Josiane Balasko

Josiane Balasko
Josiane Balašković
Josie
Josiane Balasko w wieku 64 lat
Josiane Balasko (2014)
Imię i nazwisko

Josiane Balašković

Data i miejsce urodzenia

15 kwietnia 1950
Paryż, Francja

Narodowość

francuska

Dziedzina sztuki

film, teatr

Odznaczenia
Order Sztuki i Literatury (komandor)
Order Legii Honorowej (kawaler)
Nagrody

Cezar za najlepszy scenariusz (1996)
Cezar Honorowy (2000, 2021)

Josiane Balasko (ur. 15 kwietnia 1950 w Paryżu jako Josiane Balašković) – francuska aktorka filmowa i teatralna, reżyserka, scenarzystka oraz komiczka[1][2]. Członkini legendarnej grupy teatralnej Le Splendid, siedmiokrotnie nominowana do nagród Cezar[2][3]. Najbardziej znana z filmu „Kochanek czy kochanka" (1995), za którego scenariusz otrzymała Cezara[4].

Młodość

Josiane Balašković urodziła się 15 kwietnia 1950 roku w Paryżu jako córka Ivana Balaškovicia i Fernande Balašković[1]. Jej ojciec był Chorwatem[1].

Kariera

Początki i Le Splendid

Karierę aktorską rozpoczęła w 1973 roku[1]. W połowie lat 70. dołączyła do słynnej grupy teatralnej Le Splendid, współtworząc ją wraz z Gérardem Jugnotem, Thierrym Lhermitte’em, Christianem Clavierem, Michelem Blancem i Marie-Anne Chazel[5]. Grupa stała się w latach 80. jedną z najważniejszych formacji francuskiego kina komediowego[5].

W 1976 roku wystąpiła w filmie „Lokator" w reżyserii Romana Polańskiego[1]. Przełomowy okazał się rok 1977, kiedy zagrała w siedmiu filmach[1]. Wystąpiła w komedii „Dubler" w reżyserii Claude Zidi[1] oraz w filmie „Pardon Mon Affaire, Too!" w reżyserii Yves’a Roberta[1].

W 1978 roku wcieliła się w postać Nathalie Morin w kultowej komedii „Opaleni" w reżyserii Patrice Leconte[1]. Rok później powtórzyła tę rolę w sequelu „Les Bronzés font du ski"[1].

Lata 80. – debiut reżyserski

W 1981 roku zagrała główną rolę w komedii „Les hommes préfèrent les grosses" w reżyserii Jean-Marie Poiré[1]. W tym samym roku wystąpiła w filmie „Le Maître d'école" w reżyserii Claude Berri[1] oraz zagrała rolę Colette w filmie „Hotel Ameryka" w reżyserii André Téchiné[1].

W 1982 roku zagrała w kolejnej produkcji grupy Le Splendid – filmie „Le Père Noël est une ordure", ponownie wyreżyserowanym przez Poiré[1]. Rok 1983 przyniósł jej role w dwóch hitach komediowych: „Papy fait de la résistance" i „Signes extérieurs de richesse"[1].

W 1985 roku zadebiutowała jako reżyserka filmem „Sac de noeuds", którego była także autorką scenariusza i w którym zagrała główną rolę[2]. W 1987 roku wyreżyserowała film „Les keufs"[2].

Za rolę w filmie „Zbyt piękna dla ciebie" (1989) w reżyserii Bertranda Bliera otrzymała pierwszą nominację do Cezara dla najlepszej aktorki[2][3].

Lata 90. – międzynarodowy sukces

W 1991 roku wyreżyserowała i zagrała w komedii „Ma vie est un enfer"[2][6]. Dwa lata później otrzymała drugą nominację do Cezara dla najlepszej aktorki za film „Tout le monde n'a pas eu la chance d'avoir des parents communistes"[2][3].

Międzynarodowy rozgłos przyniosła jej reżyseria filmu „Kochanek czy kochanka" (fr. „Gazon maudit") z 1995 roku, w którym także zagrała główną rolę u boku Victoria Abril i Alaina Chabata[4][5]. Film poruszał temat lesbianizmu i przełamywał ówczesne tabu kina francuskiego[4]. Za scenariusz napisany wspólnie z Telsche Boorman otrzymała Cezara za najlepszy scenariusz oryginalny oraz nominację jako reżyserka[2]. Film był także nominowany do Cezara za najlepszy film[2]. Otrzymała również nagrodę Lumière za najlepszy scenariusz[2].

