Jean Rochefort
![]() | |
| Imię i nazwisko |
Jean Raoul Robert Rochefort |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
29 kwietnia 1930 |
| Data i miejsce śmierci |
9 października 2017 |
| Zawód |
aktor, reżyser, scenarzysta |
| Współmałżonek |
Elisabeth Bardin |
| Lata aktywności |
1953–2016 |
| Odznaczenia | |
Jean Raoul Robert Rochefort (ur. 29 kwietnia 1930 w Paryżu, zm. 9 października 2017 tamże[1]) – francuski aktor filmowy i teatralny, scenarzysta i reżyser. W 1999 otrzymał Cezara Honorowego
Życiorys
Urodził się w 20. dzielnicy Paryża w rodzinie pierwotnie zamieszkującej Dinan. Jego matka, Fernande Guillot, była księgową, a ojciec, Célestin Rochefort, syn woźnicy, samouk, zdał maturę, w wieku 16 lat został zatrudniony w Banku Francji, a karierę zakończył jako dyrektor naczelny w przemyśle petrochemicznym, w koncernie Shell. Jean Rochefort uczęszczał do Lycée Pierre Corneille w Rouen[2]. W wieku dziewiętnastu lat podjął studia na Centre d’Art Dramatique de la rue Blanche. Naukę kontynuował w Conservatoire national supérieur d’art dramatique[3]. Od 1953 przez siedem lat związany był z Compagnie Grenier Hussenot[4].
Zadebiutował na ekranie jako stażysta (niewymieniony w czołówce) w komedii Spotkanie w Paryżu (Rencontre à Paris, 1956) z Betsy Blair. Stworzył wiele charakterystycznych postaci, m.in. w filmie przygodowym na podstawie książki Alexandre’a Dumasa Człowiek w żelaznej masce (Le Masque de fer, 1962) czy jednym z najbardziej luźnych formalnie i czysto surrealistycznych filmów komediodramacie Luisa Buñuela Widmo wolności (Le Fantôme de la liberté, 1974), komedii Powrót tajemniczego blondyna (Le Retour du grand blond, 1974)[5].
Za kreację księdza Dubois w dramacie historycznym Bertranda Taverniera Niech się zacznie zabawa (Que la fête commence..., 1975) i za rolę kapitana w dramacie wojennym Krab-Dobosz (Le Crabe-Tambour, 1977) otrzymał nagrodę Cezara[6]. Rola technika na platformie wiertniczej Alaina Tescique w dramacie kryminalnym Niedyskrecja (L’indiscrétion, 1982) przyniosła mu nagrodę MystFest i na Festiwalu Filmowym w Montrealu.
W dramacie Mąż fryzjerki (Le Mari de la coiffeuse, 1990) zagrał Antoine’a, który ma obsesję na punkcie strzyżenia włosów. Jako Rudolph, zdradzony mąż agentki reklamowej w kanadyjskiej komedii romantycznej Miłość szalona (Amoureux fou, 1991) był nominowany do nagrody Genie. W komedii Roberta Altmana Prêt-à-Porter (1994) był inspektorem Tantpisem. Wystąpił w dramacie Śmieszność (Ridicule, 1996) z Fanny Ardant, komedii Plotka (Le Placard, 2000) u boku Daniela Auteuila i Gérarda Depardieu. Za rolę rzeźbiarza Marca Crosa, którego inspiracją jest historia młodej kobiety, która uciekła z obozu dla uchodźców w dramacie Artysta i modelka (El artista y la modelo, 2012) z Claudią Cardinale[7] zdobył nominację do nagrody Goya dla najlepszego aktora.
Zasiadał w jury konkursu głównego na 56. MFF w Cannes (2003).
Życie prywatne
9 lipca 1952 zawarł związek małżeński z Elisabeth Bardin, 9 lutego 1960 doszło do rozwodu. 16 czerwca 1960 poślubił Aleksandrę Moskwę, z którą miał córkę Marie (ur. 1962) i syna Juliena (ur. 1965). 9 maja 1981 rozwiedli się. Z nieformalnego związku z Nicole Garcią miał syna Pierre’a (ur. 24 kwietnia 1981). 14 stycznia 1989 ożenił się po raz trzeci z Françoise Vidal, z którą miał syna Louise (ur. 1990) i córkę Clémence (ur. 1992)[8].
W październiku 2025 aktorka Dominique Blanc przyznała, że w latach 80. XX wieku Jean Rochefort dopuścił się wobec niej przemocy seksualnej na planie filmu Régisa Wargniera Pan na zamku (Je suis le seigneur du château, 1989)[9][10].
Śmierć
Zmarł 9 października 2017 na raka w wieku 87 lat, w szpitalu św. Józefa położonym w 14. dzielnicy Paryża, gdzie przebywał od sierpnia[11][12].
