Dornier Do 29

Dornier Do 29
	Dane podstawowe
Państwo	Niemcy
Producent	Dornier
Typ	samolot doświadczalny STOL
Konstrukcja	całkowicie metalowa
Załoga	1–2
	Historia
Data oblotu	1 grudnia 1958
Lata produkcji	1958–1959
Liczba egz.	3
	Dane techniczne
Napęd	2 × silnik tłokowy Lycoming GO-480-B1A6
Moc	2 x 270 KM
	Wymiary
Rozpiętość	13,2 m
Długość	9,5 m
Wysokość	2,7 m
Powierzchnia nośna	21,8 m²
	Masa
Własna	1820 kg
Startowa	2490 kg
	Osiągi
Prędkość maks.	290 km/h
Prędkość przelotowa	ok. 230–244 km/h
Prędkość minimalna	ok. 70 km/h
Zasięg	ok. 400 km
	Rzuty

Dornier Do 29 – niemiecki eksperymentalny samolot skróconego startu i lądowania, opracowany pod koniec lat 50. XX w. przez wytwórnię Dornier we współpracy z Niemieckim Ośrodkiem Badań Lotniczych (Deutschen Versuchsanstalt für Luftfahrt e.V.) na zlecenie ministerstwa obrony RFN. Konstrukcja służyła jako stanowisko badawcze do analizy problemów związanych z bardzo krótkim rozbiegiem i dobiegem oraz z wektorowaniem ciągu śmigieł.

Historia

Do 29 w zbiorach Deutsches Museum w Monachium

Prace nad samolotem Do 29 rozpoczęto w drugiej połowie lat 50. XX w. w odpowiedzi na zainteresowanie Bundeswehry samolotami zdolnymi do operowania z nieprzygotowanych i krótkich pasów startowych^[1]. Projekt realizowano w ścisłej współpracy z Niemieckim Ośrodkiem Badań Lotniczych, a jego celem było stworzenie platformy badawczej, na podstawie której możliwe byłoby opracowanie w przyszłości uniwersalnego samolotu STOL do zastosowań wojskowych i cywilnych^[2].

Pierwszy lot prototypu odbył się 21 grudnia 1958 r.^[3], a za sterami zasiadał główny pilot doświadczalny firmy Dornier, Heinrich Schäfer^[2]. Program prób w locie wykazał zarówno zalety, jak i istotne ograniczenia nowej koncepcji, co ostatecznie doprowadziło do zakończenia projektu bez wdrażania konstrukcji do produkcji seryjnej^[4].

Łącznie zbudowano trzy egzemplarze Do 29, z czego dwa zostały ukończone i oblatane (V1 i V2), natomiast trzeci pozostał nieukończony^[4]. Zachowane samoloty trafiły do zbiorów muzealnych w Niemczech. Próby w locie wykazały, że wcześniej deklarowane osiągi były zbyt optymistyczne: rzeczywista prędkość przelotowa wynosiła około 240 km/h, a minimalna prędkość lotu około 70 km/h. Pomimo tego Do 29 spełnił swoją rolę jako platforma badawcza, dostarczając cennych danych na temat zastosowania wektorowania ciągu w samolotach STOL^[2]. Prototyp V1 był przechowywany w zakładzie Dornier. W 1986 r. został przekazany do Wehrtechnische Studiensammlung, następnie w 1992 r. do Niemieckiego Muzeum Sił Powietrznych. Stamtąd w marcu 2009 r. został przekazany do Muzeum Dorniera w Friedrichshafen^[5].

Konstrukcja

Dwusilnikowy, całkowicie metalowy górnopłat, w dużej mierze oparty na konstrukcji lekkiego samolotu wielozadaniowego Dornier Do 27, od którego przejął około 70% elementów seryjnych^[2]. W porównaniu z protoplastą zastosowano jednak nowy kadłub o długości 9,5 m z całkowicie oszkloną kabiną, wzmocnioną strukturą za skrzydłami oraz fotelami wyrzucanymi Martin-Baker dla załogi^[4].

