Miłoszyce

Miłoszyce
wieś
Ilustracja
Kościół św. Mikołaja Biskupa w Miłoszycach
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Jelcz-Laskowice

Liczba ludności (III 2011)

1418[1]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-220[2]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0874650

Położenie na mapie gminy Jelcz-Laskowice
Mapa konturowa gminy Jelcz-Laskowice, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Miłoszyce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Miłoszyce”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Miłoszyce”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Miłoszyce”
Ziemia51°03′06″N 17°18′49″E/51,051667 17,313611[3]
Strona internetowa

Miłoszyce (niem. Meleschwitz, 1937-1945 Fünfteichen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice[4].

Informacje ogólne

Wieś znajduje się 3 kilometry od Jelcza-Laskowic i 21 kilometrów od Wrocławia[5]. Ma charakter mieszkalno-usługowy[6].

We wsi znajduje się stacja kolejowa Jelcz Miłoszyce[4][7], znajdująca się na trasie linii kolejowej łączącej Wrocław z Opolem przez Jelcz-Laskowice[8]. We wsi początek ma linia kolejowa łącząca Miłoszyce z Wrocławiem[9][10].

We wsi znajdują się dwa supermarkety należące do sieci „Biedronka” i „Dino”, sklep spożywczo-przemysłowy sieci „Delikatesy Centrum”[11], a także sklep typu convenience store sieci „Żabka”[12].

Podział administracyjny

W okresie pruskim wieś należała do gminy z siedzibą w Chrząstawie Wielkiej (Klarenkranst), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi[13]. Od 1816 wieś należała do powiatu wrocławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk[13][14], a od 1919 wchodziła w skład wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk[14].

Do 1928 Miłoszyce podzielone były na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) i na obszar dworski (Gutsbezirk)[13][14]. W 1928 w wyniku reformy administracyjnej likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Miłoszyce (Meleschwitz) został wchłonięty przez wieś gminną o tej samej nazwie, a część wchłonęła wieś gminna Ratowice w powiecie oławskim[14][15].

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku w latach 1945–1954 wieś należała do gminy Wojnów w powiecie wrocławskim[16]. W latach 1954–1972 wieś należała do gromady Laskowice Oławskie w powiecie oławskim[17][18]. Od 1973 wieś znajduje się w gminie Jelcz-Laskowice (do 1987 zwanej gminą Laskowice Oławskie)[19][20][21]. Do 1975 wieś znajdował się w województwie wrocławskim[22], a w latach 1975–1998 znajdował się na terenie pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego[23]. W latach 1990–1998 wieś podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie[24].

Nazwa

Pierwsza wzmianka o miejscowości w formie Olezci pochodzi z dokumentu z 9 sierpnia 1245[25]. Nazwa była później notowana także w formach Olesche … alio nomine Mileschiti (ok. 1300), Melaschitz (1333), Myleschicz (1336), Melaschicz (1337), Melashicz (1337), Meleschitz (1360), Miloschicz (1444), Mileschitz (1638), Mieleschitz (1651-52), Meleschwitz (1743, 1795, 1845), Olesie – Meleschwitz (1896)[26], Fünfteichen, Miłaszowice (1945)[27], Fünfteichen – Miłoszyce, -yc, miłoszycki (1946)[26].

Pierwotnie wieś nosiła nazwę Oleszycy lub Olesze, które to formy utworzone zostały od nazwy osobowej Olesz, będącej skróceniem od imienia Aleksander. Od XIV wieku poświadczona jest nazwa Mileszycy lub Miłoszycy, wywodząca się od nazw osobowych Milesz lub Miłosz. Do języka niemieckiego nazwa została zaadaptowana w formie Meleschwitz[26]. W 1937 r. nazistowskie władze Niemiec przemianowały wieś na Fünfteichen[28]. Po ustanowieniu administracji polskiej wieś nosiła nazwę Miłaszowice[27]. Współczesna polska nazwa obowiązuje od 16 grudnia 1946[29].

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r. zaliczał niemiecką nazwę wsi "Meleschwitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju ukształtowania terenu i typu krajobrazu okolicy. Adamy podawał starosłowiańską nazwę wsi "Melaschütz" i znaczenie nazwy miejscowości w języku niemieckim jako "Angenehmer Ort"[30].

