John Polanyi
![]() | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| profesor | |
| Specjalność: chemia | |
| Alma Mater | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
John Charles Polanyi (ur. 23 stycznia 1929 w Berlinie) – kanadyjski chemik, laureat nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 1986 za badania dynamiki elementarnych procesów chemicznych (wraz z nim otrzymali nagrodę Dudley Robert Herschbach i Yuan Lee). Profesor University of Toronto. Od 1986 r. członek Papieskiej Akademii Nauk.
Życiorys
Urodził się w Berlinie, w prominentnej węgierskiej rodzinie Polányi (Pollacsek). Jego rodzina wyemigrowała w 1933 roku do Wielkiej Brytanii, gdzie kształcił się na Uniwersytecie w Manchesterze, uzyskując doktorat w 1952 roku, a następnie odbywał staż podoktorski w National Research Council of Canada (1952–1954) oraz na Uniwersytecie Princeton w New Jersey (1954–1956). Pierwszą posadę akademicką objął na Uniwersytecie w Toronto w 1956 roku, gdzie do 2025 roku piastował stanowisko profesora emerytowanego[1].
Oprócz Nagrody Nobla, Polanyi otrzymał wiele innych nagród, w tym 33 tytuły honorowe, Nagrodę Wolfa w dziedzinie chemii oraz Złoty Medal Kanady im. Gerharda Herzberga za naukę i inżynierię. Poza działalnością naukową Polanyi aktywnie uczestniczy w dyskusjach na temat polityki publicznej, zwłaszcza w odniesieniu do nauki i broni jądrowej[2]. Według Györgya Marxa był on jednym z „Marsjan”, grupy wybitnych węgierskich naukowców, którzy wyemigrowali do Ameryki Północnej w pierwszej połowie XX wieku[3].
Rodzina
Jego ojcem był chemik i filozof Michael Polanyi a wujem ekonomista Karl Polanyi. W 1933 r. jego rodzina, z korzeniami żydowskimi, wyjechała do Wielkiej Brytanii.
Odznaczenia
- Order Kanady (1974)[4]
Przypisy
- ↑ John Polanyi - Profile. University of Toronto. [dostęp 2026-07-28]. (ang.).
- ↑ John C. Polanyi. The Nobel Prize. [dostęp 2026-07-28]. (ang.).
- ↑ György Marx. A Marsalakok Legendaja. „Fizikai Szemle”. 3, 1997. [dostęp 2026-07-28]. (węg.).
- ↑ John Charles Polanyi, P.C., C.C., Ph.D., D.Sc., F.R.S.C.. Governor General of Canada, 26.03.2018. [dostęp 2026-07-28]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Strona oficjalna. utoronto.ca. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-28)].
- Biografia na stronie Nagrody Nobla. nobelprize.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-02-25)].
- ISNI: 0000000081565329
- ORCID: 0000-0002-4401-7758
- VIAF: 76410503
- LCCN: n79086277
- GND: 137236395
- LIBRIS: hftx3f810j7r83d
- BnF: 12442629t
- SUDOC: 07974947X
- NLA: 35426870
- NTA: 079556930
- BIBSYS: 97033675
- CiNii: DA01365286
- NUKAT: n2013145852
- J9U: 987007272953905171
- CONOR: 158708835
- NSZL: 492538
- WorldCat: E39PBJf8xhXgDqDdQ8t6XYQ6rq
- PWN: 3959285
- Britannica: biography/John-Polanyi
- The Canadian Encyclopedia: john-charles-polanyi
- Treccani: john-charles-polanyi
- Universalis: john-charles-polanyi
- stara БРЭ: 3152061
- nowa БРЭ: polani-dzhon-charlz-d50955
- NE.se: john-c-polanyi
- SNL: John_Polanyi, John_Charles_Polanyi
- VLE: john-charles-polanyi
- Catalana: 0051758
- DSDE: John_C._Polanyi
- Hrvatska enciklopedija: 49077