Filmografia
Filmy fabularne
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyser |
|---|---|---|---|
| 1956 | Spotkanie w Paryżu (Rencontre à Paris) | student | Georges Lampin |
| 1961 | Kapitan Fracasse (Le Capitaine Fracasse) | Malartic | Pierre Gaspard-Huit |
| 1962 | Człowiek w żelaznej masce (Le Masque de fer) | Lastréaumont | Henri Decoin |
| Cartouche-zbójca (Cartouche) | La Taupe | Philippe de Broca | |
| 1964 | Markiza Angelika (Angélique, Marquise des Anges) | François Desgrez, radca prawny | Bernard Borderie |
| 1965 | Piękna Angelika (Merveilleuse Angélique) | François Desgrez | Bernard Borderie |
| Człowiek z Hongkongu (Les Tribulations d’un chinois en Chine) | Leon | Philippe de Broca | |
| 1966 | Angelika i król (Angélique et le Roy) | François Desgrez | Bernard Borderie |
| Kim jesteś, Polly Maggoo? (Qui êtes-vous, Polly Maggoo?) | Grégoire Pecque | William Klein | |
| 1967 | Dwa tygodnie we wrześniu (À cœur joie) | Philippe | Serge Bourguignon |
| Niedziela z życia (Le dimanche de la vie) | Kapitan Bordeille | Jean Vautrin | |
| 1972 | Tajemniczy blondyn w czarnym bucie (Le grand blond avec une chaussure noire) | Pułkownik Louis Marie Alphonse Toulouse | Yves Robert |
| 1974 | Zegarmistrz od Świętego Pawła (L'Horloger de Saint-Paul) | Inspektor Guilboud | Bertrand Tavernier |
| Widmo wolności (Le Fantôme de la liberté) | Pan Legendre | Luis Buñuel | |
| Powrót tajemniczego blondyna (Le retour du grand blond) | Pułkownik Louis Marie Alphonse Toulouse | Yves Robert | |
| 1975 | Niewinni o brudnych rękach (Les innocents aux mains sales) | Albert Légal, adwokat | Claude Chabrol |
| Niech się zacznie zabawa (Que la fête commence...) | Ojciec Dubois | Bertrand Tavernier | |
| 1976 | Jak zrobić słonia w trąbę (Un éléphant ça trompe énormément) | Etienne | Yves Robert |
| 1977 | Wszyscy spotkamy się w raju (Nous irons tous au paradis) | Etienne Dorcet | Yves Robert |
| Krab dobosz (Le Crabe-tambour) | Kapitan | Pierre Schoendoerffer | |
| 1978 | Kto wykańcza europejską kuchnię? (Who Is Killing the Great Chefs of Europe?) | Auguste Grandvilliers | Ted Kotcheff |
| Kobieciarz (Le cavaleur) | Édouard Choiseul | Philippe de Broca | |
| 1980 | Nienawidzę blondynek (Odio le bionde) | Donald Rose | Giorgio Capitani |
| Droga nieznajoma (Chère inconnue) | Gilles Martin | Mosze Mizrachi | |
| 1981 | Dziwna podróż (Un étrange voyage) | Pierre | Alain Cavalier |
| Birgitt Haas musi zginąć (Il faut tuer Birgitt Haas) | Charles-Philippe Bauman | Laurent Heynemann | |
| 1982 | Wielki brat (Le Grand Frère) | Charles-Henri Rossi | Francis Girod |
| Niedyskrecja (L'Indiscrétion) | Alain Tescique | Pierre Lary | |
| 1983 | Przyjaciel Vincenta (L'Ami de Vincent) | Vincent Lamarre | Pierre Granier-Deferre |
| Niedziela gliniarza (Un dimanche de flic) | Rupert | Michel Vianey | |
| 1984 | Frankenstein 90 | Victor Frankenstein | Alain Jessua |
| 1987 | Tandem (Le Moustachu) | Michel Mortez | Patrice Leconte |
| 1989 | Pan na zamku (Je suis le seigneur du château) | Jean Bréaud | Régis Wargnier |
| 1990 | Mąż fryzjerki (Le Mari de la coiffeuse) | Antoine | Patrice Leconte |
| 1992 | Bal natrętów (Le Bal des casse-pieds) | Henri Sauveur | Yves Robert |
| 1993
1993 |
Tango
Czuły cel |
Bellhop
Victor Meynard |
Patrice Leconte
Pierre Salvadori |
| 1994 | Prêt-à-Porter | Inspektor Tantpis | Robert Altman |
| 1996 | Śmieszność (Ridicule) | Markiz de Bellegarde | Patrice Leconte |
| 1998 | Hrabia Monte Christo (Le Comte de Monte Cristo, serial TV) | Fernand de Morcerf | Josée Dayan |
| Wiatrem przeminęło z... (El Viento se llevó lo qué) | Edgar Wexley | Alejandro Agresti | |
| 1999 | Rembrandt | Nicolaes Tulp | Charles Matton |