Historia

Do 1810

Wieś utworzona w XIII w., o układzie owalnicy, z kompleksem stawów w środku i dwoma drogami biegnącymi po jego bokach łączącymi się na początku i końcu. Pionową dominantę wsi stanowił kościół parafialny, akcentujący oś podłużną wyznaczoną przez stawy. We wschodniej stronie wsi znajdował się folwark z domem jego właściciela[31].

Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy 9 sierpnia 1245 w dokumencie papieża Innocentego IV, w którym potwierdza on stan posiadania biskupstwa wrocławskiego, w tym wieś Oleszycy (Olezci)[25]. Pod nazwami Olesze oraz Mileszycy (Olesche … alio nomine Mileschiti) wieś pojawia się około 1300 w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (Księdze uposażenia biskupstwa wrocławskiego)[32]. 30 marca 1337 król Czech Jan potwierdził rycerzowi Tammowi von Stercza wszystkie prawa do Miłoszyc, których udzielił mu wcześniej książę wrocławski Henryk VI Dobry[33]. Kościół parafialny wymieniony został po raz pierwszy w akcie notarialnym wystawionym w Oleśnicy w 1399 r. Obecny kościół zbudowany został w latach 1714–1715 w stylu barokowym[31]. W latach 1666-67 wieś jest wspomniana jako całkowicie zamieszkała przez Polaków, choć msze w kościele odbywały się w języku polskim i niemieckim[34]. Wieś była własnością biskupów wrocławskich do czasu sekularyzacji dóbr kościelnych w 1810[31].

Lata 1810–1939

W 1810 w wyniku sekularyzacji dóbr kościelnych wieś wraz z folwarkiem klasztornym i majątkiem ziemskim przeszła w posiadanie państwa pruskiego. We wsi znajdował się kościół katolicki i szkoła katolicka, a 60 domów znajdujących się we wsi było zamieszkiwanych przez ok. 380 mieszkańców[31]. W 1812 Miłoszyce należały wraz z Jelczem, Laskowicami Oławskimi, Wojnowicami, Piekarami, Nowym Dworem, Dębiny, Dziupliny i Chwałowic do grupy wsi, którego mieszkańcy posługiwali się językiem polskim[35].

W połowie XIX w. we wsi znajdował się pałac[31], wspomniany przez Kniego[36]. Wieś od pierwszej połowy XIX w. zaczęła się rozwijać wzdłuż drogi łączącej Laskowice Oławskie z Wrocławiem. Wtedy utworzono też drogę łączącą Miłoszyce z Dziupliną, gdzie powstała kolonia Miłoszyce Małe. Około 1830 we wsi powstał cmentarz[31]. W 1876 właścicielem majątku w Miłoszycach był Ferdynand Wandrep, a w 1905 majątek należał do wdowy Marty Langhans z domu Kroschel[36]. Na początku XX w. we wsi powstał szpital bonifratrów[37]. W 1917 majątek ziemski został rozparcelowany, a między 1917 a 1927 resztówkę dóbr rycerskich o powierzchni 25 ha (w 1930) z dworem nabyła wrocławska prowincja zakonu bonifratrów[36][37].

Na początku XX w. wieś zaczęła się rozbudowywać w kierunku wschodnim. Z tego okresu pochodzi luźna zabudowa wschodniej części wsi. W okresie dwudziestolecia międzywojennego doszło do rozbudowy wsi w kierunku południowo-wschodnim, gdzie po drugiej stronie torów kolejowych powstało osiedle domów jednorodzinnych[31]. W 1909 wieś została połączona linią kolejową z Opolem i Brochowem (dzisiaj część Wrocławia)[38], a w 1912 połączona została z Dobrzykowicami nową linią kolejową (rozbudowaną w 1922 do stacji Wrocław Sołtysowice)[39].

W 1937 nazistowskie władze Niemiec zmieniły nazwę wsi z „Meleschwitz” na „Fünfteichen”[26][28][36]. W 1939 we wsi funkcjonowała szkoła ludowa[31].

