Póntos
 Kiosk siostrzanego okrętu „Ōkeanós” | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Projekt |
IK 68 |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
15 stycznia 1977 |
| Wodowanie |
22 marca 1979 |
 Polemiko Naftiko
| |
| Wejście do służby |
29 kwietnia 1980 |
| Los okrętu |
w służbie (stan na 2025) |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
55,9 m |
| Szerokość |
6,2 m |
| Zanurzenie |
5,5 m |
| Zanurzenie testowe |
250 m |
| Rodzaj kadłuba |
jednokadłubowy |
| Napęd | |
| 4 silniki wysokoprężne, 1 silnik elektryczny o mocy 5000 KM 1 śruba | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
11 300 Mm przy prędkości 4 węzłów na chrapach, 400 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu |
| Sensory | |
| radar, sonary | |
| Uzbrojenie | |
| 14 torped | |
| Wyrzutnie torpedowe |
8 x 533 mm |
| Wyposażenie | |
| system kierowania ogniem, telefon podwodny, 2 peryskopy | |
| Załoga |
31 |
Póntos (S119) (gr.: Πόντος) – grecki okręt podwodny z lat 70. XX wieku, jedna z czterech pozyskanych przez Grecję niemieckich eksportowych jednostek typu 209/1200. Okręt został zwodowany 22 marca 1979 roku w stoczni Howaldtswerke-Deutsche Werft w Kilonii, a do służby w Polemiko Naftiko wcielono go 29 kwietnia 1980 roku. Oznaczona numerem taktycznym S119 jednostka nadal znajduje się w składzie greckiej floty (stan na 2025 rok).
Projekt i budowa
„Póntos” jest jednym z kilkudziesięciu zbudowanych okrętów niemieckiego eksportowego typu 209, zaprojektowanego w biurze konstrukcyjnym Ingenieurkontor Lübeck[1]. Okręt należy do drugiej serii jednostek (projekt o sygnaturze IK 68), nazwanej na podstawie przybliżonej wyporności 209/1200, przedłużonej o 1,6 metra w stosunku do pierwszych okrętów[2].
Jednostka została zamówiona przez rząd Grecji we wrześniu 1976 roku i zbudowana w stoczni Howaldtswerke-Deutsche Werft w Kilonii (numer budowy 118)[3][4]. Stępkę okrętu położono 15 stycznia 1977 roku, a zwodowany został 22 marca 1979 roku[4][5][a].
Dane taktyczno–techniczne
„Póntos” jest średniej wielkości okrętem podwodnym konstrukcji jednokadłubowej o długości całkowitej 55,9 metra, szerokości 6,2 metra i zanurzeniu 5,5 metra[6][7][b]. Wykonany ze stali antymagnetycznej HY-80 kadłub ma średnicę 6,2 metra, a wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosi 11,3 metra[8]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosi 1185 ton (bez zbiorników balastowych), a w zanurzeniu 1290 ton[5][9][c]. Okręt napędzany jest na powierzchni i w zanurzeniu przez dwustojanowy silnik elektryczny Siemens o mocy 3680 kW (5000 KM) przy 200 obr./min, zasilany z czterech baterii akumulatorów po 120 ogniw o łącznej pojemności 11 500 Ah i łącznej masie 257 ton[8][d]. Akumulatory ładowane są przez generatory AEG o mocy po 405 kW, poruszane czterema czterosuwowymi, 12-cylindrowymi silnikami wysokoprężnymi MTU 12V 493 TY60 o mocy 441 kW (600 KM) przy 1450 obr./min każdy[8]. Jednowałowy układ napędowy pozwala osiągnąć prędkość 11,5 węzła na powierzchni i 22 węzły w zanurzeniu (na chrapach 12 węzłów)[2][e]. Zasięg wynosi 6000 Mm przy prędkości 8 węzłów na chrapach (lub 11 300 Mm przy prędkości 4 węzłów) i 400 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu[2][5]. Ster krzyżowy, umiejscowiony przed pięciołopatową śrubą napędową[10]. Zbiorniki mieszczą maksymalnie 85 ton paliwa[2][9]. Oprócz tego okręt zabiera 4 tony oleju smarowego, 31 ton wody sanitarnej i 19 ton wody pitnej[8]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosi 250 metrów, zaś autonomiczność 50 dób[7][11][f].
Okręt wyposażony jest w osiem dziobowych wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm, z łącznym zapasem 14 torped[2][5]. Wyposażenie radioelektroniczne obejmuje radar nawigacyjny Thomson-CSF Calypso II, system kierowania ogniem (przelicznik torpedowy) H.S.A. Sinbads, sonar Atlas CSU-3-4, sonar pasywny AN5039A1, bierne urządzenie pomiaru odległości Thomson Sintra DUUX-2C, urządzenie przeciwdziałania radioelektronicznego EloKa AR-700-S5 i telefon podwodny UT-Anlage[9][12]. Prócz tego okręt posiada dwa peryskopy, dwie tratwy ratunkowe, kotwicę i pętlę demagnetyzacyjną MES-Anlage[8].
Załoga okrętu składa się z 5 oficerów oraz 26 podoficerów i marynarzy[2][6].
