Preny
 | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Okręg | |||
| Prawa miejskie |
1791[1] | ||
| Burmistrz |
Algimantas Matulevičius | ||
| Powierzchnia |
8,34 km² | ||
| Populacja (2002) |
| ||
| • liczba ludności |
11 000[1] | ||
| • gęstość |
1322,12 os./km² | ||
| Nr kierunkowy |
319 | ||
| Kod pocztowy |
LT-59126 | ||
Położenie na mapie Litwy  | |||
 54°38′N 23°56′E/54,633333 23,933333 | |||
| Strona internetowa | |||
Preny (lit. Prienai) – miasto na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, 39 km od Kowna, 40 km od Mariampola.
Historia
W XVI wieku Preny były starostwem, które w 1644 król Władysław IV Waza nadał Gotardowi Butlerowi, towarzyszowi niewoli francuskiej Jana Kazimierza w latach 1638–1640. Butler na wzgórzu wzniósł zamek przypominający zamek francuski w Citeron, gdzie byli więzieni. Rodzina Butlerów miała te dobra do 1773 roku, kiedy to przeszły w ręce Sapiehów, którzy mieli je do 1857. Następnie stały się własnością rządową.
Podczas okupacji hitlerowskiej, 14 sierpnia 1941 roku, nacjonaliści litewscy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców miast i okolic. Znalazło się w nim około 1100 osób. 25 sierpnia tego roku Litwini, z pomocą policji niemieckiej, zamordowali za pomocą broni maszynowej wszystkich Żydów z getta (z wyjątkiem ok. 5 osób, którym udało się przedostać w głąb ZSRR). Zwłoki zakopano w dwóch dołach za barakami[2].
Zabytki
- Ślady zamku. Zamek Butlera zniszczyli Szwedzi w 1701. Pozostały po nim fundamenty, wały i fosy.
- Papiernia z napędem wodnym z 1785 założona przez Kazimierza Sapiehę, jedna z największych w Królestwie Polskim. Później należała do Szulców. Zakład działał do I wojny światowej.
- Kościół Objawienia Pańskiego, drewniany, barokowy z 1750, przebudowany w 1875 z cennym wyposażeniem wnętrza. W pobliżu XVIII-wieczna murowana kaplica grobowa Szuksztów[3].
Gospodarka
W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, drzewny oraz lekki[1].
Współpraca
Miejscowości partnerskie:
Przypisy
- 1 2 3 Preny, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-06].
- ↑ Prienai, [w:] Geoffrey P. Megargee, Martin Dean (red.), Encyclopedia of Camps and Ghettos, 1933-1945. Volume II: Ghettos in German-Occupied Eastern Europe, Bloomington; Indianapolis: United States Holocaust Memorial Museum / Indiana University Press, 2012, s. 1107, ISBN 978-0-253-00202-0 [dostęp 2026-03-20] (ang.).
- ↑ Grzegorz Rąkowski: Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Litwie. Warszawa: Burchard Edition, 1999-10-16, s. 227–228. ISBN 83-87654-07-8.
- ↑ TI sp z o.o. / 2ClickPortal, Współpraca partnerska [online], Powiat Tczewski [dostęp 2026-05-25].
Linki zewnętrzne
- Preny, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 35.
- Preny, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 515.