Kazimierz Urbanik
 prof. Kazimierz Urbanik w 1981 | |
| Data i miejsce urodzenia |
5 lutego 1930 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
29 maja 2005 |
| profesor nauk matematycznych | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Habilitacja | |
| Profesura | |
| Polska Akademia Nauk | |
| Status |
członek rzeczywisty[1] |
| Doktor honoris causa Politechnika Wrocławska – 1995 | |
| Uczelnia | |
| Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
     | |
Kazimierz Urbanik (ur. 5 lutego 1930 w Krzemieńcu, zm. 29 maja 2005 we Wrocławiu[2]) – polski matematyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (1975–1981), doctor honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego[3] i Politechniki Wrocławskiej[4].
Życiorys
Kazimierz Urbanik urodził się w Krzemieńcu gdzie rozpoczął swoją edukację w Szkole Ćwiczeń przy Liceum Krzemienieckim. Wybuch wojny przerwał jego naukę.
W 1945 wraz z rodziną został przesiedlony do Brzegu. Po zdaniu tam matury w 1948 podjął studia na Uniwersytecie Wrocławskim, które ukończył w 1952 uzyskując dyplomy dwóch kierunków, matematyki i fizyki. Zatrudniony na Uniwersytecie napisał rozprawę doktorską pod kierunkiem Edwarda Marczewskiego i obronił ją w 1956[5][6][7]. Habilitował się w 1957 i został docentem, a trzy lata później profesorem nadzwyczajnym i w 1964 profesorem zwyczajnym. W 1965 wybrany do Polskiej Akademii Nauk (na członka korespondenta; członkiem rzeczywistym został w 1973).
W latach 1967–1996 był dyrektorem Instytutu Matematycznego UWr, a od 1975 do 1981 piastował godność rektora Uniwersytetu.
Członek komitetów redakcyjnych czasopism Studia Mathematica (od 1967), Colloquium Mathematicum (od 1968), założyciel i redaktor naczelny Probability and Mathematical Statistics. Honorowy członek PTM[8][9]. Członek Rady Krajowej PRON w 1983 roku[10].
Zmarł 29 maja 2005 r. z powodu choroby nowotworowej. Pochowany na wrocławskim cmentarzu Świętej Rodziny[11] (sektor 7-28-5,6)[12].
Dorobek naukowy i dydaktyczny
Pierwszą publikację naukową Urbanik napisał wspólnie z Bronisławem Knasterem[13] (dotyczyła ona zerowymiarowych zbiorów typu Gδ). Później zajmował się on problemami pochodzącymi z różnych dziedzin matematyki, ale jego zainteresowania naukowe były skoncentrowane wokół teorii prawdopodobieństwa. Uzyskał szereg ważnych wyników w teorii procesów stochastycznych, teorii informacji, fizyce teoretycznej, algebrze uniwersalnej, topologii i teorii miary. Opublikował ok. 180 prac naukowych[14][15].
Urbanik był promotorem 17 rozpraw doktorskich[6], w tym prac Emanuela Strzeleckiego, Wojbora Woyczyńskiego, Zbigniewa Jurka, Teresy Rajby, Bogdana Mincera i Andrzeja Wiśniewskiego.
Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy I klasy
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Medal im. Stefana Banacha (przyznany przez Prezydium PAN)
- Medal im. Wacława Sierpińskiego (przyznany przez Polskie Towarzystwo Matematyczne i Uniwersytet Warszawski)
- Medal im. Władysława Orlicza (nadany przez Uniwersytet Poznański)
- Medal za Wybitne Zasługi dla Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1976)[16]
- Krzyż Oficerski Orderu Leopolda II (Belgia)
- Kawaler Orderu Palm Akademickich (Francja)
Przypisy
- ↑ Członkowie PAN: Skorowidz
- ↑ Urbanik Kazimierz, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-12-16].
- ↑ Doktorzy honoris causa UŁ. [dostęp 2011-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 grudnia 2010)].
- ↑ ’’Tytuły doktora honoris causa nadane przez Politechnikę Wrocławską. portal.pwr.wroc.pl. [dostęp 2011-02-23].
- ↑ Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytet Wrocławski. Zespół Uniwersytet Wrocławski po 1945 roku. Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii; Wydział Matematyki i Fizyki, Wydział Matematyki i Informatyki, Wydział Chemii, Wydział Fizyki i Astronomii. Wykaz doktoratów za lata 1945-2015, Kazimierz Urbanik. Temat rozprawy: Procesy kaskadowe. Dyscyplina: matematyka, Uniwersytet Wrocławski, 26 września 1956, Poz. 1092, Archiv no. 34/611 [dostęp 2024-10-16] (pol.).
- 1 2 Kazimierz Urbanik in Mathematical Genealogy Project. [dostęp 2020-12-19]. (ang.).
- ↑ Roman Duda, Aleksander Weron. Wrocławska szkoła matematyczna. „Wiadomości Matematyczne”. XLII, s. 95, 2006.
- ↑ Odeszli na zawsze. „Przegląd Uniwersytecki. Pismo informacyjne Uniwersytetu Wrocławskiego”. 37, Grudzień 2000. Dostępne ze stron pisma
- ↑ Jurek, Zbigniew J.. 70-lecie Profesora Kazimierza Urbanika – doktora hc Politechniki Wrocławskiej. „Pryzmat. Pismo informacyjne Politechniki Wrocławskiej”. 7 (112), Lipiec 2005. Dostępne ze stron pisma
- ↑ Trybuna Robotnicza, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
- ↑ "Grave record for Kazimierz Urbanik (5 Feb 1930 – 29 May 2005), BillionGraves Record 34900740 Wrocław, wrocławski, dolnośląskie, Poland". [dostęp 2022-05-09].
- ↑ Cmentarz Parafialny św. Rodziny we Wrocławiu [online], mogily.pl [dostęp 2026-08-30].
- ↑ Bronisław Knaster, Kazimierz Urbanik. Sur les espaces complets séparables de dimension 0. „Fund. Math.”. 40, s. 194-202, 1953.
- ↑ Zbigniew J. Jurek, Jan Rosiński, Wojbor A Woyczyński. Kazimierz Urbanik and his research. „Demonstratio Mathematica”. 34, s. 219-239, 2001. Dostępne na stronie autora
- ↑ Kazimierz Urbanik: Lista publikacji w MathSciNet. 1953, American Mathematical Society [dostęp 2024-02-19]. (ang.).
- ↑ Wybitnie zasłużeni | Politechnika Wrocławska [online], pwr.edu.pl [dostęp 2026-08-30].
Linki zewnętrzne
John J. O’Connor; Edmund F. Robertson: Kazimierz Urbanik w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)