PlayBox (wydarzenie)
| Lata aktywności |
1994–2001 |
|---|---|
| Państwo | |
| Miejscowość | |
| Obiekt | |
| Tematyka |
media audiowizualne, muzyka polska, gry komputerowe |
| Wręczane nagrody |
Złote Playboxy |
PlayBox[3][4], także Play Box[2][5], Play-Box[6][7][8], PLAY-BOX[9] albo Playbox[10] – nazwa targów mediów audiowizualnych (od 1994 do 1997), a także festiwalu i związanych z nim nagród muzycznych Złotych PlayBoxów przyznawanych w latach 1995–2001. Wręczenie nagród było połączone z wydarzeniami (targi, gale i koncerty). Targi PlayBox odbywały się w katowickim Spodku, zazwyczaj w okolicach marca. Dyrektorem generalnym wydarzenia był Marek Maciejewski[11][12][13], a organizatorem targów firma Fullmax[14].
Historia

Do 1997 roku wydarzenie miało formę targów audiowizualnych[15]. Pierwszy Play-Box („Play Box 1994”), jeszcze bez nagród, miał miejsce w kwietniu 1994 i był opisany w prasie jako „pierwsze ogólnopolskie targi kaset i taśm wideo oraz programów komputerowych”.[16] Było to wydarzenie pionierskie w branży polskich targów gier komputerowych, choć nie było im wyłącznie dedykowane - były to pierwsze polskie targi, w których ta branża brała udział[17][18][19]. Ze względu na krótki czas przygotowań, reprezentacja firm fonograficznych na pierwszej gali była skromna[20]. Drugie targi („Play Box '95”[21]) miały miejsce od 31 marca do 2 kwietnia 1995[22]. Podczas nich odbył się także koncert, było opisane w prasie jako II Ogólnopolski Festiwal Mediów i Producentów Tele-Audio-Video[2][22][23] (miał na nim miejsce koncert Top '94[24]). Jego dyrektorem generalnym był Marek Maciejewski, natomiast artystycznym Wanda Kwietniewska[12]. Prowadzili koncert Kwietniewska oraz Marek Wiernik[23]. Na targach pojawiły się „wszystkie firmy liczące się na rynku i żyjące z rozrywki komputerowej”[21].
Wydarzenie z 1-3 marca 1996,[25] czyli III Ogólnopolski Festiwal Mediów i Producentów Tele-Audio-Video „Play-Box ’96", był także połączony z koncertem w Sali Koncertowej WOSPRiT[1] (odbył się „koncert galowy Top ’95, który [miał wyłonić] najlepszą dziesiątkę przebojów minionego roku oraz wyróżniające się postacie polskiej sceny muzycznej”[7]; według innego źródła, tytuł wydarzenia z tego roku to Ogólnopolskie Targi Gier Komputerowych, Konsolowych i Programów Edukacyjnych - PLAY-BOX; a odbyły się tam także turnieje gier komputerowych[26] i miała tam premiera polskiej gry Polanie[27]). W edycji z tego roku nastąpiło znaczące zwiększenie udziału tematyki gier komputerowych w porównaniu do lat poprzednich[25]. Także na targach z 1996 nagrody „Złotych Playboxów”, w 7 kategoriach, przyznano w kategorii gier komputerowych; gra Polanie wygrała w kategorii Debiut Roku[27][28]; był to pierwszy raz gdy te nagrody były przyznane dla branży gier komputerowych[25]. W 1997 targi miały miejsce w dniach 7-9 lutego, według reportera czasopisma „Gambler”, w tym roku „branże fonograficzna i filmowa potraktowały targi ulgowo” i targi, o zmniejszonej powierzchni, zdominowała branża komputerowa. Targom towarzyszyła, jak poprzednio, oprawa muzyczna w postaci Gali Muzycznej Top'96 i balu karnawałowego; w trakcie tego wydarzenia przyznano „Złote Play-Boxy '97”, tym razem dla branży muzycznej. Część muzyczna była objęta patronatem wojewody katowickiego Marka Kempskiego[29].

Od 1998 targi zostały zdominowane przez branżę muzyczną. Tradycje targów audiowizualnych dla branży gier komputerowych były kontynuowane przez wydarzenia takie jak Gambleriada[30]. Od tego roku wydarzenie PlayBox przybrało formę gali z koncertami w trakcie której przyznawano nagrody dla polskiej branży muzycznej[15]. np. w 1998 roku miał miejsce koncert grupy Perfect[31]). Galę prowadził Jan Chojnacki[13]. Play-Box '99 był określany jako „wielka gala” z bankietem, według Trybuna Śląskiej była to „bez wątpienia… jest to jedna z najbardziej prestiżowych imprez tego typu w naszym kraju”[8]. W 1999 na wydarzeniu doszło do medialnego skandalu, gdy muzyk Krzysztof Skiba zdecydował się wyrazić swoją krytykę przebywającemu na wydarzeniu premierowi Jerzemu Buzkowi, pokazując publiczności i mediom swoje nagie pośladki (ang. mooning)[4].
