Gudele (gmina)

Gudele / Gudele I

gmina wiejska
1867–1930
Państwo	Królestwo Polskie
Gubernia	1867–1917: gub. suwalska 1918–1930: Rep. Litewska
Powiat	1867–1930: mariampolski
Data powstania	1867
Data likwidacji	1930
Siedziba	Gudele Dębowa Buda
Powierzchnia (1923)	89 km²
Populacja (1923) • liczba ludności	4767
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miejscowości 57
Położenie na mapie Guberni Królestwa Polskiego (1904) Gudele / Gudele I
54°31′48,0000″N 23°41′24,0000″E/54,530000 23,690000

Gudele (rus. гмина Гудельска, lit. Gudelių valsčius; 1867–1919), Gudele I (lit. Gudelių I valsčius; 1919–1930) – dawna gmina wiejska istniejąca istniejąca w latach 1867–1930 na Suwalszczyźnie. Siedzibą władz gminy była wieś Gudele (lit. Gudeliai)^[1], a następnie Dębowa Buda^[2].

Gmina Gudele powstała 1 stycznia^?/13 stycznia 1867 w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu mariampolskiego w guberni suwalskiej^[3][4][5]. W 1888 roku liczba mieszkańców wynosiła 8542^[6].

Po I wojnie światowej gmina weszła w skład Republiki Litewskiej, zachowując przynależność administracyjną do powiatu mariampolskiego. Tam przemianowano ją na Gudele I, ponieważ równocześnie w powiecie mariampolskim utworzono drugą gminę Gudele (wydzieloną z gminy Balwierzyszki) z siedzibą w miasteczku Gudele, a którą – aby uniknąć pomyłek – nazwano Gudele II. W 1923 roku Gmina Gudele I składała się z 57 miejscowości, obejmujących łącznie 89 km² i zamieszkanych przez 4767 mieszkańców^[7].

Gminę Gudele I zniesiono 21 października 1931, a jej obszar włączono do gminy Wejwery^[8]. Wraz z jej zniesieniem, istniejącą nadal gminę Gudele II zreorganizowano i przemianowano na gminę Gudele, ponieważ oznaczenie „II” przestało być potrzebne po likwidacji gminy Gudele I^[8]. W związku z tym nazwa „gmina Gudele” nie jest jednoznaczna, jako że odnosi się w różnych okresach do dwóch odrębnych:

Gmina obejmowała miejscowości: Bałtroliszki, Bierzyniszki, Blindziekopce, Bogatyszki, Borowszczyzna, Borsukinie, Bubantyszki, Budka, Budwieście, Cyporpiewie, Cisowo, Czarne Budy, Dębowa Buda, Gałginiszki, Garaukaze, Garanczyszki, Giniszki, Grygaluny, Gudele, Gulany, Gustajcie, Kajmnie, Kampinie, Kiekieryszki, Kliniszki, Krasztaliszki, Kuje, Kupry, Kwietyszki, Laskowo, Linmorgi, Ludwipol, Markowiszki, Miezuryszki, Mieszkinie, Mikołajewo (wieś), Mikołajewo (folwark), Naudzie, Olksniszki, Piętupie, Pińczyszki, Pogiwiszki, Pobielkiemie, Poskosłupie, Poszeksztupie, Powiernoń (wieś), Powiernoń (folwark), Powobelkiemie, Przybudek, Rekowiszki, Rogowo, Rzym, Serbientyszki, Skierdupie, Subaczyszki, Sulima Buda, Tarputyszki, Wandrynie, Wasilewszczyzna, Wysoka Ruda, Zaoryszki Małe i Żydowiszki^[11].