Okres II wojny światowej

Pomnik na grobie więźniów niemieckiego obozu pracy w Miłoszycach (filia KL Gross-Rosen)

Podczas II wojny światowej dla potrzeb budowy i prowadzenia produkcji w nowej fabryce zbrojeniowej Kruppa „Berthawerke” w Laskowicach Oławskich (Markstädt, wcześniej Laskowitz) Niemcy wybudowali na skraju wsi obóz pracy przymusowej i niewolniczej Arbeitslager Fünfteichen (podobóz męski) dla wziętych do niewoli Polaków, Żydów, Rosjan i innych narodowości[35].

Obóz pracy w Miłoszycach (Fünfteichen) budowany był od września do października 1943 r.[40], a rozpoczął działalność 15 października 1943. Zlikwidowany został 21 stycznia 1945[41]. 21 stycznia 1945 zwołano w obozie ostatni apel więźniów. Rozdano po kawałku chleba oraz kiełbasy i zmuszono 6 tysięcy więźniów do wymarszu w kierunku obozu Groß-Rosen. W trakcie tzw. marszu śmierci Fünfteichen – Groß-Rosen Niemcy zamordowali około 2 tysięcy więźniów. Obóz został wyzwolony przez Armię Czerwoną 23 stycznia 1945, którzy uwolnili ok. 300-800 więźniów przebywających w barakach szpitalnych[35][40].

W lasku opodal byłego obozu znajduje się masowy grób więźniów zmarłych w okresie funkcjonowania obozu[35]. Opiekę nad mogiłą ofiar obozu sprawują od końca lat 60. XX w. uczniowie szkoły podstawowej w Miłoszycach[42]. Miejsce to upamiętnia wybudowany w latach 70. XX w. skromny pomnik z płytą pamiątkową i głazem postawionym przy wjeździe do zakładów Jelcza[43][35] i tablica pamiątkowa na ul. Polnej, wzniesiona przez Stowarzyszenie „Lokalna Grupa Zwiadowców Historii”[44][45].

Historia najnowsza

Zabudowa mieszkalna wsi

23 stycznia 1945 r. Miłoszyce zostały zajęte przez oddziały Armii Czerwonej[35][46]. W czasie działań wojennych w 1945 zniszczony został most na Odrze za Czernicą Wrocławską i przez wiele lat po II wojnie światowej linia kolejowa biegnąca do Wrocławia nie funkcjonowała. Ruch kolejowy odbywał się na linii Opole – Miłoszyce – Wrocław Nadodrze. W połowie 1945 do wsi zaczęli przybywać pierwsi polscy osadnicy, pochodzący głównie z Kulikowa i Rawy Ruskiej w przedwojennym województwie lwowskim, a także z Podola i województwa wołyńskiego[47].

Latem 1945 na stacji kolejowej w Miłoszycach miał miejsce wypadek, kiedy pasażerowie jadący na dachach wagonów zostali zmieceni przez konstrukcję nadziemnego przejścia stacyjnego. Kilkanaście osób wtedy zginęło a wiele odniosło ciężkie rany[47]. We wrześniu 1945 r. we wsi zaczęła funkcjonować szkoła[42]. W pierwszej połowie 1946 w miejscowym folwarku należącym do zakonu bonifratrów skoszarowano jednostkę Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego[37]. W lipcu 1946 rozpoczęto proces wysiedlenia dotychczasowej niemieckiej ludności Miłoszyc[47]. Teren obozu pracy w Miłoszycach został przekształcony przez Armię Radziecką w obóz jeniecki dla niemieckich jeńców, który funkcjonował do 1948 r.[40] Po 1945 klasztor bonifratrów we wsi zajął zakon elżbietanek[46], który przebywał we wsi do 1948[36]. W 1948 budynek szpitala zakonnego został zaadaptowany na przedszkole[46], zaś sam dwór we wsi przejęła Stacja Hodowli Roślin w Polwicy, która była w posiadaniu dworu do 1991[36]. W 1956 zakon elżbietanek wrócił do Miłoszyc[46].

