Poniemoń (gmina)
| gmina wiejska | |||
| 1867–1868, 1921–1950 | |||
 | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Gubernia |
1867–1868: gub. suwalska | ||
| Powiat |
1867–1868: mariampolski | ||
| Data powstania |
1867, 1921 | ||
| Data likwidacji |
1868, 1950 | ||
| Siedziba | |||
| Powierzchnia (1923) |
178 km² | ||
| Populacja (1923) • liczba ludności |
| ||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||
| |||
Położenie na mapie Guberni Królestwa Polskiego (1904)  | |||
| 54°51′36,0000″N 23°57′36,0000″E/54,860000 23,960000 | |||
Poniemoń (rus. гмина Понѣмонь, lit. Panemunės valsčius, 1921–1950 Aukštosios Panemunės valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1868 i 1921–1950 na Suwalszczyźnie. Siedzibą władz gminy był Poniemoń (lit. Panemunė; stanowiący do 1870 odrębną gminę miejską; od 1931 dzielnica Kowna).
Historia
Gmina Poniemoń powstała 1 stycznia?/13 stycznia 1867 w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu mariampolskiego w guberni suwalskiej[1][2][3]. Położona była nad Niemnem, naprzeciw Kowna, które jednak należało do guberni kowieńskiej.
W 1868 roku gminę Poniemoń zniesiono przez połączenie z gminą Pożajście w jedną jednostkę o nazwie gmina Poniemoń-Pożajście (1895–1921 pod nazwą Poniemoń, mimo że była to ta sama jednostka)[4]. Po I wojnie światowej zintegrowana gmina ta weszła w skład odrodzonej Republiki Litewskiej, gdzie włączono ją do powiatu kowieńskiego[5].
W 1921 roku znów podzielono ją na dwie odrębne gminy Poniemoń i Pożajście. W 1923 roku gmina Poniemoń składała się z 48 miejscowości, obejmujących łącznie 178 km² i zamieszkanych przez 6630 mieszkańców[6]. W 1931 roku osadę Poniemuń włączono w granice administracyjne Kowna. W 1932 roku była podzielona na 11 gromad na 117 km², zamieszkanych przez 7211 ludzi[7].
Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat kowieński). Po wojnie stała się częścią Litewskiej SRR w Związku Radzieckim (nadal powiat kowieński). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu poniemuńskiego (11 gromad)[8].
Uwaga: Nie mylić z gminą Poniemuń
Przypisy
- ↑ Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
- ↑ Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
- ↑ Powiat mariampolski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 146.
- ↑ Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
- ↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.
- ↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
- ↑ Savivaldybių žinynas („Savivaldybės“ redakcijos leidinys). – Kaunas, Spindulys, 1932.
- ↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.