Program SAN

System SAN (w przekazach: system antydronowy SAN, ang. SAN CUAS) – polski program pozyskania oraz rozwijany w jego ramach wielosensorowy i wieloefektorowy komponent obrony powietrznej bardzo krótkiego zasięgu, przeznaczony przede wszystkim do zwalczania bezzałogowych systemów powietrznych (counter-UAS, C-UAS), z wykorzystaniem efektorów kinetycznych i niekinetycznych[1][2][3]. W komunikatach rządowych akcentowano, że SAN nie jest pojedynczym wyrobem, lecz zintegrowanym „systemem naczyń połączonych” obejmującym sensory, efektory oraz środki oddziaływania na zagrożenia z powietrza[1][2]. Wskazywano zarazem, że system ma zabezpieczać przede wszystkim wschodnią i północną granicę Polski[1]. W części relacji medialnych nazwę „San” opisywano jako kryptonim nawiązujący do nazwy rzeki San[4].
Historia
30 stycznia 2026 podpisano pakiet umów na dostawy elementów systemu SAN pomiędzy Skarbem Państwa – Agencją Uzbrojenia a konsorcjum z udziałem PGZ i Kongsberg Defence & Aerospace[1][5][3]. Wskazywano także rolę krajowego podwykonawcy – Advanced Protection Systems (APS) – przy integracji systemu dowodzenia i kierowania oraz połączeniu sensorów i efektorów w jedną architekturę wpiętą w krajową obronę powietrzną[6][3].
W komunikacie KPRM podano, że system SAN ma obejmować 18 baterii (określanych też jako 18 modułów bateryjnych), 52 plutony ogniowe, 18 plutonów dowodzenia oraz 703 pojazdy[1]. Wartość zamówienia wskazywano na poziomie około 15 mld zł netto, a finansowanie – jako oparte głównie na unijnym instrumencie SAFE; zapowiadano też dostawy pierwszych elementów jeszcze w 2026 roku[1][5]. W materiale PAP MediaRoom podano ponadto, że trzy pierwsze plutony ogniowe pierwszej baterii mają zostać przekazane Siłom Zbrojnym RP do końca 2026 roku, zaś zakończenie dostaw całego systemu przewidywano w terminie do 24 miesięcy od podpisania umowy[7].
W komunikacie MON podano, że pojedynczy moduł bateryjny ma składać się z trzech plutonów ogniowych i plutonu wsparcia; każdy pluton ogniowy ma mieć zdolność samodzielnego wykrywania, śledzenia, identyfikacji i zwalczania celów powietrznych[6]. W przekazach KPRM oraz producentów na poziomie baterii używano również określenia pluton dowodzenia[1][5]. W publicznie dostępnych materiałach występuje przy tym rozbieżność: komunikat KPRM mówi o 52 plutonach ogniowych, podczas gdy późniejsze rozpiski branżowe, oparte na modelu 18 baterii po 3 plutony ogniowe, operowały liczbą 54 plutonów[1][8].
19 lutego 2026 na poligonie w Zielonce odbyła się pierwsza publicznie zapowiedziana prezentacja fragmentu bojowego użycia systemu SAN, obejmująca m.in. tzw. „Potwora z Tarnowa” oraz system SA-35 z efektorem 35 mm[9]. Tego samego dnia w komunikacie KPRM podano, że SAN ma zostać sfinansowany w 90 proc. w ramach programu SAFE[10].
Elementy systemu

Nośniki
W komunikacie MON wskazano łącznie 703 pojazdy, w tym około 400 na podwoziach Jelcz oraz około 300 na bazie pojazdu Legwan[1][2]. W części analiz prasowych liczbę pojazdów zaokrąglano do około 700[11]. W późniejszej rozpisce branżowej, odnoszącej się do modelu 18 baterii po 3 plutony ogniowe, podano, że 375 platform KIA KLTV Cab Chassis Truck 4P ma stanowić nośniki wybranych komponentów SAN, a 288 podwozi Jelcz 6×6 ma przenosić cięższe efektory i pojazdy zabezpieczenia[12].
System dowodzenia i łączność
W analizie Defence24 wskazano, że system dowodzenia ma dostarczyć APS jako rozwiązanie SanView C2, służące do kierowania ogniem oraz integracji zarządzania systemem i obrazowania sytuacji taktycznej[11]. W komunikacie Kongsberga podkreślano, że architektura dowodzenia i kierowania APS ma spinać sensory i efektory oraz integrować SAN z krajową obroną powietrzną[3]. Defence24 opisywał również bateryjny wóz dowodzenia w plutonie wsparcia jako oparty na rozwiązaniach znanych z programu Pilica[11]. Według analizy MILMAG w całym systemie ma występować 54 pojazdy dowodzenia plutonu ogniowego na bazie Jelcza 442.32, oparte na oprogramowaniu SanView C2; każdy taki wóz ma zbierać dane z radaru FIELDctrl Ultra, dwóch radarów FIELDctrl Follow, systemu rozpoznania radioelektronicznego oraz urządzeń optoelektronicznych[8].
Sensory
W systemie SAN mają występować dwa typy stacji radiolokacyjnych APS: FieldCTRL Ultra i FieldCTRL Follow, a na szczeblu baterii – radary firmy Weibel Scientific; uzupełnieniem mają być sensory pasywne (radioelektroniczne) oraz środki optoelektroniczne[11]. W plutonie wsparcia opisywano również radary Xenta-M (Weibel) wyposażone w system rozpoznawania „swój–obcy”[11]. W późniejszych rozpisach branżowych podawano, że w całym systemie ma znaleźć się 54 radarów APS FIELDctrl Ultra i 108 radarów FIELDctrl Follow, wszystkie na pojazdach Legwan; odpowiada to konfiguracji 1 radaru Ultra i 2 radarów Follow na pluton ogniowy[8][12]. Według MILMAG radar FIELDctrl Ultra pracuje w paśmie X (9,7–10 GHz), z mocą 200 W i ma wykrywać cel o skutecznej powierzchni odbicia 0,01 m² z odległości 6 km, natomiast dla FIELDctrl Follow publicznie podawano zasięg instrumentalny 50 km[8].