Gospodarka

W 1795 r. we wsi istniał folwark[31]. Na początku XIX w. we wsi znajdowały się karczma, kuźnia i rzeźnik. W połowie XIX w. we wsi rozwinęły się hodowla owiec i handel[48]. W 1830 r. we wsi istniał wiatrak. W 1845 r. we wsi odnotowano hodowlę 710 owiec i trzy sklepy[31].

W 1945 r. we wsi działała restauracja, masarnia, dwie piekarnie i sklep[48]. W latach 1948-1991 r. we wsi istniało gospodarstwo rolne należące do Stacji Hodowli Roślin w Polwicy, a później zakładu w Piekarach będącej częścią państwowego gospodarstwa rolnego w Polwicy[36][49].

W latach 90. XX w. we wsi funkcjonowało 10 zakładów pracy, spółdzielnia kółek rolniczych i rolnicza spółdzielnia produkcyjna, trzy sklepy (dwa prywatne i jeden punkt Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”) i punkt gastronomiczny. Kilkunastu mieszkańców wsi było w 1996 r. zatrudnionych w zakładach Jelcza. We wsi w latach 90. XX w. istniało też 10 gospodarstw rolnych o średniej powierzchni 15 ha[34].

Teraźniejszość

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Mikołaja w Miłoszycach będącej częścią dekanatu Jelcz-Laskowice archidiecezji wrocławskiej. Parafia ta oprócz Miłoszyc obejmuje swoim zasięgiem też Dziuplinę. We wsi znajduje się kościół parafialny i cmentarz parafialny z kaplicą cmentarną[50].

We wsi znajduje się Publiczna Szkoła Podstawowa im. Maratończyków Polskich, funkcjonująca od września 1945 r.[4][42], do której w roku szkolnym 2024/25 uczęszczało 406 uczniów w 18 oddziałach[51]. W 1993 r. szkoła otrzymała nowy budynek, a w 1994 r. salę gimnastyczną. W 2006 r. otrzymała imię Maratończyków Polskich. W latach 2020-2022 szkoła we wsi została rozbudowana o 10 kolejnych sal lekcyjnych, małą salę gimnastyczną, bibliotekę i pokój nauczycielski[42]. We wsi funkcjonuje ponadto Przedszkole Niepubliczne „Mikołajek”[52], do którego w roku szkolnym 2024/25 uczęszczało 88 dzieci w 5 oddziałach[53].

We wsi funkcjonuje Koło Gospodyń Wiejskich „Miłoszyckie”, ujęte w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa[54].

We wsi funkcjonuje od 1953 r. klub piłki nożnej LKS Polonia Miłoszyce. Klub ten gra mecze na Stadionie im. Antoniego Matejuka z trybunami o pojemności 900 miejsc (w tym 750 miejsc siedzących) oraz boiskiem o rozmiarach 105 m x 65 m. Barwy klubu to czerwono-biało-zielone. W sezonie 2026/27 klub uczestniczył w meczach klasy A w grupie Wrocław III i w Pucharze Polski w grupie Dolnośląski ZPN - Wrocław[55]. Klub ten został nazwany przez ich założycieli na cześć odnoszączego sukcesy w okolicach 1953 r. klubu Polonii Bytom. Stadion, na którym gra klub został wybudowany został w ramach czynu społecznego ok. 1969 r.[56].

Zabytki

Kaplica grobowa w formie panteonu zbudowana ok. 1920 dla uczczenia mieszkańców poległych w czasie I wojny światowej.

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[57][58]:

  • kościół parafialny św. Mikołaja, z lat 1714–1716, lat 1905–1909; w latach 60. i 70. XX wieku rozebrano zabytkowy mur otaczający kościół
    • cmentarz przy kościele (nieczynny), z pierwszej połowy XVIII w.; kościół otoczony jest starym cmentarzem, na którym rosną dęby i lipy. Zachował się tu grobowiec rodu von Sauerma, kamienne rzeźby z końca XIX w. oraz piaskowcowa Madonna z Dzieciątkiem z końca XIV w.
  • cmentarz katolicki, z 1830; nowszy cmentarz położony za wsią, zdobią kamienne grupy rzeźbiarskie z końca XIX w. również porośnięty jest starymi lipami i klonami:
    • kaplica grobowa w kształcie panteonu.
    • kaplica przedpogrzebowa
  • dwór w Miłoszycach, z 1880, lat 1910–1915