Skrzydło zachowało ogólną koncepcję Do 27, lecz poprzez wstawienie w centropłat sekcji o długości 1,2 m zwiększono jego rozpiętość do 13,2 m^[4]^[6]. Usterzenie poziome i pionowe również wywodziło się z Do 27, przy czym ster kierunku powiększono o około jedną trzecią. Powierzchnia nośna maszyny wynosiła 21,8 m². W samolocie zamontowano stałe, wzmocnione podwozie z kołkiem ogonowym. Odpowiednio dobrana konstrukcja goleni podwozia zapewniała wymagany prześwit zabezpieczający łopaty śmigieł przed kontaktem z ziemią oraz pozwalała na twarde przyziemienia podczas lotów STOL^[1].

Samolot wyposażono w dwa silniki Lycoming GO-480-B1A6 o mocy 270 KM każdy, napędzające przeciwbieżne, pchające trójłopatowe śmigła. Zastosowano nowatorski system odchylania tylnej części zespołu napędowego, umożliwiający zmianę kierunku ciągu śmigieł w płaszczyźnie pionowej do 90°, co pozwalało na znaczące zwiększenie siły nośnej przy bardzo małych prędkościach. Silniki połączono trzema poprzecznymi wałami napędowymi, co umożliwiało synchronizację pracy śmigieł. W przypadku awarii jednego silnika drugi mógł, poprzez zmianę kąta nastawienia łopat, utrzymać do około 70% całkowitej mocy układu napędowego^[7].

Przypisy

1 2 Dornier’s Do-29: A STOLV Ground Breaking Aircraft. Pilotfriend. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).
1 2 3 4 Экспериментальный самолёт укороченного взлета и посадки Dornier Do 29. topwar.ru. [dostęp 2026-01-23]. (ros.).
↑ Ogden 1983 ↓, s. 54.
1 2 3 4 Do.29. airwar.ru. [dostęp 2026-01-23]. (ros.).
↑ Dornier Do 29. Luftfahrtlexikon von Wolfgang Bredow. [dostęp 2026-01-23]. (niem.).
↑ Dornier Do.29. aircraft-catalog.com. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).
↑ Dornier’s Do-29 Broke Ground in STOL Before It Was Fashionable. flyingmag.com. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).

Bibliografia

Bob Ogden: Dornier. Stamford: Key Publishing Ltd, 1983. ISBN 0-946219-05-2.

[Pilotfriend-1] 1 2 Dornier’s Do-29: A STOLV Ground Breaking Aircraft. Pilotfriend. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).

[topwar-2] 1 2 3 4 Экспериментальный самолёт укороченного взлета и посадки Dornier Do 29. topwar.ru. [dostęp 2026-01-23]. (ros.).

[CITEREFOgden198354-3] Ogden 1983 ↓, s. 54.

[airwar-4] 1 2 3 4 Do.29. airwar.ru. [dostęp 2026-01-23]. (ros.).

[luftfahrtlexikon-5] Dornier Do 29. Luftfahrtlexikon von Wolfgang Bredow. [dostęp 2026-01-23]. (niem.).

[aircraftcatalog-6] Dornier Do.29. aircraft-catalog.com. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).

[flyingmag-7] Dornier’s Do-29 Broke Ground in STOL Before It Was Fashionable. flyingmag.com. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Oznaczenia producenta przed 1933	Do A (Libelle) Do B (Merkur) Do C (Komet) Do D (Komet) Do E Do F Do G Do H Do J (Wal) Do K Do L (Delphin) Do N Do O Do P Do Q Do R (Superwal) Do S Do T (Komet) Do U Do V Do X Do Y Spatz
Oznaczenia RLM 1933-1945	Do 10 Do 11 Do 12 Do 13 Do 14 Do 15 Do 16 Do 17 Do 18 Do 19 Do 20 Do 22 Do 23 Do 24 Do 25 Do 26 Do 29 Do 212 Do 214 (P.192) Do 215 Do 216 Do 217 Do 317 Do 318 Do 335 (P.231, P.1075) Do 417 Do 435 (P.238) Do 635 P.59 P.85 P.184 P.232 P.247 P.252 P.254 P.256 P.273
Oznaczenia producenta po 1945	Do 24 Do 25 Do 27 Do 28 Do 29 Do 31 Do 32 Do 34 Do 128 Do 132 Do 228 Do 231 Do 328 428 528 728 928 Projekt 621
Dassault-Breguet/Dornier	Alpha Jet