PlayBoxy odbywały się w katowickim Spodku a także na pobliskim terenie lodowiska[21], w okolicach marca i kwietnia, a wydarzenia transmitowały m.in. telewizja Polsat i Polskie Radio[4][15][16][7][26][32].
Nagrody PlayBox w branży muzycznej
Podczas gali PlayBox rozdawane były nagrody powiązane z polskimi rozgłośniami radiowymi[3][9][15]. Do 1998 roku laureatów wybierało jury[13]. W latach 1999-2001 wybierano ich w ramach plebiscytu[13] głosami redaktorów muzycznych rozgłośni radiowych w licznych kategoriach (przykładowo, w 1998 nagrody przyznano w 20 kategoriach, a uprawnionych do głosowania było 131 osób)[15]. Nagrody przyznawano za rok poprzedzający[8]. Zwycięzcy otrzymywali statuetki „Złotych Playboxów”[31].
Laureaci
- 1995 (Top '94): Edyta Bartosiewicz w kategorii wokalistka roku[23][33]. Kazik Staszewski w kategorii wokalista roku[34]. Varius Manx w kategorii zespół roku[34]. Kasia Kowalska w kategorii Debiut Roku[35]. W kategorii instrumentalista roku: Jan Borysewicz (gitara), Lech Janerka (gitara basowa), Grzegorz Ciechowski (instrumenty klawiszowe), Piotr Żyzelewicz (perkusja), Mateusz Pospieszalski (instrumenty dęte). Wyróżnienia dla Pomaton „za wszechstronność działania”, Koch International Poland „za promocję muzyki klasycznej”[12],
- w kategorii złota dziesiątka: 1. miejsce „Sen” (Edyta Bartosiewicz), 2. miejsce „Zanim zrozumiesz” (Varius Manx), 3. miejsce „To nie ja!” (Edyta Górniak), 4. miejsce „Jak rzecz” (Kasia Kowalska), 5. miejsce „Ja sowa” (Hey), 6. miejsce „Kamień i aksamit” (De Mono), 7. miejsce „Piosenka księżycowa” (Varius Manx), 8. miejsce „Zapatrzenie” (Maanam), 9. miejsce „Nana” (Lady Pank), 10. miejsce „Róża” (Maanam)[34],
- 1996 (Top '95): Kasia Kowalska w kategorii wokalistka roku. Robert Gawliński w kategorii wokalista roku. Varius Manx w kategorii zespół roku[14]. O.N.A. w kategoriach Debiut Roku, Przebój Roku („Drzwi”), Gitarzysta Roku (Skawiński) i Basista Roku (Tkaczyk)[3]. Edyta Bartosiewicz w kategorii złota dziesiątka (3. miejsce „Zegar”, 10. miejsce „Szał”)[33]. Hey w kategorii złota dziesiątka (5. miejsce „Ja sowa”)[36]. Kazik w kategorii wokalista roku[37]. Wojciech Pilichowski w kategorii najlepszy basista[38][31],
- 1997 (Top '96): Andrzej Piaseczny w kategorii najlepszy wokalista[39]. Kayah w kategorii wokalistka roku[6]. Wojciech Pilichowski w kategorii najlepszy basista[38]. Dwie nagrody dla Formacji Nieżywych Schabuff[9]. Hey w kategorii złota dziesiątka (4. miejsce „List”)[36]. O.N.A. w kategorii złota dziesiątka (9. miejsce „Krzyczę jestem”)[40]. Pozostali laureaci: Anita Lipnicka, Kasia Kowalska, Grzegorz Skawiński, Robert Chojnacki, Varius Manx, Big Cyc, Rotary i Mafia[29],
- 1998 (Top '97): Budka Suflera w kategorii najlepszy zespół i ich „Takie tango” za Przebój Roku; Sixteen (debiut roku), Pomaton EMI (całokształt pracy), Krzysztof Cugowski (najlepszy wokalista), Grzegorz Skawiński (najlepszy gitarzysta), Tomasz Zeliszewski (perkusja). Romuald Lipko (klawisze), Tytus Wojnowicz (obój)[31]; Kayah w kategorii najlepsza wokalistka[6][31]. Wojciech Pilichowski w kategorii najlepszy basista[38]. Krzysztof Skiba za przebój roku „Makumba”[41], w kategorii złota dziesiątka: 4. miejsce „Jenny” (Edyta Bartosiewicz)[33], 6. miejsce „Na językach” (Kayah), 7. miejsce „Supermenka” (Kayah)[6][31] / „Ciągnik” (Blenders)[42], 8. miejsce Muniek Staszczyk[43]. Pozostali laureaci: Natalia Kukulska, Anna Maria Jopek[15], Patrycja Kosiarkiewicz[44][45],
- 1999 (Top '98): Beata Kozidrak w kategorii wokalistka roku. Budka Suflera w kategorii zespół roku. Krzysztof Cugowski w kategorii wokalista roku. Reni Jusis w kategorii Debiut Roku, Pomaton EMI w kategorii firma fonograficzna roku[46], Grzegorz Skawiński w kategorii gitarzysta roku[40];
