Glafkos (1970)
![]() Siostrzany „Protefs” jako okręt-muzeum w 2025 roku | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Projekt |
209/0 |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
1 września 1968 |
| Wodowanie |
15 września 1970 |
| Wejście do służby |
6 września 1971 |
| Wycofanie ze służby |
9 czerwca 2011 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
54,4 m |
| Szerokość |
6,2 m |
| Zanurzenie |
5,5 m |
| Zanurzenie testowe |
250 m |
| Rodzaj kadłuba |
jednokadłubowy |
| Napęd | |
| 4 silniki wysokoprężne, 1 silnik elektryczny o mocy 5000 KM 1 śruba | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
8600 Mm przy prędkości 4 węzłów na chrapach, 400 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu |
| Sensory | |
| radar, sonary | |
| Uzbrojenie | |
| 14 torped | |
| Wyrzutnie torpedowe |
8 x 533 mm |
| Wyposażenie | |
| system kierowania ogniem, 2 peryskopy | |
| Załoga |
31–36 |
Glafkos (S110) (gr.: Γλαύκος) – grecki okręt podwodny z lat 70. XX wieku, jedna z czterech pozyskanych przez Grecję niemieckich eksportowych jednostek typu 209/1100. Okręt został zwodowany 15 września 1970 roku w stoczni Howaldtswerke-Deutsche Werft w Kilonii, a do służby w Polemiko Naftiko wcielono go 6 września 1971 roku. Oznaczona numerem taktycznym S110 jednostka została wycofana ze służby 9 czerwca 2011 roku.
Projekt i budowa
„Glafkos” był jednym z kilkudziesięciu zbudowanych okrętów niemieckiego eksportowego typu 209, zaprojektowanego w biurze konstrukcyjnym Ingenieurkontor Lübeck[1]. Okręt należał do pierwszej serii jednostek, których projekt o sygnaturze 209/0 powstał na bazie konstrukcji okrętów typu 205, nazwanej na podstawie przybliżonej wyporności 209/1100[2]. Grecja była pierwszym zagranicznym kontrahentem, który postanowił pozyskać okręty typu 209[3].
Jednostka została zamówiona przez rząd Grecji w 1967 roku i zbudowana w stoczni Howaldtswerke-Deutsche Werft w Kilonii (numer budowy 1221)[2][4]. Stępkę okrętu położono 1 września 1968 roku, a zwodowany został 15 września 1970 roku[2][5].
Dane taktyczno–techniczne
„Glafkos” był średniej wielkości okrętem podwodnym konstrukcji jednokadłubowej o długości całkowitej 54,4 metra, szerokości 6,2 metra i zanurzeniu 5,5 metra[5][6][a]. Wykonany ze stali antymagnetycznej HY-80 kadłub miał średnicę 6,2 metra, a wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 11,3 metra[2]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 1105 ton (bez zbiorników balastowych), a w zanurzeniu 1230 ton[5][3][b]. Okręt napędzany był na powierzchni i w zanurzeniu przez dwustojanowy silnik elektryczny Siemens o mocy 3680 kW (5000 KM) przy 200 obr./min, zasilany z czterech baterii akumulatorów po 120 ogniw o łącznej pojemności 11 500 Ah i łącznej masie 257 ton[2][c]. Akumulatory ładowane były przez generatory AEG o mocy po 405 kW, poruszane początkowo czterema czterosuwowymi, 12-cylindrowymi silnikami wysokoprężnymi Mercedes-Benz MB820 o mocy 441 kW (600 KM) przy 1450 obr./min każdy[2]. Jednowałowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 11 węzłów na powierzchni i 22 węzły w zanurzeniu (na chrapach 12 węzłów)[2][3][d]. Zasięg wynosił 8600 Mm przy prędkości 4 węzłów na chrapach i 400 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu[2][3]. Ster krzyżowy, umiejscowiony przed pięciołopatową śrubą napędową[2]. Zbiorniki mieściły maksymalnie 63 tony paliwa[2]. Oprócz tego okręt zabierał 4 tony oleju smarowego, 31 ton wody sanitarnej i 19 ton wody pitnej[2]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 250 metrów, zaś autonomiczność 50 dób[2][7].
Okręt wyposażony był w osiem dziobowych wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm, z łącznym zapasem 14 torped[2][5]. Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało początkowo radar nawigacyjny Thomson-CSF Calypso II, system kierowania ogniem (przelicznik torpedowy) H.S.A. Mk 8, sonar Atlas CSU-3-4, sonar pasywny AN5039A1 i bierne urządzenie pomiaru odległości Thomson Sintra DUUX-2C[2][3]. Prócz tego okręt posiadał dwa peryskopy, dwie tratwy ratunkowe, kotwicę i pętlę demagnetyzacyjną MES[2].
