Josiane Balasko
![]() Josiane Balasko (2014) | |
| Imię i nazwisko |
Josiane Balašković |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Narodowość |
francuska |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
| Order Sztuki i Literatury (komandor) Order Legii Honorowej (kawaler) | |
| Nagrody | |
|
Cezar za najlepszy scenariusz (1996) | |
Josiane Balasko (ur. 15 kwietnia 1950 w Paryżu jako Josiane Balašković) – francuska aktorka filmowa i teatralna, reżyserka, scenarzystka oraz komiczka[1][2]. Członkini legendarnej grupy teatralnej Le Splendid, siedmiokrotnie nominowana do nagród Cezar[2][3]. Najbardziej znana z filmu „Kochanek czy kochanka" (1995), za którego scenariusz otrzymała Cezara[4].
Młodość
Josiane Balašković urodziła się 15 kwietnia 1950 roku w Paryżu jako córka Ivana Balaškovicia i Fernande Balašković[1]. Jej ojciec był Chorwatem[1].
Kariera
Początki i Le Splendid
Karierę aktorską rozpoczęła w 1973 roku[1]. W połowie lat 70. dołączyła do słynnej grupy teatralnej Le Splendid, współtworząc ją wraz z Gérardem Jugnotem, Thierrym Lhermitte’em, Christianem Clavierem, Michelem Blancem i Marie-Anne Chazel[5]. Grupa stała się w latach 80. jedną z najważniejszych formacji francuskiego kina komediowego[5].
W 1976 roku wystąpiła w filmie „Lokator" w reżyserii Romana Polańskiego[1]. Przełomowy okazał się rok 1977, kiedy zagrała w siedmiu filmach[1]. Wystąpiła w komedii „Dubler" w reżyserii Claude Zidi[1] oraz w filmie „Pardon Mon Affaire, Too!" w reżyserii Yves’a Roberta[1].
W 1978 roku wcieliła się w postać Nathalie Morin w kultowej komedii „Opaleni" w reżyserii Patrice Leconte[1]. Rok później powtórzyła tę rolę w sequelu „Les Bronzés font du ski"[1].
Lata 80. – debiut reżyserski
W 1981 roku zagrała główną rolę w komedii „Les hommes préfèrent les grosses" w reżyserii Jean-Marie Poiré[1]. W tym samym roku wystąpiła w filmie „Le Maître d'école" w reżyserii Claude Berri[1] oraz zagrała rolę Colette w filmie „Hotel Ameryka" w reżyserii André Téchiné[1].
W 1982 roku zagrała w kolejnej produkcji grupy Le Splendid – filmie „Le Père Noël est une ordure", ponownie wyreżyserowanym przez Poiré[1]. Rok 1983 przyniósł jej role w dwóch hitach komediowych: „Papy fait de la résistance" i „Signes extérieurs de richesse"[1].
W 1985 roku zadebiutowała jako reżyserka filmem „Sac de noeuds", którego była także autorką scenariusza i w którym zagrała główną rolę[2]. W 1987 roku wyreżyserowała film „Les keufs"[2].
Za rolę w filmie „Zbyt piękna dla ciebie" (1989) w reżyserii Bertranda Bliera otrzymała pierwszą nominację do Cezara dla najlepszej aktorki[2][3].
Lata 90. – międzynarodowy sukces
W 1991 roku wyreżyserowała i zagrała w komedii „Ma vie est un enfer"[2][6]. Dwa lata później otrzymała drugą nominację do Cezara dla najlepszej aktorki za film „Tout le monde n'a pas eu la chance d'avoir des parents communistes"[2][3].
Międzynarodowy rozgłos przyniosła jej reżyseria filmu „Kochanek czy kochanka" (fr. „Gazon maudit") z 1995 roku, w którym także zagrała główną rolę u boku Victoria Abril i Alaina Chabata[4][5]. Film poruszał temat lesbianizmu i przełamywał ówczesne tabu kina francuskiego[4]. Za scenariusz napisany wspólnie z Telsche Boorman otrzymała Cezara za najlepszy scenariusz oryginalny oraz nominację jako reżyserka[2]. Film był także nominowany do Cezara za najlepszy film[2]. Otrzymała również nagrodę Lumière za najlepszy scenariusz[2].
W 1997 roku wystąpiła w komedii „Didier" w reżyserii Chabata[1]. Rok później wyreżyserowała i zagrała w filmie „Un grand cri d’amour", opartym na jej sztuce teatralnej[2].
XXI wiek
W 2000 roku otrzymała Cezar Honorowy za całokształt twórczości[2][7]. Rok później wystąpiła w filmie „Un crime au paradis"[1]. W tym samym roku zagrała w filmie „Libertyn" w reżyserii Gabriel Aghion[1].
W 2003 roku otrzymała trzecią nominację do Cezara dla najlepszej aktorki za film „Cette femme-là"[2][3].
W 2006 roku ponownie połączyła siły z członkami grupy Le Splendid w filmie „Opaleni – przyjaciele na całe życie"[1]. W tym samym roku wystąpiła w jednym odcinku serialu telewizyjnego „David Nolande"[1].