- w kategorii złota dziesiątka: 2. miejsce „Chłopaki nie płaczą” (T.Love)[43], 3. miejsce „Im więcej ciebie tym mniej” (Natalia Kukulska)[47], 4. miejsce „Jenny” (Edyta Bartosiewicz)[33], 5. miejsce „Kobiety są gorące” (Norbi)[48], 9. miejsce „Najtrudniej” (O.N.A.)[40],
- Pozostali laureaci: O.N.A., Kasia Kowalska, Norbi, Urszula, Anita Lipnicka, Grzegorz Wojciechowski i Tytus Wojnowicz. Zespół Czarno-Czarni podczas gali dostał certyfikat platynowej płyty za album Czarno-Czarni[46],
- 2000 (Top '99): Kayah w kategorii najlepsza wokalistka i złota dziesiątka (1. miejsce „Śpij kochanie, śpij”, 2. miejsce „Prawy do lewego”)[6], Reni Jusis w kategorii złota dziesiątka (3. miejsce „Zakręcona”) i debiut roku[49]. Norbi w kategorii złota dziesiątka (8. miejsce „Nie zaczepiaj mnie”)[48]. O.N.A. w kategorii złota dzisiątka (9. miejsce „Ciągle Ty”)[40]. Grzegorz Skawiński w kategorii gitarzysta roku[40]. Waldemar Tkaczyk w kategorii basista roku[40]. Grzegorz Ciechowski w kategorii instrumentalista roku[11],
- 2001 (Top 2000): Robert Gawliński w kategorii najlepszy wokalista[50]. Wojciech Pilichowski w kategorii najlepszy basista[38].
Nagrody PlayBox w branży gier komputerowych
W 1996 Złote PlayBoxy przyznano także dla branży gier komputerowych[1][27][28]. O przyznaniu większości nagród decydowało jury składające się przedstawicieli polskich magazynów komputerowych; natomiast tytuł najlepszej gry roku był przyznany na podstawie plebiscytu polskich czasopism o grach komputerowych[25].
Laureaci
- 1996: Command & Conquer w kategorii najlepszej gry zagranicznej[27] albo najlepszej gry roku[25]. Teenagent w kategorii najlepszej gry polskiej a także firma Metropolis za ten sam tytuł, za wydanie pierwszej polskiej gry na CD[27], w kategorii największe wydarzenie roku[25]. Sony Playstation w kategorii najlepsza konsola[27]. Polanie (firma USER) w kategorii najlepszej premiery targów[27][25]/Debiut Roku[28]. Firma IPS w kategorii najlepszego polskiego dystrybutora gier[27][25]. Firma L.K. Avalon w kategorii najlepszej firmy popularyzującej polskie programy[27] albo najlepszego polskiego producenta i dystrybutora gier[25].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 MFK, Trybuna Śląska, 1996, nr 50, Tadeusz Biedzki (red.), „5521 IV”, 1996, s. 2 [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 3 Co, gdzie, kiedy, „Trybuna Śląska” (123), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 19 maja 1995, s. 14 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 O.N.A. – ostateczne pożegnanie [online], Wprost, 20 lutego 2003 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 Rock po polsku. Przeboje, podboje i skandale… (fragment książki; wzmianka o PlayBox’99) [online], Onet, 6 czerwca 2025 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Jaskinia gier, „Trybuna Śląska” (53), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 3 marca 1996, s. 2 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 4 5 Kayah – Osoby [online], Biblioteka Polskiej Piosenki [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 Jaskinia gier, „Trybuna Śląska” (53), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 3 marca 1996, s. 2 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 Play-Box '99, „Trybuna Śląska” (37), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 14 lutego 1999, s. 3 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 Nieżywe Schaby na żywo! [online], Interia Muzyka, 5 czerwca 2008 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Marcin Kosman, Czy ktoś potrzebuje jeszcze targów gier? E3, Gamescom i...Gambleriada [online], Polygamia, 7 czerwca 2013 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 Relacja Polsatu z gali Play-Box '99. 1999. [dostęp 2026-03-05]. (fragment).
