Rutherfordyn
![]() okaz w towarzystwie szoepitu z DRK | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
(UO2)CO3[1] |
|---|---|
| Łupliwość |
doskonała[1] |
| Pokrój kryształu |
igiełkowy, listewkowy[1] |
| Przezroczystość |
przezroczysty[1] |
| Układ krystalograficzny |
rombowy[1] |
| Klasa krystalograficzna |
piramidalna[1] |
| Gęstość |
5,7 g/cm3[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
brązowożółta, pomarańczowa, żółtawozielona, żółta[1] |
| Rysa |
biała[1] |
| Połysk |
jedwabisty, matowy[1], ziemisty |
| Współczynnik załamania |
1,7–1,795 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,055–0,072[1] dyspersja (optyka): stosunkowo silna[1] pleochroizm: widoczny; X = bezbarwny Y = jasnożółty Z = jasno zielonkawożółty[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
5.EB.05[1] |
Rutherfordyn – rzadki minerał z gromady węglanów[1].
Nazwa została nadana na cześć lorda Ernesta Rutherforda z Nelson, profesora fizyki atomowej i laureata Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 1908 roku[2][1].
Właściwości
Krystalizuje w układzie rombowym[1]. Wykształca kryształy o pokroju igiełkowym i listewkowym[1][3]. Występuje w skupieniach włóknistych, ziemistych, promienistych, drobnoziarnistych, proszkowych i rozetowych[2][3]. Jest minerałem przezroczystym lub półprzezroczystym[3] i radioaktywnym[1]. Posiada białą rysę ora matowy, ziemisty lub jedwabisty połysk[1][3].
Występowanie
Występuje w strefie utleniania złóż uranu[2]. Jest minerałem wtórnym powstałym w wyniku wietrzenia uraninitu[1][3]. Spotykany także w pegmatytach[2]. Towarzyszą mu zwykle szoepit, uranofan, cuproskłodowskit, kasolit, curit, boltwoodyt, studtit, malachit, soddyit, digenit, uraninit, fourmarierit, skłodowskit i wölsendorfit[1][2][3].
Miejsce występowania
Występuje w Australii (Terytorium Północne, Australia Południowa), Austrii (Karyntia), Brazylii (Minas Gerais), Kanadzie (Saskatchewan), Chinach, Czechach, DRK, Egipcie, Gabonie, we Francji, Niemczech (Badenia-Wirtembergia), Iranie, we Włoszech, Namibii, Norwegii, Nowej Zelandii, Szwecji, Szwajcarii, Tanzanii, Anglii, na Ukrainie i Stanach Zjednoczonych (Utah, New Hampshire)[1][3]. W Polsce spotykany na Dolnym Śląsku w Kowarach[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Rutherfordine, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-12-13] (ang.).
- 1 2 3 4 5 BORNET Rémi, Rutherfordine - Encyclopedia [online], Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale [dostęp 2025-12-13] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/rutherfordine.pdf
