdinand Foch opracował strategię, która stała się znana jako Wielka Ofensywa, polegająca na zaatakowaniu sił niemieckich na jak najszerszym froncie^[3]. Wojska belgijskie, brytyjskie i francuskie wokół „występu Ypres” miały utworzyć północne kleszcze ofensywy na belgijskie miasto Liège^[4]. Brytyjska 2 Armia kontynuowała wycofywanie się na niewielkie odległości i stoczyła bitwę na grzbiecie Outtersteene 18 sierpnia, po czym nastąpiła dla niej chwila wytchnienia. Pod koniec września wojska alianckie w tym rejonie były już wypoczęte^[5].

Grupa Armii Flandrii pod osobistym dowództwem Króla Belgów Alberta I zaatakowała o 5:30 rano 28 września, po trzygodzinnym przygotowaniu artyleryjskim^[6][7][8]. Formacja zaatakowała 12 dywizjami belgijskimi, 10 dywizjami brytyjskimi z 2 Armii i 6 dywizjami francuskimi z 6 Armii. Brytyjczycy zaatakowali na froncie o długości 7,2 km aż do drogi Ypres – Zonnebeke, skąd armia belgijska ruszyła na północ do Diksmuide^[9]. Ataki aliantów szybko przebiły się przez niemieckie umocnienia i posunęły się na głębokość do 9,7 km. Znaczna część terenu na zachód od Passchendaele, opuszczonego podczas odwrotu aliantów wiosną 1918 roku, została teraz odzyskana^[10]. Zaczął padać rzęsisty deszcz, ale do wieczora Brytyjczycy zajęli Kortewilde, Zandvoorde, Kruiseecke i Becelaere; wojska belgijskie zdobyły Zonnebeke, Poelcappelle, Schaap Baillie i las Houthulst^[11]. Na południowej flance niewielkie operacje trzech brytyjskich dywizji posuwały się naprzód w kierunku St. Yves, Messines i grzbietu od Wytschaete do Hollebeke. Niemiecka linia frontu biegła od Diksmuide do Houthult, Becelare, Zandvoorde i Hollebeke^[7].

Messines, Terhand i Dadizeele padły 29 września, a następnego dnia, mimo że pod wpływem deszczu zdobyte tereny zamieniły się w grzęzawisko, wszystkie wzniesienia wokół Ypres zostały zajęte przez aliantów^[12]. Do 1 października lewy brzeg rzeki Leie (Lys) został opanowany aż do Comines, a Belgowie znaleźli się na wschód od linii od Moorslede do Staden i Diksmuide. Natarcie trwało do 2 października, kiedy to przybyły niemieckie posiłki, a ofensywa przekroczyła swoje możliwości logistyczne. Ze względu na stan terenu, 15 000 racji żywnościowych zostało dostarczonych żołnierzom na spadochronach z 80 belgijskich i brytyjskich samolotów^[13].

• I bitwa pod Ypres
• II bitwa pod Ypres
• III bitwa pod Ypres
• IV bitwa pod Ypres

• J. H. Boraston: Sir Douglas Haig's Despatches. Wyd. reprint. London: Dent, 1920. OCLC 633614212. (ang.).
• J. E. Edmonds: Military Operations France and Belgium 1918: 8th August – 26th September: The Franco-British Offensive. Wyd. Imperial War Museum & Battery Press. T. IV. London: HMSO, 1993, seria: History of the Great War Based on Official Documents by Direction of the Historical Section of the Committee of Imperial Defence. ISBN 978-0-89839-191-6. (ang.).
• J. E. Edmonds, R. Maxwell-Hyslop: Military Operations France and Belgium 1918: 26th September – 11th November: The Advance to Victory. Wyd. Imperial War Museum & Battery Press. T. V. London: HMSO, 1993, seria: History of the Great War Based on Official Documents by Direction of the Historical Section of the Committee of Imperial Defence. ISBN 978-0-89839-192-3. (ang.).
• Wolfgang Foerster: Der Weltkrieg 1914 bis 1918: Militärischen Operationen zu Lande Vierzehnter Band Die Kriegführung an der Westfront im Jahre 1918. Wyd. skan online. T. XIV. Berlin: Verlag Ernst Siegfried Mittler und Sohn, 1956. OCLC 1072405280. (niem.).
• J. P. Harris, N. Barr: Amiens to the Armistice: The BEF in the Hundred Day's Campaign, 8 August – 11 November 1918. London: Brassey's, 1998. ISBN 978-1-85753-149-7. (ang.).
• M. Marix Evans: 1918: The Year of Victories. London: Arcturus, 2002. ISBN 978-0-572-02838-1. (ang.).
• G. W. L. Nicholson: The Fighting Newfoundlander: A History of the Royal Newfoundland Regiment. Montreal: McGill-Queens University Press, 2007. ISBN 978-0-7735-3206-9. (ang.).
• G. Sheffield: The Chief: Douglas Haig and the British Army. London: Aurum Press, 2011. ISBN 978-1-84513-691-8. (ang.).
• L. Sonhaus: World War One: The Global Revolution. Cambridge University Press, 2011. ISBN 978-0-521-51648-8. (ang.).
• La campagne offensive de 1918 et la marche au Rhin (18 juillet 1918 – 28 juin 1919), Deuxième volume: 26 septembre 1918 – 28 juin 1919. Wyd. online. T. II. Paris: Imprimerie Nationale, 1928, seria: Les armées françaises dans la Grande guerre. OCLC 772837639. (fr.).