- 1 2 3 Materiał TVP2 z gali PlayBox 94'. Ogrodowska G., Furman L., 1999. [dostęp 2026-03-05].
- 1 2 3 4 Jok, Konkurencja dla ''Fryderyków'', Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 54”, 1998 [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 Tosz, Najlepsza Kowalska, Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 54”, 1996 [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 3 4 5 6 Nagrody od radiowców, „Trybuna Śląska” (53), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 4 marca 1998, s. 2 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 Targi z programem, „Trybuna Śląska” (89), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 16 kwietnia 1994, s. 2 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Bartłomiej Kluska, Gambleriada. Jedyna taka impreza [online], Polygamia, 30 listopada 2011 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Playbox'94 w Secret Service Magazine (May 1994) [online], maj 1994, s. 15 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Marcin Kosman, Nie tylko Wiedźmin: historia polskich gier komputerowych, Warszawa: Wydawnictwo Open Beta, 2015, s. 177, ISBN 978-83-941625-0-4, Cytat: Gry pojawiały się również na katowickich targach Playbox, choć te były poświęcone głównie muzyce..
- ↑ Maw, Czas relaksu i prawa, Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 87”, Wypowiedź Andrzeja Puczyńskiego, prezesa ZPAV, 1994 [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 3 Targi PLAY-BOX'95, Top Secret, "Maj 1995", str. 58
- 1 2 Grzegorz Grzegorek (red.), Zaprosili nas, „Wiadomości Rudzkie, [R. 4], nr 13”, 1995 [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 3 Mariola Woszkowska, Trzeszcząca gala. Festiwal Play-Box '95, Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 83”, 1995 [dostęp 2026-03-08].
- ↑ Bajtek 1995 03 str. 20
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Play Box '96, „Gry Komputerowe”, marzec 1996, s. 12 [dostęp 2026-03-06].
- 1 2 J. Kubski, S. Nanasik, Historia polskiego esportu - część czwarta [online], WP Gry, 30 lipca 2018 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 PLAYBOX ‘96, „Top Secret” (48), marzec 1996, s. 8 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 Wywiad z Mirosławem Dymkiem [online], jprokulewicz.github.io [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 Play-Box '97, „Gambler”, kwiecień 1997, s. 32 [dostęp 2026-03-06].
- ↑ Bajtek 1995 12 [online], grudzień 1995, s. 44 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 4 5 6 Jacek Osadnik, Najlepsza Budka, „Trybuna Śląska” (57), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 9 marca 1998, s. 2 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Jaskinia gier, „Trybuna Śląska” (53), Śląska Biblioteka Cyfrowa (skan prasy), 3 marca 1996, s. 2 [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 4 Bartosiewicz, Edyta - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- 1 2 3 MAW, Gala przy pustej sali, Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 79”, 1995 [dostęp 2026-03-08].
- ↑ Mariola Woszkowska, Trzeszcząca gala. Festiwal Play-Box '95, Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 83”, 1995 [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 Hey - Zespoły - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Kazik - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- 1 2 3 4 Jazzga. Live [online], www.empik.com [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Biografia COPY – Andrzej Piaseczny [online] [dostęp 2026-03-02].
- 1 2 3 4 5 6 O.N.A.: Nagrody. chylinskaband.blog.onet.pl, 2006-02-27. [dostęp 2022-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-13)]. (pol.).
- ↑ Biografia Skiby - Krzysztof Skiba - Oficjalna strona Krzysztofa Skiby [online], 8 lipca 2019 [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Blenders - Zespoły - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- 1 2 Staszczyk, Zygmunt - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- ↑ Olga Figaszewska, Tworzyła przeboje lat 90. Wróżono jej fantastyczną karierę. Dlaczego Patrycja Kosiarkiewicz zniknęła?, [w:] Viva.pl [online] [dostęp 2026-03-02].
- ↑ Patrycja Kosiarkiewicz, [w:] Muzyka Interia [online] [dostęp 2026-04-03].
- 1 2 AMK, Pupa na pokaz, Tadeusz Biedzki (red.), „Trybuna Śląska, nr 38”, 1999 [dostęp 2026-03-08].
- ↑ Kukulska, Natalia - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- 1 2 Norbi - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- ↑ Jusis, Reni - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].
- ↑ Gawliński, Robert - Osoby - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2026-03-05].