W 2008 roku wyreżyserowała i zagrała w filmie „Cliente"[2]. Rok później wcieliła się w główną rolę w filmie „Jeż" w reżyserii Mony Achache[1].
W 2013 roku wyreżyserowała, napisała scenariusz i zagrała w filmie „Demi-soeur"[2]. W 2019 roku otrzymała nominację do Cezara dla najlepszej aktorki drugoplanowej za film „Grâce à Dieu" w reżyserii François Ozon[2][3].
W 2021 roku otrzymała drugi Cezar Honorowy za całokształt twórczości wraz z całą grupą Le Splendid[8].
Życie prywatne
W latach 1974–1981 była w związku z Brunem Moynotem, współzałożycielem grupy Le Splendid[1]. Z kolejnym partnerem, rzeźbiarzem Philippe’em Berrym (bratem aktora Richard Berry), z którym była związana w latach 1982–1999, ma córkę Marilou Berry (ur. 1 lutego 1983), także aktorkę, oraz adoptowanego syna Rudy’ego Berry’ego (ur. 1988)[1].
W 2003 roku wyszła za mąż za amerykańskiego aktora George’a Aguilara[1].
Odznaczenia
Odznaczona Orderem Sztuki i Literatury w stopniu komandora[9] oraz Orderem Legii Honorowej w stopniu kawalera[1].
Filmografia
Jako reżyserka
Jako aktorka
- 1976: „Lokator" – reż. Roman Polański[1]
- 1977: „Dubler" – reż. Claude Zidi[1]
- 1978: „Opaleni" – reż. Patrice Leconte[1]
- 1979: „Les Bronzés font du ski" – reż. Leconte[1]
- 1981: „Les hommes préfèrent les grosses" – reż. Jean-Marie Poiré[1]
- 1981: „Le Maître d'école" – reż. Claude Berri[1]
- 1981: „Hotel Ameryka" – reż. André Téchiné[1]
- 1982: „Le Père Noël est une ordure" – reż. Poiré[1]
- 1983: „Papy fait de la résistance" – reż. Poiré[1]
- 1989: „Zbyt piękna dla ciebie" – reż. Bertrand Blier[1]
- 1995: „Kochanek czy kochanka" – reż. Josiane Balasko[4]
- 1997: „Didier" – reż. Alain Chabat[1]
- 2000: „Uciekające kurczaki" – głos w wersji francuskiej[1]
- 2001: „Libertyn" – reż. Gabriel Aghion[1]
- 2006: „Opaleni – przyjaciele na całe życie" – reż. Leconte[1]
- 2006: „David Nolande" – serial TV[1]
- 2009: „Jeż" – reż. Mona Achache[1]
- 2019: „Grâce à Dieu" – reż. François Ozon[1]
Nagrody i nominacje
| Rok | Nagroda | Film | Wynik |
|---|---|---|---|
| 1990 | Cezar dla najlepszej aktorki | „Zbyt piękna dla ciebie" | nominacja[2] |
| 1994 | Cezar dla najlepszej aktorki | „Tout le monde n'a pas eu la chance d'avoir des parents communistes" | nominacja[2] |
| 1996 | Cezar za najlepszy scenariusz oryginalny | „Kochanek czy kochanka" | wygrana[2] |
| Cezar za najlepszy film | nominacja[2] | ||
| Cezar dla najlepszego reżysera | nominacja[2] | ||
| Nagroda Lumière za najlepszy scenariusz | wygrana[2] | ||
| 2000 | Cezar Honorowy | za całokształt twórczości | wygrana[2][7] |
| 2004 | Cezar dla najlepszej aktorki | „Cette femme-là" | nominacja[2] |
| 2020 | Cezar dla najlepszej aktorki drugoplanowej | „Grâce à Dieu" | nominacja[2] |
| 2021 | Cezar Honorowy
"Cezar rocznicowy" |
za całokształt twórczości (z grupą Le Splendid) | wygrana[8] |
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Josiane Balasko. IMDb. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Josiane Balasko. UniFrance. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 3 4 5 Josiane Balasko. Filmweb.pl. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 3 4 5 Gazon maudit (1995). French Films. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 3 Josiane Balasko Movies List. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-10-27].
- ↑ Josiane Balasko. NIFFF. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 César Awards, France (2000). IMDb. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 César Awards, France (2021). IMDb. [dostęp 2025-10-27].
- ↑ Nomination ou promotion dans l'ordre des Arts et des Lettres – juillet 2004. Ministère de la Culture (France). [dostęp 2025-10-27].
- ISNI: 0000000121972501
- VIAF: 162301891
- LCCN: nr97036441
- GND: 142490547
- BnF: 138910827
- SUDOC: 085267155
- NKC: xx0152426
- BNE: XX1172834
- NTA: 182729109
- BIBSYS: 99024968
- Open Library: OL922931A
- PLWABN: 9810619789305606
- NUKAT: n2020033275
- J9U: 987007436988305171
- KRNLK: KAC2020P0286
- LIH: LNB:CjO+;=Bc
- WorldCat: E39PBJht7cfjxQ69Jk84r3W7HC