Załoga okrętu składała się początkowo z 6 oficerów, 10 podoficerów i 15 marynarzy[2][5].
Służba
„Glafkos” został wcielony do służby w Polemiko Naftiko 6 września 1971 roku[2][7][e]. Okręt otrzymał numer taktyczny S110[2][5]. 8 listopada 1971 roku „Glafkos” wyszedł z Kilonii w rejs do kraju, osiągając bazę w Salaminie 7 grudnia[2].
14 listopada 1997 roku na „Glafkosie” zakończyła się gruntowna modernizacja przeprowadzona w krajowej stoczni w Salaminie, na podstawie zawartego 5 maja 1989 roku kontraktu z Howaldtswerke-Deutsche Werft, mającego na celu osiągnięcie przez greckie okręty typu 209 standardu wyposażenia jednostek typu 206A[2]. Prace objęły m.in. wymianę silników wysokoprężnych na model MTU 12V 493 TY60, montaż nowocześniejszego wyposażenia elektronicznego (sonar Krupp-Atlas CSU-83-90 z aktywną częścią DBQS-21 i pasywną DUUX-2, system kierowania ogniem Sperry Unisys Kanaris oraz urządzenie przeciwdziałania radioelektronicznego EloKa AR-700-S5) oraz modyfikację uzbrojenia (wyrzutnie torpedowe zostały przystosowane do wystrzeliwania przeciwokrętowych pocisków manewrujących UGM-84C, a okręt przenosi od tej pory 10 torped AEG SUT SST-4 Mod 0 lub Mod 4 i cztery pociski rakietowe)[2]. Liczebność załogi wzrosła do 36 osób[2].
„Glafkos” został wycofany ze służby 9 czerwca 2011 roku po blisko 40-letnim okresie eksploatacji[2][3].
Uwagi
- ↑ Identycznie podają Moore 1980 ↓, s. 203 i Moore 1986 ↓, s. 225. Natomiast Ehlers 2013b ↓, s. 86 podaje wymiary 54,3 × 6,25 × 5,4 metra, zaś Saunders 2004 ↓, s. 280 i Saunders 2009 ↓, s. 300 podają zanurzenie 5,6 metra, a Gogin 2026 ↓ – 5 metrów.
- ↑ Moore 1975 ↓, s. 157 podaje, że wyporność wynosiła 990/1290 ton; Moore 1980 ↓, s. 203, Moore 1986 ↓, s. 225 i Sharpe 1991 ↓, s. 237 – 1100/1210 ton; Fontenoy 2007 ↓, s. 330 – 1106/1207 ton, Ehlers 2013b ↓, s. 86 1105/1210 ton, Sharpe 1996 ↓, s. 264 1100/1285 ton, zaś Saunders 2004 ↓, s. 280 i Saunders 2009 ↓, s. 300 podają wyporność wynoszącą 1125/1235 ton.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podaje, że moc siłowni wynosiła 1500 KM.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podaje, że okręt osiągał prędkość 10 węzłów na powierzchni i 17,5 węzła w zanurzeniu.
- ↑ Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 163 i Moore 1980 ↓, s. 203 podają, że okręt został wcielony do służby 5 listopada 1971 roku.
Przypisy
Bibliografia
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1947–1995. Robert Gardiner, Stephen Chumbley (red.). Annapolis: Naval Institute Press, 1996. ISBN 1-55750-132-7. (ang.).
- Hartmut Ehlers. Niemieckie okręty podwodne po II wojnie światowej. Część VII. „Okręty Wojenne”. Nr 3 (119), 2013. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X.
- Hartmut Ehlers. Niemieckie okręty podwodne po II wojnie światowej. Część VIII. „Okręty Wojenne”. Nr 4 (120), 2013. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X.
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Ivan Gogin: GLAVKOS submarines (1971–1972). Navypedia. [dostęp 2026-04-25]. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1975–76. John E. Moore (red.). New York: Franklin Watts, 1975. ISBN 0-531-03251-5. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1980–81. John E. Moore (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 1980. ISBN 0-7106-0703-2. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1986–87. John E. Moore (red.). London: Jane’s Publishing Company Ltd, 1986. ISBN 0-7106-0828-4. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1991–92. Richard Sharpe (red.). London: Jane’s Defence Data, 1991. ISBN 0-7106-0960-4. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1996–97. Richard Sharpe (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 1996. ISBN 0-7106-1355-5. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 2004–2005. Stephen Saunders (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 2004. ISBN 0-7106-2623-1. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 2009–2010. Stephen Saunders (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 2009. ISBN 0-7106-2888-9. (ang.).