Służba
„Póntos” został wcielony do służby w Polemiko Naftiko 29 kwietnia 1980 roku[4][5][g]. Okręt otrzymał numer taktyczny S119[4][6]. 31 maja 2002 roku został zawarty kontrakt z Howaldtswerke-Deutsche Werft na modernizację trzech greckich okrętów typu 209/1200 („Póntos”, „Amfitrítī” i „Ōkeanós”), jednak ostatecznie został on anulowany w marcu 2009 roku po ukończeniu przebudowy „Ōkeanósa”[4][11].
Jednostka nadal znajduje się w składzie greckiej floty (stan na 2025 rok)[5][13].
Uwagi
- ↑ Identycznie podają Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 163 i Gogin 2026 ↓. Natomiast Moore 1986 ↓, s. 225, Sharpe 1991 ↓, s. 237, Sharpe 1996 ↓, s. 264, Saunders 2004 ↓, s. 280, Saunders 2009 ↓, s. 300 i Saunders 2015 ↓, s. 305 podają, że stępkę okrętu położono 25 stycznia 1977 roku, a wodowanie odbyło się 21 marca 1979 roku.
- ↑ Identycznie podają Ehlers 2013b ↓, s. 87, Moore 1980 ↓, s. 203, Moore 1986 ↓, s. 225 i Sharpe 1996 ↓, s. 264. Natomiast Saunders 2004 ↓, s. 280, Saunders 2009 ↓, s. 300 i Saunders 2015 ↓, s. 305 podają zanurzenie 5,7 metra, a Gogin i Pavlov 2025 ↓, s. 327 i Gogin 2026 ↓ podają długość 56,1 metra.
- ↑ Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 163 podaje, że wyporność wynosi 1180/1300 ton, Moore 1980 ↓, s. 203, Moore 1986 ↓, s. 225, Sharpe 1991 ↓, s. 237 i Sharpe 1996 ↓, s. 264 podają, że wyporność wynosi 1100/1285 ton; Fontenoy 2007 ↓, s. 330 – 1140/1248 ton, Ehlers 2013b ↓, s. 87 1158/1268 ton, Saunders 2004 ↓, s. 280 i Saunders 2009 ↓, s. 300 podają wyporność wynoszącą 1200/1285 ton, zaś Saunders 2015 ↓, s. 305 1219/1306 ton.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podaje, że moc siłowni wynosi 1500 KM.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 330 podaje, że okręt osiąga prędkość 10 węzłów na powierzchni i 17,5 węzła w zanurzeniu.
- ↑ Ehlers 2013b ↓, s. 87 podaje, że autonomiczność wynosi 40 dób.
- ↑ Moore 1980 ↓, s. 203 podaje, że okręt został wcielony do służby w marcu 1980 roku.
Przypisy
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 330.
- 1 2 3 4 5 6 Ehlers 2013b ↓, s. 87.
- ↑ Ehlers 2013a ↓, s. 72.
- 1 2 3 4 5 Ehlers 2013b ↓, s. 89.
- 1 2 3 4 5 6 Gogin i Pavlov 2025 ↓, s. 327.
- 1 2 3 Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 163.
- 1 2 Sharpe 1991 ↓, s. 237.
- 1 2 3 4 5 Ehlers 2013b ↓, s. 86.
- 1 2 3 Gogin 2026 ↓.
- ↑ Ehlers 2013b ↓, s. 86–87.
- 1 2 Saunders 2015 ↓, s. 305.
- ↑ Ehlers 2013b ↓, s. 87, 89.
- ↑ Gajzler 2025 ↓.
Bibliografia
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1947–1995. Robert Gardiner, Stephen Chumbley (red.). Annapolis: Naval Institute Press, 1996. ISBN 1-55750-132-7. (ang.).
- Hartmut Ehlers. Niemieckie okręty podwodne po II wojnie światowej. Część VII. „Okręty Wojenne”. Nr 3 (119), 2013. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X.
- Hartmut Ehlers. Niemieckie okręty podwodne po II wojnie światowej. Część VIII. „Okręty Wojenne”. Nr 4 (120), 2013. Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X.
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Michał Gajzler. Modernizacja „wyspowa” w wydaniu greckim. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 9/2025, wrzesień 2025. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1230-1655.
- Ivan Gogin, Alexander Pavlov: Fighting ships of the world 2025. Part One A–M. Independently published, 2025. ISBN 979-8315815044. (ang.).
- Ivan Gogin: POSEIDON submarines (1979-1980). Navypedia. [dostęp 2026-04-26]. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1980–81. John E. Moore (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 1980. ISBN 0-7106-0703-2. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1986–87. John E. Moore (red.). London: Jane’s Publishing Company Ltd, 1986. ISBN 0-7106-0828-4. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1991–92. Richard Sharpe (red.). London: Jane’s Defence Data, 1991. ISBN 0-7106-0960-4. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1996–97. Richard Sharpe (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 1996. ISBN 0-7106-1355-5. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 2004–2005. Stephen Saunders (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 2004. ISBN 0-7106-2623-1. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 2009–2010. Stephen Saunders (red.). London: Jane’s Information Group Ltd, 2009. ISBN 0-7106-2888-9. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 2015–2016. Stephen Saunders (red.). Jane’s Information Group Ltd, 2015. ISBN 978-0-7106-3143-5. (ang.).