Józef Bochenek

Józef Bochenek
Majsterek
Józef Bochenek
Józef Bochenek
Data urodzenia

6 czerwca 1920

Data śmierci

2016

Zawód, zajęcie

ślusarz, rzemieślnik

Rodzice

Stanisław Bochenek i Ludwika Bochenek

Krewni i powinowaci

Stanisław, Tadeusz Edmund Bochenek (brat)
Roman Bochenek (brat)
Radosław Bochenek (brat)

Odznaczenia
Szabla Kilińskiego (2008)

Józef Bochenek (ur. 6 czerwca 1920, zm. 2016), ps. „Majsterek” – polski żołnierz Armii Krajowej, związany z działalnością Krośnieńskiego Ośrodka Kedywu, ślusarz i rzemieślnik, działacz samorządu rzemieślniczego i środowiska kombatanckiego, prezes Koła Jedlicze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz autor wspomnień Wspomnienia po latach. W 2008 roku został wyróżniony Szablą Kilińskiego, najwyższym honorowym odznaczeniem rzemieślniczym[1][2].

Życiorys

Był synem Stanisława Bochenka, właściciela warsztatu mechanicznego w Moderówce-Budziszu, działającego w konspiracji pod pseudonimem „Michał”, oraz Ludwiki Anieli Bochenek, ps. „Michasia”. Miał czterech braci: Stanisława, Tadeusza, Romana i Radosława[3].

Działalność konspiracyjna

Podczas okupacji niemieckiej był związany z działalnością Armii Krajowej. Posługiwał się pseudonimem „Majsterek”. Według Stanisława Pomprowicza rodzice oraz wszystkich pięciu synów Bochenków byli zaangażowani w działalność Krośnieńskiego Ośrodka Kedywu Armii Krajowej[3].

Dom i warsztat rodziny Bochenków w Moderówce-Budziszu stanowiły zaplecze konspiracyjne Inspektoratu AK Jasło i struktur Kedywu. Cała rodzina wraz z czeladnikami zatrudnionymi w warsztacie była zaprzysiężona i należała do Armii Krajowej. W domu przechowywano broń, amunicję, materiały wybuchowe i dokumenty, przyjmowano kurierów i łączników oraz prasę konspiracyjną. Warsztat wykorzystywano między innymi do naprawy broni i rowerów używanych przez konspiratorów[4].

Dom Bochenków był także jednym z miejsc związanych z przygotowaniami do akcji „Pensjonat”, przeprowadzonej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku w celu uwolnienia więźniów z niemieckiego więzienia w Jaśle. Po akcji w domu zatrzymała się na krótki odpoczynek grupa uczestników i uwolnionych więźniów[4][3].

Działalność rzemieślnicza

Po II wojnie światowej Bochenek działał w środowisku rzemieślniczym Krosna i okolic. Był ślusarzem i członkiem Cechu Rzemiosł Różnych w Krośnie[1]. Według relacji dotyczącej historii krośnieńskiego rzemiosła był aktywnie zaangażowany w reaktywowanie samorządu rzemieślniczego po zakończeniu wojny[5].

Na początku lat 80. zaprojektował i wykonał na koszt Cechu Rzemiosł Różnych w Krośnie skarbonkę przeznaczoną do zbierania środków na Miejski Fundusz Odnowy Zabytków. Miała formę miniatury krośnieńskiej wieży farnej i została ustawiona na krośnieńskim Rynku 28 kwietnia 1982 roku. Konstrukcja składała się między innymi z metalowego stelaża i przezroczystych ścian, odwzorowując charakterystyczne elementy wieży[1].

Był związany ze środowiskiem tworzącym Muzeum Rzemiosła w Krośnie. Oficjalna historia muzeum wymienia Józefa Bochenka, obok jego brata Tadeusza, wśród darczyńców, którzy przekazywali placówce narzędzia, wyroby i pamiątki związane z historią rzemiosła[6].

Działalność kombatancka

Po wojnie działał w środowisku kombatanckim Armii Krajowej. Był związany z Kołem Jedlicze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, a następnie pełnił funkcję jego prezesa. W 1999 roku był wymieniany jako członek zarządu jedlickiego koła[7].

W lutym 2004 roku występował już jako prezes Koła Jedlicze podczas obchodów 62. rocznicy powstania Armii Krajowej w Zespole Szkół w Jaszczwi[8].

