Malaty (gmina)
| gmina wiejska | |
| 1867–1950[1] | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Okręg |
1867–1918: gub. wileńska |
| Rejon |
1867–1919: wileński (RU) |
| Siedziba | |
| Data powstania |
1867 |
| Data likwidacji |
1950 |
| Populacja (1919) • liczba ludności |
|
| Szczegółowy podział administracyjny | |
| Liczba gromad |
9[3] |
| Liczba miejscowości |
248[3] |
Położenie na mapie | |
| 55°14′N 25°25′E/55,233333 25,416667 | |
Malaty (ros. Малятская волость, lit. Molėtų valsčius) – dawna gmina wiejska w latach 1867–1950 na Wileńszczyźnie. Siedzibą władz gminy było miasteczko Malaty, obecnie na Litwie.
Historia
Gmina zbiorowa Malaty powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu wileńskiego w guberni wileńskiej[4]. W 1880 roku obejmowała 248 miejscowości w 9 gromadach, zamieszkanych przez 8146 ludzi[3].
Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej i utworzonego tam w 1919 roku powiatu uciańskiego. Jednak już 7 czerwca 1919 jednostka weszła w skład utworzonego pod polskim Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich okręgu wileńskiego[5], przejętego 9 września 1920 przez Tymczasowy Zarząd Terenów Przyfrontowych i Etapowych[6]. W 1919 roku była to najmniej ludna gmina powiatu wileńskiego (1.960 mieszkańców)[2].
Po demarkacji granic Litwy Środkowej w 1920 roku jednostka weszła w skład Litwy Kowieńskiej; w 1922 roku nie została przyłączona do Polski[7]. W składzie Republiki Litewskiej gmina weszła w skład powiatu uciańskiego[8].
Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat uciański). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (nadal powiat uciański). W 1947 roku z części gminy Malaty wydzielono dwie nowe gminy – Inturki i Widziniszki. Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu malackiego[9].
Przypisy
- ↑ 1919–1920 pod kontrolą władz polskich
- 1 2 Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919
- 1 2 3 Памятная книжка Виленской губернiи на 1875 годъ.
- ↑ Gmina Malaty, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 941.
- ↑ Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
- ↑ Dziennik Rozkazów z 1920 r. Nr 35, poz. 753
- ↑ Adam Janusz Mielcarek: Podziały terytorialno - administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2008.
- ↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
- ↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.