Ponadto według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się, oprócz kościoła parafialnego z cmentarzem przykościelnym, cmentarza parafialnego z dwoma kaplicami i dworu, następujące zabytki[59]:

  • historyczny układ ruralistyczny wsi
  • kapliczka przy kościele parafialnym
  • domy mieszkalne nr 1, 10 i 11 na ul. Bocznej
  • domy mieszkalne nr 3, 4, 5, 7 i 8 na ul. Długiej
  • na ul. Głównej:
    • domy mieszkalne nr 1, 5, 8, 9, 13, 20, 27, 29
    • domy mieszkalno-gospodarcze nr 3, 14, 19, 22, 23
    • zagroda nr 6, składająca się z domu mieszkalno-gospodarczego, dwóch budynków gospodarczych i ogrodzenia
    • zagrody nr 11, 12, składające się z domu mieszkalno-gospodarczego i budynku gospodarczego
    • budynek szkoły nr 24
    • zagroda nr 25, składająca się z plebanii, trzech budynków gospodarczych i muru
    • dom mieszkalno-gospodarczy nr 26 z budynkiem gospodarczym
    • dom mieszkalny nr 28 z ogrodzeniem
    • stacja transformatorowa
  • na ul. Kościelnej:
    • dom mieszkalny nr 1 z budynkiem gospodarczym
    • domy mieszkalne nr 6, 7, 9, 10, 11 i 13
    • zespół dworski nr 20, składający się z domu mieszkalnego nr 17 z budynkiem gospodarczym, domu mieszkalnego nr 19, stajni, obory i muru
  • na ul. Polnej:
  • na ul. Ratowickiej:
    • domy mieszkalne nr 2, 3, 5, 6, 13 i 14
    • dom mieszkalno-gospodarczy nr 16
    • stacja transformatorowa
  • domy mieszkalne nr 1 i 3 na ul. Sadowej
  • na ul. Wrocławskiej:
    • domy mieszkalne nr 1, 3, 4, 5, 6, 8, 17, 31
    • budynki gospodarcze nr 16, 29
    • dom mieszkalno-gospodarczy nr 28
    • dom mieszkalny nr 30 z budynkiem gospodarczym i ogrodzeniem
  • stacja kolejowa Jelcz Miłoszyce z budynkiem dworca, częścią gospodarczą i szaletem.

Demografia

W 1795 r. we wsi mieszkało 380 osób, w 1830 r. 432 osoby, w 1845 r. 541 osób, w 1867 r. 716 osób, a w 1871 r. 656 osób (w obszarze dworskim 62 osoby)[31]. W 1885 r. we wsi mieszkały 702 osoby, a w obszarze dworskim 51 osób[14]. W 1895 r. wieś zamieszkiwało 695 osób (w obszarze dworskim 70 osób)[31]. W 1905 r. we wsi-gminie jednostkowej (Landgemeinde) mieszkało 629 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk) 78 osób[60]. W 1933 r. we wsi mieszkało 998 osób, a w 1939 r. 1014 osób[61]. Według Narodowego Spisu Powszechnego w marcu 2011 r. Miłoszyce miało 1418 mieszkańców[1]. Jest największą wsią gminy Jelcz-Laskowice[4].

W 1905 r. na 629 mieszkańców wsi 546 było katolikami, a 83 ewangelikami. W tym samym roku w obszarze dworskim mieszkało 42 katolików i 36 ewangelików[60]. Katolicy posiadali w Miłoszycach własną parafię, natomiast ewangelicy należeli do zboru w Laskowicach Oławskich (Laskowitz)[13][60].