| 2001 | Plotka (Le placard) | Kopel, dyrektor fabryki | Francis Veber |
| 2002 | Człowiek z pociągu (L’homme du train) | Pan Manesquier | Patrice Leconte |
| 2004 | RRRrrrr!!! | Lucie | Alain Chabat |
| Lucky Luke (Les Dalton) | Jolly Jumper (głos) | Philippe Haïm | |
| 2005 | Piekło (L' enfer) | Louis | Édouard Baer |
| 2006 | Nie mów nikomu (Ne le dis à personne) | Gilbert Neuville | Guillaume Canet |
| 2007 | Wakacje Jasia Fasoli (Mr. Bean's Holiday) | Kelner | Steve Bendelack |
| Zawsze chciałem być gangsterem (J'ai toujours rêvé d'être un gangster) | Jean | Samuel Benchetrit | |
| 2012 | Artysta i modelka (El Artista y la modelo) | Marc Cros | Fernando Trueba |
| Asterix i Obelix: W służbie Jej Królewskiej Mości (Astérix et Obélix: Au service de sa Majesté) | Lucius Fouinus | Laurent Tirard | |
| 2013 | Jack i mechanika serca (Jack et la Mécanique du cœur) | Georges Méliès | Mathias Malzieu |
| 2015 | Floride | Claude Lherminier | Philippe le Guay |
Przypisy
- ↑ Ronald Bergan, Jean Rochefort obituary, „The Guardian” [dostęp 2026-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-10] (ang.).
- ↑ Jacques Lafitte, Stephen Taylor: Qui est qui en France. J. Lafitte, 1999, s. 1471. ISBN 978-2-85784-037-4.
- ↑ Jean Rochefort. Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-02-18]. (ang.).
- ↑ Jean Rochefort. AlloCiné. [dostęp 2026-04-26]. (fr.).
- ↑ Lucia Bozzola: Jean Rochefort Biography. AllMovie. [dostęp 2016-02-18]. (ang.).
- ↑ Jean Rochefort. MYmovies. [dostęp 2016-02-18]. (wł.).
- ↑ Amaury Perrachon, Jean Rochefort: 15 grands rôles en photos, „L’Express”, 13 marca 2013 [dostęp 2026-04-26] (fr.).
- ↑ Boyd van Hoeij, Jean Rochefort Dies: French Actor Was Famously to Appear in ‘Don Quixote’, „Variety”, 9 października 2017 [dostęp 2026-04-26] (ang.).
- ↑ Sophie Joubert, Dominique Blanc: «Le seul pouvoir qu’actionne madame Dati c’est de couper les budgets partout», „L’Humanité”, 30 października 2025 [dostęp 2026-04-26] (fr.).
- ↑ „Il enfonce sa langue jusqu’au fond de ma gorge”: cette actrice dénonce les agissements de Jean Rochefort sur les plateaux. Pleine vie, 3 listopada 2025. [dostęp 2026-04-26]. (fr.).
- ↑ Jacob Stolworthy, Jean Rochefort dead: French actor who starred in more than 100 films dies aged 87, „The Independent”, 9 października 2017 [dostęp 2026-04-26] (ang.).
- ↑ Lost in La Mancha’s Jean Rochefort, veteran French actor, dies at 87, „The Guardian”, 9 października 2017 [dostęp 2026-04-26] (ang.).
Bibliografia
- Oskar Sobański. Twarde prawo ryzyka i sukcesu. „Film”. nr 20 (172) (1432/IV), s. 16–17, 16 maja 1976. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- „Cześć artysto” („Salut l’artiste”, 1973); biogram Jeana Rocheforta. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 5 (XXI/333), s. 14–16, 1–15 marca 1975. Warszawa: RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0430-4519.
- Pożegnania: Jean Rochefort (1930–2017). „Kino”. nr 11 (LI), s. 96, listopad 2017. Warszawa: Fundacja Kino. ISSN 0023-1673.
Linki zewnętrzne
- Jean Rochefort (1930–2017) w bazie IMDb (ang.)
- Jean Rochefort w bazie Filmweb
- Jean Rochefort w bazie Notable Names Database (ang.)
- Jean Rochefort (1930–2017) w bazie Discogs.com (ang.)
- ISNI: 0000000120964905
- VIAF: 79167602, 3449159248633104870006, 2086159248248704870007
- LCCN: n80097138
- GND: 124112676
- BnF: 13899089k
- SUDOC: 035036613
- SBN: RAVV094822
- NLA: 41183723
- NKC: xx0170238
- BNE: XX1553752
- NTA: 07317999X
- BIBSYS: 5057367
- CiNii: DA08412034
- Open Library: OL3893798A
- PLWABN: 9810591103905606
- NUKAT: n2009080393
- J9U: 987007347354605171
- LIH: LNB:BMNE;=0L
- WorldCat: E39PCjwDHrgcXVqMF7WpBdfP43
