Hopowo

Hopowo
Hopòwò
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Nawiedzenia NMP
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

kartuski

Gmina

Somonino

Liczba ludności (2025)

477[1]

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

83-312[2]

Tablice rejestracyjne

GKA

SIMC

0172445[3]

Położenie na mapie gminy Somonino
Mapa konturowa gminy Somonino, w centrum znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa konturowa powiatu kartuskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Ziemia54°15′19″N 18°14′06″E/54,255278 18,235000[4]

Hopowo, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Hopòwò[5], (niem. Hoppendorf[6]) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino[7][3]. Leży przy drodze krajowej nr 20 Stargard-Szczecinek-Gdynia. Ma status sołectwa[8].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

We wsi jest placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Północnymi krańcami wsi prowadzi turystyczny Szlak Wzgórz Szymbarskich.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Hopowo[7][3]
SIMCNazwaRodzaj
0172451Nowy Dwórkolonia

Nazwa miejscowości

Pierwotne niemieckie zapisy to Hopendorf lub Hoppendorf (z f na końcu) w formie ogólnoniemieckiej lub Hoppendorp (z p na końcu) w formie dolnoniemieckiej. W pierwszym członie mamy popularne na Kaszubach nazwisko Hoppe (w kaszubskiej wymowie Hopa) wywodzące się od niemieckiego rzeczownika Hopfen, czyli 'chmiel'. Człon drugi Dorf, oznacza 'wieś'. W lokalnej, używanej przez ludność niemiecką m.in. na terenie Kaszub, dolnoniemieckiej wersji, słowo to brzmi Dorp. Ta niemiecka nazwa została w sposób regularny spolszczona do formy Hopowo i skaszubiona do Hopòwò, chociaż w lokalnej kaszubszczyźnie można też usłyszeć bliższą dolnoniemieckiemu oryginałowi formę Òpandorp[9].

Historia miejscowości

Hopowo jest wsią stosunkowo nową, założoną ok. 1600 roku na miejscu wykarczowanych lasów w starostwie skarszewskim[10], w województwie pomorskim, I Rzeczpospolitej Polskiej. W tym samym okresie i na podobnych zasadach powstały sąsiednie wsie takie jak Egiertowo, Kamela czy Starkowa Huta. Porośnięty lasami teren osadnicy karczowali. Pozyskane pnie palili pozyskując smołę, węgiel drzewny, popiół i dziegieć[11].

W roku 1773 mieszkali we wsi gburzy: Chrystian Kruse i wdowa Wigand, półgbur Marcin Stark. Prócz nich: Michał Kapiszka, Piotr Stark, Michał Wigand, Jürgen Kowalk, owczarz Adam Hoffmann i pasterz krów Jürgen Hoffmann. W roku 1864 wieś liczyła 203 mieszkańców[12].

Na koniec 1892 r wieś zamieszkiwało już 333 osób, w tym 178 Kaszubów (161 katolików i 17 ewangelików) i 155 Niemców ewangelików[13].

W roku 1895 założono we wsi gminę ewangelicką, która postawiła mały kościółek. W roku 1913 wybudowano i poświęcono obecny kościół[14], który służył ewangelikom do 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej ewangelicka ludność niemiecka została wysiedlona. Kościół został przejęty przez miejscowych katolików.

W roku 1910, 4 lata przed wybuchem I wojny światowej Hopowo liczyło 335 mieszkańców, z czego 174 Niemców (169 ewangelików i 5 katolików), 159 Kaszubów katolików i 2 niemieckojęzycznych Żydów[15].

W 1913 r. w Hopowie były 2 karczmy, których właścicielami byli August Papke i Hermann Schier. Karczmy prowadziły też sprzedaż artykułów kolonialno-spożywczych i przemysłowych. Szklarzem był Johann Lyskowski; kowalem Theophil Czoska; stolarzem Karl Meiser. Kołodziejem był Mischke i Theophil Czoska (senior). Było też 2 szewców: Marschalkowski i Johann Stolz[16].

Od 1920 r. na bazie postanowień Traktatu Wersalskiego w granicach Polski (z przerwą na lata II wojny światowej).

Zabytki

Według rejestru zabytków NID[17] na listę zabytków wpisane są:

Neogotycki kościół został zbudowany jako ewangelicki, przejęty przez katolików po 1945. W okresie II Rzeczypospolitej kościół był we władaniu parafii liczącej 1296 wiernych i należącej do Superintendentury Kartuzy Ewangelickiego Kościoła Unijnego[18].

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Somino w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 22
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 351 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 41445.
  5. ↑ 26.02.2009, Uchwała Rady Gminy Somonino Nr XXIV/183/09. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/41-4
  6. ↑ Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 26 [dostęp 2025-06-02] (niem.).
  7. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  8. ↑ Strona gminy, samorząd >> sołectwa
  9. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.163
  10. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.161
  11. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.161
  12. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.163
  13. ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899, s. 83 [dostęp 2025-06-04].
  14. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.163
  15. ↑ Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 26,27 [dostęp 2025-06-04] (niem.).
  16. ↑ Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, Leuchs, 1913, s. 70 [dostęp 2025-06-04] (niem.).
  17. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 44 [dostęp 2017-02-11].
  18. ↑ Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 332.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.