Liczba ludności Miłoszyc (nota: dane dla lat 1871-1905 stanowią sumę ludności wsi gminnej i obszaru dworskiego)

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. [XLSX], Główny Urząd Statystyczny.
  2. ↑ 55-220 Miłoszyce, kod-pocztowy.info [zarchiwizowane 2017-09-28].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 80837.
  4. 1 2 3 4 Miłoszyce [online], MiG Jelcz-Laskowice [dostęp 2026-08-22].
  5. ↑ Mapa Miłoszyce – Miłoszyce plan miasta, Miłoszyce na mapie [online], Fajnewczasy [dostęp 2026-08-22].
  6. ↑ Strategia rozwoju Miasta i Gminy..., s. 37
  7. ↑ Jelcz Miłoszyce [online], Ogólnopolska Baza Kolejowa, 25 czerwca 2025 [dostęp 2026-08-22].
  8. ↑ Linia Opole Groszowice – Wrocław Brochów (277) [online], Ogólnopolska Baza Kolejowa, 31 grudnia 2022 [dostęp 2026-08-22].
  9. ↑ Linia Jelcz Miłoszyce – Wrocław Osobowice (292) [online], Ogólnopolska Baza Kolejowa, 7 września 2024 [dostęp 2026-08-22].
  10. ↑ Raport o stanie gminy..., s. 8
  11. ↑ Delikatesy Centrum – Sklep, Główna 7, Miłoszyce 55-220, godziny otwarcia [online], Targeo.pl [dostęp 2026-08-22].
  12. ↑ Żabka – Sklep, Wrocławska 7A/, Miłoszyce 55-220, godziny otwarcia [online], Targeo.pl [dostęp 2026-08-22].
  13. 1 2 3 4 Meleschwitz Kr. Breslau, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 2, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 166 [dostęp 2026-08-22] (ang. • niem.).
  14. 1 2 3 4 5 Jürgen Frantz, Stadtkreis und Landkreis Breslau [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 18 maja 2014 [dostęp 2026-08-22] (niem.).
  15. ↑ Amtsblatt der Regierung in Breslau: Mit öffentlichem Anzeiger Bd. 119, Stück 40 (6 Oktober 1928) + S.-Beil., „Amtsblatt der Regierung in Breslau mit öffentlichem Anzeiger”, 119 (40), Polona, Breslau, 6 października 1928, s. 1 [dostęp 2026-08-22] (niem.).
  16. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 lipca 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  17. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)).
  18. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71).
  19. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)).
  20. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165).
  21. ↑ Uchwała Rady Państwa z dnia 26 marca 1987 r. w sprawie zmiany nazwy gminy Laskowice Oławskie w województwie wrocławskim (M.P. z 1987 r. Nr 10, poz. 90 (ISAP)).
  22. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r. cz. 1, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  23. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92 (ISAP)).
  24. ↑ Rozporządzenie Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 316 (ISAP)).
  25. 1 2 Grünhagen 1884 ↓, s. 283.
  26. 1 2 3 4 Kazimierz Rymut (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia, pochodzenie, zmiany, t. 7, Mą-N, Kraków: Wydawnictwo Pandit, 2007, s. 142, ISBN 978-83-88866-48-7, ISBN 978-83-88866-46-7.
  27. 1 2 Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  28. 1 2 Rolf Jehke, Amtsbezirk Lengefeld [online], Territoriale Veränderungen in Deutschland und deutsch verwalteten Gebieten 1874 – 1945 [dostęp 2026-08-21] (niem.).
  29. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262 (ISAP)).
  30. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch's Buchhandlung, 1888, s. 70 [dostęp 2026-08-23] (pol. • niem.).
  31. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jerzy Urbaniak, Historia i zabytki Miłoszyc [online], miloszyce.republika.pl, 10 października 2003 [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2007-07-09].
  32. ↑ Markgraf i Schulte 1889 ↓, s. 51.
  33. ↑ Wutke, Randt i Bellee 1923 ↓, s. 151.
