Karbocysteina

Karbocysteina
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały lub prawie biały, krystaliczny proszek[2]
Wzór Hilla

C5H9NO4S

Masa molowa

179,19 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

638-23-3

PubChem

1080

DrugBank

DB04339

Podobne związki
Podobne związki

acetylocysteina, homocysteina

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC

R05CB03

Karbocysteina (łac. carbocisteinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna L-cysteiny o działaniu mukolitycznym. Stosowana w lecznictwie w postaci soli sodowej[10].

Mechanizm działania

Lek mukoregulujący[11]. Przywraca równowagę między fukomucynami i sialomucynami, składnikami śluzu poprzez zwiększenie aktywności enzymu transferazy sjalowej odpowiedzialnej za syntezę sjalomucyn[11]. Zmniejsza w ten sposób lepkość śluzu i ułatwia jego usunięcie[11][12]. Ponadto działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie[11]. Łagodzi kaszel[11].

Farmakokinetyka

Po podaniu doustnym ma lepszą biodostępność od acetylocysteiny, jest wolniej metabolizowana[13]. Wydalana z moczem w 30–60% w postaci niezmienionej[11]. Czas półtrwania wynosi 1,5–2,1 h[7].

Wskazania

Lek zalecany jest m.in. na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc[14], ostre zapalenie oskrzeli lub oskrzelików[15], astmę oskrzelową[16][17], przewlekły nieżyt nosa i zapalenie zatok przynosowych (łac. rhinosinusitis)[18][19].

Przeciwwskazania

Wśród przeciwwskazań znajduje się m.in. wiek poniżej 2 lat[15], czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz uczulenie na karbocysteinę[7].

Preparaty

Preparaty dostępne w Polsce (2022)[20] (w postaci syropu lub tabletek): Bronles, Flegamax, Mucopect, Mukolina, Pecto Drill, Pulnozin, Strepsils na kaszel.

Dawkowanie

Doustnie w kilku dawkach, 3–4 razy dziennie[21][22].

Przypisy

  1. 1 2 Farmakopea Polska VI, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2002, s. 1176, ISBN 83-88157-18-3.
  2. 1 2 3 Farmakopea Polska VIII, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491, ISBN 978-83-88157-53-0.
  3. ↑ CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-92, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
  4. 1 2 Carbocysteine, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2017-10-14] (ang.).
  5. ↑ Karbocysteina [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: C7757 [dostęp 2017-10-14].
  6. ↑ Karbocysteina (nr C7757) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-14]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  7. 1 2 3 Charakterystyka produktu leczniczego Pecto Drill, 5 g/100 ml, syrop [online], Rejestr Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp 2023-09-30].
  8. ↑ Steve C. Mitchell, Glyn B. Steventon, S-carboxymethyl-L-cysteine, „Drug Metabolism Reviews”, 44 (2), 2012, s. 129–147, DOI: 10.3109/03602532.2011.631015, PMID: 22497630 [dostęp 2023-09-30].
  9. ↑ R.H. Waring, S.C. Mitchell, The metabolism and elimination of S-carboxymethyl-L-cysteine in man, „Drug Metabolism and Disposition: The Biological Fate of Chemicals”, 10 (1), 1982, s. 61–62, PMID: 6124385 [dostęp 2023-09-30].
  10. ↑ Zejc i Gorczyca 2008 ↓, s. 475.
  11. 1 2 3 4 5 6 Elisabetta Pace i inni, Clinical Efficacy of Carbocysteine in COPD: Beyond the Mucolytic Action, „Pharmaceutics”, 14 (6), 2022, s. 1261, DOI: 10.3390/pharmaceutics14061261, PMID: 35745833, PMCID: PMC9227620 [dostęp 2023-09-30].
  12. ↑ Katarzyna Mrówka-Kata, Dariusz Kata, Grzegorz Namysłowski, Katarzyna Banert, Paweł Namysłowski. Miejsce leków mukolitycznych w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. „Forum Medycyny Rodzinnej”. 4 (1), s. 59–64, 2010.
  13. ↑ Pawłowski 2020 ↓, s. 494.
  14. ↑ Jin-Ping Zheng, Jian Kang, Shao-Guang Huang, Ping Chen, Wan-Zen Yao, Effect of carbocisteine on acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease (PEACE Study): a randomised placebo-controlled study, „The Lancet”, 371 (9629), 2008, s. 2013–2018, DOI: 10.1016/S0140-6736(08)60869-7, PMID: 18555912.
  15. 1 2 Pauline Mallet, Nadjette Mourdi, Jean-Christophe Dubus, Françoise Bavoux, Marie-José Boyer-Gervoise, Respiratory Paradoxical Adverse Drug Reactions Associated with Acetylcysteine and Carbocysteine Systemic Use in Paediatric Patients: A National Survey, „PLoS ONE”, 6 (7), 2011, DOI: 10.1371/journal.pone.0022792, PMID: 21818391, PMCID: PMC3144941.
  16. ↑ Yoshihisa Ishiura, Masaki Fujimura, Chihiro Yamamori, Kouichi Nobata, Shigeharu Myou, Effect of carbocysteine on cough reflex to capsaicin in asthmatic patients, „British Journal of Clinical Pharmacology”, 55 (6), 2003, s. 504–510, PMID: 12814442, PMCID: PMC1884258.
  17. ↑ C. Asti, G. Melillo, G.F. Caselli, L. Daffonchio, A. Hernandez, Effectiveness of carbocysteine lysine salt monohydrate on models of airway inflammation and hyperresponsiveness, „Pharmacological Research”, 31 (6), 1995, s. 387–392, PMID: 8685078.
  18. ↑ Piotr Dąbrowski, Małgorzata Leszczyńska, Daniela Mielcarek-Kuchta, Rola karbocysteiny w leczeniu zapaleń zatok przynosowych, „Otolaryngologia Polska”, 66 (4 Suppl), 2012, s. 15–19, DOI: 10.1016/S0030-6657(12)70779-5, PMID: 23164101.
  19. ↑ Yuichi Majima, Yuichi Kurono, Katsuhiro Hirakawa, Keiichi Ichimura, Shinichi Haruna, Efficacy of combined treatment with S-carboxymethylcysteine (carbocisteine) and clarithromycin in chronic rhinosinusitis patients without nasal polyp or with small nasal polyp, „Auris, Nasus, Larynx”, 39 (1), 2012, s. 38–47, DOI: 10.1016/j.anl.2011.04.015, PMID: 21636230.
  20. ↑ Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 28 listopada 2022 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [online], DZ. URZ. Min. Zdr. 2022.121, 29 listopada 2022 [dostęp 2023-10-11].
  21. ↑ Bronles kapsułki twarde [online], Medycyna Praktyczna [dostęp 2023-10-11].
  22. ↑ Mukolina – syrop [online], Medycyna Praktyczna [dostęp 2023-10-11].

Bibliografia

  • Maciej Pawłowski (red.), Chemia leków, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2020, ISBN 978-83-200-6040-9.
  • Alfred Zejc, Maria Gorczyca: Chemia leków. Warszawa: PZWL, 2008. ISBN 978-83-200-3652-7.
  • Waldemar Janiec, Jolanta Krupińska, Farmakodynamika. Podręcznik dla studentów farmacji, wyd. 5, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002, s. 500, ISBN 83-200-2646-6.

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.