Efektory
W komunikacie Kongsberga wskazano, że baterie SAN mają obejmować m.in. uzbrojenie lufowe kal. 35 mm, 30 mm i 12,7 mm, a także pociski rakietowe, drony przechwytujące oraz inne środki przeciwdziałania zagrożeniom powietrznym[3]. W przekazie PIT-RADWAR podano, że w modułach ogniowych stosowane mają być armaty kal. 35 mm SA-35, a w plutonie dowodzenia – bateryjne stanowisko dowodzenia ZENIT[5]. Defence24 opisywał m.in. armaty 35 mm SA-35, armaty 30 mm z amunicją programowalną (integrowane z modułami Kongsberga) oraz wielkokalibrowe karabiny maszynowe WLKM kal. 12,7 mm (ZM Tarnów), a także obecność wyrzutni rakiet kal. 70 mm (wiązaną z APKWS), bezzałogowców przechwytujących („drone-versus-drone”) i środków walki radioelektronicznej (WRE)[3][11][13].
W późniejszych rozpisach branżowych, opartych na modelu 18 baterii po 3 plutony ogniowe, podawano łącznie 18 samobieżnych armat przeciwlotniczych SA-35, 54 zdalnie sterowane systemy wieżowe Protector MCT-30 z armatą 30 mm, 36 stanowisk WLKM kal. 12,7 mm, 54 wyrzutnie APKWS II, 54 wyrzutnie systemu MEROPS oraz 54 pojazdy z systemami walki radioelektronicznej[12]. W analizie MILMAG rekonstruującej skład plutonu ogniowego wskazano, że każdy z takich plutonów miałby dysponować 1 armatą 30 mm Mk44S Bushmaster II, 1 wyrzutnią APKWS II, 1 wyrzutnią bezzałogowców przechwytujących MEROPS i 1 urządzeniem zakłócającym; dodatkowo w pierwszym i drugim plutonie każdej baterii przewidywano stanowiska WLKM 12,7 mm, a w trzecim plutonie – armatę SA-35[8].
„Kierowane 70 mm” i APKWS
W komunikacie Kongsberga wskazano, że podstawowym uzbrojeniem zdalnie sterowanych stanowisk uzbrojenia (RWS) w programie SAN mają być „70mm guided missiles”[3]. W analizach prasowych opisywano w tym kontekście pociski APKWS[11]. APKWS (Advanced Precision Kill Weapon System) jest opisywany jako zestaw/sekcja naprowadzania (semi-active laser), który konwertuje niekierowane rakiety 2,75 cala (70 mm) w amunicję kierowaną laserowo[14][15].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 System antydronowy SAN - kluczowe umowy podpisane [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (Gov.pl), 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 3 System SAN zwiększy zdolności Wojska Polskiego do zwalczania systemów bezzałogowych [online], Ministerstwo Obrony Narodowej (Gov.pl), 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 KONGSBERG wins NOK 16 billion contract to deliver Counter-UAS solutions in Poland [online], Kongsberg Defence & Aerospace, 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (ang.).
- ↑ Powstanie system przeciwlotniczy „San” – polski bat na Szahidy [online], Nowa Technika Wojskowa/Onet, 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 3 4 Umowa na system SAN podpisana [online], PIT-RADWAR, 2 lutego 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 System SAN [online], Ministerstwo Obrony Narodowej (Gov.pl), 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- ↑ Polska zbuduje największy system antydronowy w Europie [online], PAP MediaRoom, 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 3 4 5 Program San, czyli pierwszy polski kontrakt w ramach instrumentu SAFE [online], MILMAG, 16 lutego 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- ↑ Udział premiera Donalda Tuska w Otwartych Testach Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (Gov.pl), 19 lutego 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- ↑ Bezpieczeństwo Polski nie może czekać! [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (Gov.pl), 19 lutego 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Od Loary do Sanu. Co wchodzi w skład polskiego systemu antydronowego? [online], Defence24, 30 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- 1 2 3 Umowa Rosomak i KIA na rzecz programu przeciwdronowego San [online], MILMAG, 11 marca 2026 [dostęp 2026-03-17] (pol.).
- ↑ From Loara to San. What makes up the Polish C-UAS system [online], Defence24.com, 8 lutego 2026 [dostęp 2026-03-17] (ang.).
- ↑ Federal Register (Vol. 84, No. 113, June 12, 2019) – informacja o APKWS jako zestawie naprowadzania laserowego dla rakiet 2,75 cala [online], govinfo.gov, 12 czerwca 2019 [dostęp 2026-03-17] (ang.).
- ↑ APKWS II: Turning 2.75-Inch Rockets into Precision Guided Munitions (briefing, NAVAIRSYSCOM #12-570) [online], NDIA/DTIC, 15 maja 2012 [dostęp 2026-03-17] (ang.).