  34. 1 2 Jerzy Smyk, Miłoszyce, Jerzy Kamiński (red.), „Wiadomości Oławskie”, 21 (161), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 23 maja 1996, s. 4 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  35. 1 2 3 4 5 6 Jerzy Urbaniak, Wstęp do historii [online], miloszyce.republika.pl, 14 sierpnia 2003 [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2010-03-01].
  36. 1 2 3 4 5 6 7 Damian Dąbrowski, Miłoszyce [online], Pałace Śląska, marzec 2012 [dostęp 2026-08-22].
  37. 1 2 3 Jerzy Urbaniak, Historia Szpitala Bonifratrów w Miłoszycach [online], miloszyce.republika.pl, 2 sierpnia 2007 [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2009-12-12].
  38. ↑ Linia Opole Groszowice – Wrocław Brochów (277) [online], Ogólnopolska Baza Kolejowa, 31 grudnia 2022 [dostęp 2026-08-22].
  39. ↑ Linia Jelcz Miłoszyce – Wrocław Osobowice (292) [online], Ogólnopolska Baza Kolejowa, 7 września 2024 [dostęp 2026-08-22].
  40. 1 2 3 Jerzy Kamiński, Giną ślady obozu pracy w Fünfteichen w dzisiejszym Jelczu(2) [online], tuolawa.pl, 10 marca 2020 [dostęp 2026-08-23] (pol.).
  41. ↑ Anlage 6. DV-BEG – Einzelnorm [online], Bundesministerium der Justiz und für Verbraucherschutz [dostęp 2017-11-25] (niem.).
  42. 1 2 3 4 Historia szkoły [online], PSP w Miłoszycach [dostęp 2026-08-23] (pol.).
  43. ↑ Cmentarz Ofiar KL Gross-Rosen Bertha Werke Fünfteichen, Miłoszyce – polska-org.pl [online], polska-org.pl [dostęp 2026-08-22].
  44. ↑ Tablica pamiątkowa AL Fünfteichen, Miłoszyce – polska-org.pl [online], polska-org.pl [dostęp 2026-08-22].
  45. ↑ Krzysztof Ruchniewicz, Od pamięci świadków do pamięci miejsc. Miłoszyce i AL Fünfteichen po 81 latach [online], tuOlawa.pl, 25 stycznia 2026 [dostęp 2026-08-22].
  46. 1 2 3 4 Jerzy Urbaniak, Dom zakonny Sióstr św. Elżbiety w Miłoszycach [online], miloszyce.republika.pl, 2 maja 2006 [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2007-03-11].
  47. 1 2 3 Jerzy Urbaniak, Miłoszyce po roku 1945 [online], miloszyce.republika.pl, 29 marca 2007 [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2007-12-06].
  48. 1 2 J. Urbaniak, Miłoszyce, 29 marca 2007 (dostęp 2026-08-23)
  49. ↑ Poławski et al., Monografia powiatu oławskiego, s. 11-12
  50. ↑ Miłoszyce, [w:] Archidiecezja Wrocławska, www.archidiecezja.wroc.pl [dostęp 2026-08-23] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-22] (pol.).
  51. ↑ Raport o stanie gminy..., s. 31
  52. ↑ O przedszkolu – Przedszkole Mikołajek Miłoszyce [online] [dostęp 2026-08-23] (pol.).
  53. ↑ Raport o stanie gminy..., s. 32
  54. ↑ Krajowy Rejestr Kół Gospodyń Wiejskich [online], krkgw.arimr.gov.pl [dostęp 2026-08-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-16] (pol.).
  55. ↑ Skarb - Polonia Miłoszyce [online], www.90minut.pl [dostęp 2026-08-23] (pol.).
  56. ↑ Beata Borowicz, 50 lat, jak jeden dzień... [online], miloszyce.republika.pl [dostęp 2026-08-23] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-26] (pol.).
  57. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, s. 133–134 [dostęp 2012-09-24] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-31].
  58. ↑ J. Urbaniak, Miłoszyce po roku 1945 [online], miloszyce.republika.pl, 10 sierpnia 2006 [dostęp 2026-08-23] [zarchiwizowane z adresu 2008-05-29] (pol.).
  59. ↑ Wykaz zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu - dawne województwo wrocławskie (dostęp 2026-08-23)
  60. 1 2 3 Provinz Schlesien, Regierungsbezirk Breslau, Stadtkreis Breslau; Landkreis Breslau [w:] Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Heft 6. Schlesien, Königlich Preußischen Statischen Landesamte 1905
  61. ↑ Stadt und Landkreis Breslau, [w:] Michael Rademacher, Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Breslau, www.eirenicon.com, 2006 [dostęp 2026-08-23] (niem.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.