Wolinia

Wolinia
wieś
Ilustracja
Pałac w Wolinii von Puttkamerów
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

słupski

Gmina

Główczyce

Liczba ludności (2024)

302[1]

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

76-220[2]

Tablice rejestracyjne

GSL

SIMC

0744781[3]

Położenie na mapie gminy Główczyce
Mapa konturowa gminy Główczyce, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wolinia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko górnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wolinia”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Wolinia”
Położenie na mapie powiatu słupskiego
Mapa konturowa powiatu słupskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Wolinia”
Ziemia54°36′55″N 17°32′27″E/54,615278 17,540833[4]

Wolinia (kaszb. Wòlëmò lub też Wòlëniô[5], niem. Wollin[6]) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce[3][7]. Leży na pograniczu pradoliny Łeby.

W skład sołectwa Wolinia wchodzi także osada Pękalin[8]. W 2024 sołectwo liczyło 321 mieszkańców[1].

Integralne części wsi[3][7]
SIMCNazwaRodzaj
0744798Szkocjaczęść wsi

Nazwa

Nazwa ma pochodzenie słowiańskie i charakter dzierżawczy. Jej struktura morfologiczna jest nieprzejrzysta; powstała przez dodanie do nazwy osobowej Wola (Wolebor, Wolimir) formantu *-nь[9]. Friedrich Lorentz odnotował formy nazwy w lokalnych gwarach słowińskich: Vʉ̀ɵ̯lämɵ (wraz z nazwami mieszkańców: Vʉ̀ɵ̯lämjȯu̯n, Vʉ̀ɵ̯lämjȯu̯nkă „wolinianin, wolinianka”)[10] oraz kabackich: Vu̯oləmu̯o, Vu̯oləńω[11]. Niemiecka nazwa Wollin jest adaptacją fonetyczną pierwotnej nazwy słowiańskiej[9].

Rada Języka Kaszubskiego proponuje kaszubską formę nazwy Wòlëniô[12].

Historia

Wieś wzmiankowana w 1313 r. Dobra wolińskie od 1457 roku do 1888 roku należały do rodziny Puttkamerów, później przeszły w posiadanie rodu Filipa von Braunschweiga z Podola Wielkiego i pozostawały w rękach tej rodziny aż do 1945 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Zabytki

  • barokowy pałac w Wolinii z parkiem i ogrodem zbudowany przez Puttkamerów z połowy XIX wieku w miejscu dawnego grodziska. Budowę zespołu pałacowo–parkowego rozpoczęto w XV wieku, w II połowie XVIII wieku pałac został gruntownie przebudowany i uzyskał formę zbliżoną do współczesnej. Pałac składa się z budynku głównego i dwóch symetrycznie rozmieszczonych parterowych skrzydeł bocznych zwieńczonych szczytami o rokokowej dekoracji. Do czasów współczesnych zachowało się piętrowe skrzydło północne oflankowane wieżami nierównej wysokości o łamanych hełmach oraz piętrowe skrzydło wschodnie zaakcentowane flistym naczółkiem i pozostałości skrzydła zachodniego[13]. Ogród otaczający pałac założony został na wzór francuski. Do dziś zachowało się wiele rzadkich okazów drzew, między innymi cisy i dziewięć pomników buków. Pozostały także ruiny neogotyckiego grobowca dawnych właścicieli. W sąsiedztwie pałacu zachował się zespół folwarczny z XVIII i XIX wieku[14].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Raport o stanie gminy Główczyce w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 14-15
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1489 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 150546.
  5. ↑ Friedrich Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem, Instytut Zachodnio-Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim, 1923, s. 153 (pol.).
  6. ↑ Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  7. 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  8. ↑ BIP gminy, sołectwa i sołtysi
  9. 1 2 Witold Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1993, s. 117.
  10. ↑ Friedrich Lorentz, Slovinzisches Wörterbuch: zweiter Teil: P-Z : Orts- und Personennamen. Nachträge, Unsichere Wörter, Sankt Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1912, s. 1535.
  11. ↑ Friedrich Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem, Poznań: Instytut Zachodniosłowiański, 1923, s. 153.
  12. ↑ Felicja Baska-Borzyszkowska i inni, Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2017, s. 224, ISBN 978-83-62137-50-3.
  13. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 231, ISBN 978-83-7495-133-3.
  14. ↑ Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 311, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.