W publikacji jubileuszowej Okręgu Krosno ŚZŻAK z 2015 roku został wymieniony, obok Henryka Kielara, wśród prezesów Koła Jedlicze. Należał wówczas do żyjących byłych prezesów kół Okręgu Krosno[9].

Brał udział w uroczystościach i spotkaniach służących popularyzowaniu historii Armii Krajowej. W 2013 roku podczas obchodów rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego w Przybówce dzielił się wspomnieniami i refleksjami z uczestnikami spotkania wraz z Bronisławą Betlej i Stanisławem Pomprowiczem[10].

Wspomnienia

W 1992 roku opracował Wspomnienia po latach. Cz. 1, poświęcone działalności konspiracyjnej rodziny Bochenków z Moderówki podczas okupacji niemieckiej. Maszynopis liczący 52 strony i jedną stronę nienumerowaną, z ilustracjami, znajduje się w Czytelni Regionalnej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle[11].

W 2002 roku ukazała się w Krośnie 52-stronicowa wersja pracy. Krośnieńska Biblioteka Publiczna identyfikuje autora jako Józefa Bochenka (1920–2016) oraz klasyfikuje publikację jako pamiętniki i wspomnienia dotyczące działalności konspiracyjnej rodziny Bochenków z Moderówki podczas okupacji niemieckiej[2].

Wspomnienia Bochenka były później wykorzystywane jako źródło w opracowaniach dotyczących działalności Armii Krajowej na ziemi krośnieńskiej[12].

Odznaczenia i wyróżnienia

  • Szabla Kilińskiego – 2008; najwyższe honorowe odznaczenie rzemieślnicze, przyznawane przez Kapitułę Związku Rzemiosła Polskiego. Józef Bochenek figuruje w wykazie laureatów X edycji odznaczenia[13][14]. Uroczyste udekorowanie odbyło się 19 marca 2009 roku podczas święta krośnieńskiego rzemiosła[15][5].

Publikacje

  • Wspomnienia po latach. Cz. 1, Moderówka 1992, maszynopis, 52, [1] s.[11]
  • Wspomnienia po latach. Cz. 1, Krosno 2002, 52 s.[2]

Przypisy

  1. 1 2 3 Joanna Kwiatkowska: Kolorowe monety i banknoty ze Świerczewskim. Historia skarbonki. Krosno24.pl, 2019-03-28. [dostęp 2026-08-25].
  2. 1 2 3 Wspomnienia po latach. Cz. 1 / Józef Bochenek. Krośnieńska Biblioteka Publiczna. [dostęp 2026-08-25].
  3. 1 2 3 Stanisław Pomprowicz. Bohaterska rodzina Bochenków z Moderówki-Budzisz. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 28–29, 2011. [dostęp 2026-08-25].
  4. 1 2 Franciszek Mojak. Dom „Michałów” w Moderówce. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 27–28, 2000. [dostęp 2026-08-25].
  5. 1 2 Święto rzemieślników w Krośnie. 14 lat temu. TerazKrosno.pl, 2023-03-19. [dostęp 2026-08-25].
  6. ↑ Historia Muzeum. Muzeum Rzemiosła w Krośnie. [dostęp 2026-08-25].
  7. ↑ Biuletyn Informacyjno-Historyczny. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, 1999. [dostęp 2026-08-25].
  8. ↑ 62. rocznica Armii Krajowej w Zespole Szkół Gimnazjum i Szkole Podstawowej w Jaszczwi. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 27, 2004. [dostęp 2026-08-25].
  9. ↑ Biuletyn Informacyjno-Historyczny, 2015, nr 1, s. 13, wersja cyfrowa, dostęp 2026-08-25.
  10. ↑ Ewa Bukowiecka: Heroizm, walka i poświęcenie – uczczono kombatantów. KrosnoCity.pl, 2013-10-10. [dostęp 2026-08-25].
  11. 1 2 Wspomnienia po latach cz. 1 / Józef Bochenek. Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle. [dostęp 2026-08-25].
  12. ↑ Biuletyn Informacyjno-Historyczny. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 22, 2009. [dostęp 2026-08-25].
  13. ↑ Szabla Kilińskiego. Związek Rzemiosła Polskiego. [dostęp 2026-08-25].
  14. ↑ Damy i Kawalerowie Odznaki honorowej „Szabla Kilińskiego” z terenu działania Izby. Izba Rzemieślnicza w Rzeszowie, 2025-06-03. [dostęp 2026-08-25].
  15. ↑ Aktualności SMZK – I półrocze 2009. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej. [dostęp 2026-08-25].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.