W 1997 roku wystąpiła w komedii „Didier" w reżyserii Chabata[1]. Rok później wyreżyserowała i zagrała w filmie „Un grand cri d’amour", opartym na jej sztuce teatralnej[2].

XXI wiek

W 2000 roku otrzymała Cezar Honorowy za całokształt twórczości[2][7]. Rok później wystąpiła w filmie „Un crime au paradis"[1]. W tym samym roku zagrała w filmie „Libertyn" w reżyserii Gabriel Aghion[1].

W 2003 roku otrzymała trzecią nominację do Cezara dla najlepszej aktorki za film „Cette femme-là"[2][3].

W 2006 roku ponownie połączyła siły z członkami grupy Le Splendid w filmie „Opaleni – przyjaciele na całe życie"[1]. W tym samym roku wystąpiła w jednym odcinku serialu telewizyjnego „David Nolande"[1].

W 2008 roku wyreżyserowała i zagrała w filmie „Cliente"[2]. Rok później wcieliła się w główną rolę w filmie „Jeż" w reżyserii Mony Achache[1].

W 2013 roku wyreżyserowała, napisała scenariusz i zagrała w filmie „Demi-soeur"[2]. W 2019 roku otrzymała nominację do Cezara dla najlepszej aktorki drugoplanowej za film „Grâce à Dieu" w reżyserii François Ozon[2][3].

W 2021 roku otrzymała drugi Cezar Honorowy za całokształt twórczości wraz z całą grupą Le Splendid[8].

Życie prywatne

W latach 1974–1981 była w związku z Brunem Moynotem, współzałożycielem grupy Le Splendid[1]. Z kolejnym partnerem, rzeźbiarzem Philippe’em Berrym (bratem aktora Richard Berry), z którym była związana w latach 1982–1999, ma córkę Marilou Berry (ur. 1 lutego 1983), także aktorkę, oraz adoptowanego syna Rudy’ego Berry’ego (ur. 1988)[1].

W 2003 roku wyszła za mąż za amerykańskiego aktora George’a Aguilara[1].

Odznaczenia

Odznaczona Orderem Sztuki i Literatury w stopniu komandora[9] oraz Orderem Legii Honorowej w stopniu kawalera[1].

Filmografia

Jako reżyserka

  • 1985: „Sac de noeuds"[2]
  • 1987: „Les keufs"[2]
  • 1991: „Ma vie est un enfer"[2]
  • 1995: „Kochanek czy kochanka"[4]
  • 1998: „Un grand cri d’amour"[2]
  • 2005: „L'Ex-femme de ma vie"[2]
  • 2008: „Cliente"[2]
  • 2013: „Demi-soeur"[2]

Jako aktorka

Nagrody i nominacje

Rok Nagroda Film Wynik
1990 Cezar dla najlepszej aktorki „Zbyt piękna dla ciebie" nominacja[2]
1994 Cezar dla najlepszej aktorki „Tout le monde n'a pas eu la chance d'avoir des parents communistes" nominacja[2]
1996 Cezar za najlepszy scenariusz oryginalny „Kochanek czy kochanka" wygrana[2]
Cezar za najlepszy film nominacja[2]
Cezar dla najlepszego reżysera nominacja[2]
Nagroda Lumière za najlepszy scenariusz wygrana[2]
2000 Cezar Honorowy za całokształt twórczości wygrana[2][7]
2004 Cezar dla najlepszej aktorki „Cette femme-là" nominacja[2]
2020 Cezar dla najlepszej aktorki drugoplanowej „Grâce à Dieu" nominacja[2]
2021 Cezar Honorowy

"Cezar rocznicowy"

za całokształt twórczości (z grupą Le Splendid) wygrana[8]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Josiane Balasko. IMDb. [dostęp 2025-10-27].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Josiane Balasko. UniFrance. [dostęp 2025-10-27].
  3. 1 2 3 4 5 Josiane Balasko. Filmweb.pl. [dostęp 2025-10-27].
  4. 1 2 3 4 5 Gazon maudit (1995). French Films. [dostęp 2025-10-27].
  5. 1 2 3 Josiane Balasko Movies List. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-10-27].
  6. ↑ Josiane Balasko. NIFFF. [dostęp 2025-10-27].
  7. 1 2 César Awards, France (2000). IMDb. [dostęp 2025-10-27].
  8. 1 2 César Awards, France (2021). IMDb. [dostęp 2025-10-27].
  9. ↑ Nomination ou promotion dans l'ordre des Arts et des Lettres – juillet 2004. Ministère de la Culture (France). [dostęp 2025-10-27].