Roman Bochenek
![]() Roman Bochenek | |
| Data i miejsce urodzenia |
10 lutego 1924 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
13 stycznia 1989 |
| Miejsce spoczynku | |
| Miejsce zamieszkania | |
| Narodowość |
polska |
| Rodzice | |
| Krewni i powinowaci |
Tadeusz Edmund Bochenek (brat) |
Roman Bochenek ps. „Chmura” (ur. 10 lutego 1924 w Moderówce, zm. 13 stycznia 1989) – polski żołnierz Armii Krajowej, kapral, związany z działalnością Krośnieńskiego Ośrodka Kedywu, żołnierz oddziału dywersyjnego ppor. Eugeniusza Tomaszewskiego ps. „Korzeń” oraz dowódca drużyny Placówki AK Tarnowiec „Turkawka”. Uczestnik działań bojowych przeciwko wojskom niemieckim w 1944 roku[1][2].
Życiorys
Rodzina
Był synem Stanisława Bochenka ps. „Michał”, mistrza rzemieślniczego i właściciela warsztatu mechanicznego w Moderówce-Budziszu, oraz Ludwiki Anieli Bochenek ps. „Michasia”. Miał czterech braci: Stanisława, Tadeusza Edmunda, Józefa oraz Radosława. Rodzice i wszystkich pięciu synów byli w okresie okupacji niemieckiej zaangażowani w działalność konspiracyjną Armii Krajowej[1].
Rodzinny dom i warsztat Bochenków w Moderówce stanowiły zaplecze konspiracyjne Inspektoratu AK Jasło oraz struktur Kedywu. Udzielano tam schronienia osobom związanym z konspiracją i ukrywającym się przed Gestapo, przechowywano broń, materiały wybuchowe i dokumenty, przyjmowano kurierów i łączników, a w warsztacie naprawiano broń oraz sprzęt wykorzystywany przez konspiratorów[3][1].
W domu Bochenków rozpoczęto również przygotowania do akcji „Pensjonat”, przeprowadzonej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku w celu uwolnienia więźniów z niemieckiego więzienia w Jaśle[1][3].
Działalność w Armii Krajowej
Podczas okupacji niemieckiej działał w Armii Krajowej, używając pseudonimu „Chmura”. Według Stanisława Pomprowicza brał udział w akcjach bojowych i dowodził drużyną Placówki AK Tarnowiec o kryptonimie „Turkawka”, pozostającej pod dowództwem por. Władysława Dąbka ps. „Łado”[1].
Placówka AK Tarnowiec „Turkawka”, w której działał Roman Bochenek, prowadziła na terenie Moderówki i okolic działalność wywiadowczą oraz dywersyjną. Obejmowała ona m.in. rozpoznanie niemieckiego lotniska w Moderówce oraz działania związane z transportem kolejowym[4].
Bochenek był żołnierzem oddziału dywersyjnego dowodzonego przez ppor. Eugeniusza Tomaszewskiego ps. „Korzeń”. W oddziale służyli także m.in. Ludwik Ligar ps. „Mały”, Tadeusz Dubiel ps. „Orzech”, Franciszek Wójtowicz ps. „Jesion” oraz Edward Bigos ps. „Sierp”[5].
Około 10 lipca 1944 roku oddział ten stoczył potyczkę z żołnierzami Wehrmachtu w Bieździadce[5][4].
Akcja w Bieździedzy
29 lipca 1944 roku drużyna Armii Krajowej dowodzona przez kpr. Romana Bochenka ps. „Chmura” przeprowadziła akcję w Bieździedzy, atakując żołnierzy niemieckich kwaterujących w budynku miejscowej szkoły. Partyzanci nie wiedzieli, że poprzedniej nocy do miejscowości przybyła większa jednostka niemiecka. Wobec przewagi przeciwnika drużyna została zmuszona do wycofania się[2].
Podczas walki ranny został żołnierz AK Włodzimierz Lenart ps. „Florek”. Po wycofaniu się drużyny w rejon lasu Bochenek wraz z pozostałymi żołnierzami obserwował sytuację i oczekiwał na możliwość udzielenia pomocy rannemu. Zanim było to możliwe, do Lenarta dotarli żołnierze niemieccy i zabili go. Ranny został również Władysław Filus ps. „Ważny”, który następnie zmarł w szpitalu w Jaśle[2].
Dowodził także plutonem partyzanckim. Pełnił funkcję łącznika, przemieszczając się zdobycznym niemieckim motocyklem. Ubrany w mundur niemieckiej policji drogowej i uzbrojony, pokonywał trasy liczące nawet około 100 km[6].
W opublikowanym później opisie wydarzeń zachowała się relacja Romana Bochenka dotycząca przebiegu akcji i próby udzielenia pomocy rannemu Lenartowi[2].
Lata powojenne i śmierć
Po zakończeniu II wojny światowej mieszkał w Moderówce.
Zmarł 13 stycznia 1989 roku[1] w Jaśle i został pochowany na cmentarzu w Szebniach.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Stanisław Pomprowicz. Bohaterska rodzina Bochenków z Moderówki-Budzisz. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 28–29, 2011. [dostęp 2026-08-26].
- 1 2 3 4 O tragicznym epizodzie walki partyzanckiej. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 21–22, 2009. [dostęp 2026-08-26].
- 1 2 Franciszek Mojak. Dom „Michałów” w Moderówce. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 27–28, 2000. [dostęp 2026-08-26].
- 1 2 Kroniki regionalne – Placówka AK „Turkawka”. Gmina Tarnowiec, 2026-02-21. [dostęp 2026-08-26].
- 1 2 Stanisław Pomprowicz. Placówka AK „Turkawka”. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, 1997. [dostęp 2026-08-26].
- ↑ Józef Bochenek: Wspomnienia po latach. Moderówka: 1992, s. 39.
Bibliografia
- Stanisław Pomprowicz. Bohaterska rodzina Bochenków z Moderówki-Budzisz. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 28–29, 2011.
- Stanisław Pomprowicz. Placówka AK „Turkawka”. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, 1997.
- Stanisław Pomprowicz: Moderówka 1939–1944. Lata okupacji niemieckiej. Krosno: Krośnieńska Oficyna Wydawnicza, 2007.
- Józef Bochenek: Wspomnienia po latach. Moderówka: 1992.
- O tragicznym epizodzie walki partyzanckiej. „Biuletyn Informacyjno-Historyczny”, s. 21–22, 2009.
```
