Ludwika Bochenek

Ludwika Bochenek

ps. "Michasia"

Ludwika Bochenek
Data i miejsce urodzenia	10 czerwca 1892 Moderówka
Data i miejsce śmierci	1 września 1982 Moderówka
Narodowość	polska
Małżeństwo	Stanisław Bochenek
Dzieci	Stanisław, Tadeusz Bochenek, Józef Bochenek, Roman Bochenek, Radosław Bochenek

Ludwika Aniela Bochenek ps. „Michasia” (ur. 10 czerwca 1892 w Moderówce, zm. w 1982 tamże) – polska działaczka konspiracyjna, członkini Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. W czasie okupacji niemieckiej wraz z rodziną współtworzyła w Moderówce zaplecze dla żołnierzy Inspektoratu AK Jasło i struktur Kedywu. Dom Ludwiki i Stanisława Bochenków, określany jako dom „Michałów”, był miejscem schronienia konspiratorów, punktem kontaktowym oraz miejscem przechowywania broni i materiałów konspiracyjnych. Bochenek zapewniała przebywającym tam osobom wyżywienie i opiekę, zajmowała się chorymi oraz czuwała nad ich bezpieczeństwem^[1][2].

Urodziła się 10 czerwca 1892 roku w Moderówce jako córka Józefa i Marii z domu Piękoś^[2]. Jej mężem był Stanisław Bochenek, ps. „Michał”, mistrz rzemieślniczy i właściciel warsztatu mechanicznego w Moderówce-Budziszu. Mieli pięciu synów: Stanisława Bochenka, Tadeusza Bochenka, Józefa Bochenka, Romana Bochenka oraz Radosława Bochenka^[2]. W okresie okupacji niemieckiej rodzina Bochenków była zaangażowana w działalność konspiracyjną. Ludwika używała pseudonimu „Michasia” i działała w strukturach ZWZ-AK wraz z mężem i synami^[2].

Dom i warsztat Bochenków znajdowały się przy szosie Jasło–Krosno, naprzeciwko lotniska w Moderówce i w pobliżu siedziby Ukraińskiej Szkoły Straży Przemysłowej. Pomimo położenia w miejscu narażonym na częstą obecność niemieckich służb i policji ukraińskiej gospodarstwo Bochenków przez okres okupacji pełniło funkcję zaplecza konspiracyjnego^[1]. Według Franciszka Mojaka cała rodzina Bochenków wraz z czeladnikami zatrudnionymi w należącym do rodziny warsztacie mechanicznym została zaprzysiężona i należała do Armii Krajowej^[1]. Szczególną rolę w funkcjonowaniu tego zaplecza pełniła Ludwika Bochenek. Bezinteresownie przygotowywała posiłki dla przebywających w domu konspiratorów, których liczba sięgała dziesiątek osób, prała ich bieliznę i pościel, zajmowała się chorymi oraz czuwała nad bezpieczeństwem osób ukrywających się w gospodarstwie^[1]. Wiosną 1944 roku w domu Bochenków przebywał ciężko chory Stanisław Kostka ps. „Dąbrowa”, żołnierz Kedywu Podokręgu AK Rzeszów. Ludwika Bochenek zajmowała się nim podczas choroby^[1]. Opis jej działalności opublikowany przez Mojaka został opracowany na podstawie pisma Kostki z 8 stycznia 1977 roku skierowanego do Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Krośnie z siedzibą w Jaśle, dotyczącego Ludwiki Bochenek^[1].

Dom Ludwiki i Stanisława Bochenków był w środowisku konspiracyjnym określany jako dom „Michałów”. Korzystali z niego członkowie Podkarpackiego Ośrodka Kedywu oraz Kedywu Podokręgu AK Rzeszów, m.in. Franciszek Płonka ps. „Kubacki”, Zenon Sobota ps. „Korczak”, Zbigniew Cerkowniak ps. „Boruta” i Stanisław Kostka ps. „Dąbrowa”^[1]. W domu przebywali również ukrywający się żołnierze i oficerowie Inspektoratu AK Jasło, w tym zastępca inspektora Jan Walczyński ps. „Buk”, Antoni Holik ps. „Gazda” oraz Józef Modrzejewski ps. „Lis”^[1]. Obiekt pełnił kilka funkcji związanych z działalnością podziemia. Odbywały się tam odprawy oddziałów dywersyjnych, przechowywano broń, amunicję, materiały wybuchowe, podręczne archiwum oraz maszynę do pisania. Dom był również stałą skrzynką kontaktową Inspektoratu AK, kwaterą osób poszukiwanych przez Gestapo, okresowym punktem dowodzenia oraz punktem odbioru poczty i kurierów z Podokręgu AK Rzeszów^[1]. W należącym do rodziny warsztacie mechanicznym naprawiano używane przez konspiratorów rowery oraz uszkodzoną broń, którą następnie ukrywano w przygotowanym schowku^[1].

W domu Bochenków rozpoczęto przygotowania do przeprowadzonej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku akcji uwolnienia więźniów z niemieckiego więzienia w Jaśle, określanej jako akcja „Pensjonat”^[1][2]. Po przeprowadzeniu akcji grupa jej uczestników oraz uwolnionych więźniów zatrzymała się w domu Bochenków na krótki odpoczynek w drodze w kierunku Odrzykonia. Wśród osób wymienianych przez Mojaka znajdowali się Zenon Sobota ps. „Korczak”, Zbigniew Zawiła ps. „Żbik”, Józef Okwieka ps. „Trójka”, Stanisława Sołtykiewicz ps. „Józefa” oraz Helena Bogulińska ps. „Syrenka”^[1]. Przez dłuższy okres w domu Bochenków ukrywał się również Antoni Strahl ps. „Rzewny”, uwolniony z więzienia w Jaśle i poszukiwany przez Gestapo^[1]. Rodzinie Bochenków udało się uniknąć zdekonspirowania gospodarstwa przez niemieckie służby i prowadzić działalność do końca okupacji^[1].

Ludwika Bochenek zmarła 1 września 1982 roku^[2].

   • Franciszek Mojak. Dom „Michałów” w Moderówce. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 27–28, 2000. ISSN 1429-0324. [dostęp 2026-08-25]. 
   • Stanisław Pomprowicz. Bohaterska rodzina Bochenków z Moderówki-Budzisz. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 28–29, 2011. ISSN 1429-0324. [dostęp 2026-08-25].