Flufenazyna

Flufenazyna
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	2-(4-{3-[2-(trifluorometylo)-10H-fenotiazyn-10-ylo]propylo}piperazin-1-ylo)etan-1-ol
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	łac. fluphenazini decanoas, fluphenazini dihydrochloridum, fluphenazini enantas
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	ciemnobrązowa, oleista ciecz
Wzór Hilla	C22H26F3N3OS
Masa molowa	437,52 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	69-23-8; 2746-81-8 (enantan); 146-56-5 (dichlorowodorek); 5002-47-1 (dekanonian)
PubChem	3372
DrugBank	DB00623
SMILES
	C1CN(CCN1CCCN2C3=CC=CC=C3SC4=C2C=C(C=C4)C(F)(F)F)CCO
InChI
	InChI=1S/C22H26F3N3OS/c23-22(24,25)17-6-7-21-19(16-17)28(18-4-1-2-5-20(18)30-21)9-3-8-26-10-12-27(13-11-26)14-15-29/h1-2,4-7,16,29H,3,8-15H2
	InChIKey
	PLDUPXSUYLZYBN-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Rozpuszczalność w wodzie
	31,1 mg/l (37 °C)
Temperatura wrzenia	250–252 °C (0,3 mmHg); 268–274 °C (0,5 mmHg);
logP	4,36
Wartość pK	pKBH+ 7,9
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	dichlorowodorek flufenazyny
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H301, H360
Zwroty P	P201, P301+P310+P330
Numer RTECS	TL9730000
Dawka śmiertelna	LD50 220 mg/kg (mysz, drogą pokarmową)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Klasyfikacja medyczna
ATC	N05AB02
Farmakokinetyka
Działanie	przeciwpsychotyczne
Okres półtrwania	14,7–15,3 h (dichlorowodorek, domięśniowo i doustnie); 6,8–9,6 dni (dekanonian, domięśniowo)
Wydalanie	z kałem i moczem
Uwagi terapeutyczne
Stosowanie w ciąży	kategoria C
Drogi podawania	doustnie, domięśniowo, podskórnie

Flufenazyna (łac. fluphenazinum) – organiczny związek chemiczny, lek psychotropowy z grupy neuroleptyków. Należy do grupy piperazynowych pochodnych fenotiazyny. Lek przeciwpsychotyczny. Działa na wybrane ośrodki w mózgu, blokuje receptory dopaminergiczne D₁ oraz D₂. Biologiczny okres półtrwania wynosi 14–33 godziny.

Wykazuje działanie stymulujące w atymicznych formach schizofrenii, także w stanach osłupieniowych różnej etiologii^[4]. Wykazuje silne działanie antywytwórcze, antyautystyczne, aktywizujące. Wykazuje podczas stosowania umiarkowane ryzyko objawów niepożądanych ze strony układu pozapiramidowego, niewielkie ze strony układu wegetatywnego^[5].

Wskazania

schizofrenia, szczególnie z obniżonym napędem
psychozy starcze
stany psychotyczne z osłupieniem.

Przeciwwskazania

nadwrażliwość na lek
jaskra
niska liczba białych krwinek
niedokrwistość
choroby szpiku kostnego
zaburzenia funkcji wątroby lub nerek
ostre stany depresyjne
śpiączka

Działania niepożądane

niepokój
zaburzenia koncentracji
zaburzenia menstruacji
zwiększenie masy ciała
bóle głowy
depresje
objawy polekowego zespołu Parkinsona
niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne
zaburzenia rytmu serca
u mężczyzn impotencja

Preparaty w Polsce

Dawniej w Polsce były zarejestrowane preparaty:

Mirenil (zawierający dwuchlorowodorek flufenazyny)
Mirenil prolongatum (zawierający heksanian flufenazyny)

Preparaty Mirenil były produkowane przez ówczesne Jeleniogórskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa (obecną Jelfę). Produkcja krajowa drażetek została zakończona w 2004 roku. Obecnie w Polsce nie jest zarejestrowany żaden preparat flufenazyny.

Preparaty dostępne na świecie

Apo-Flufenazine
Lyogen

Dawkowanie

Dawkę i częstotliwość stosowania leku ustala lekarz w zależności od stanu chorego. Zwykle u osób dorosłych 2,5–5 mg 3 razy na dobę, następnie dawkę należy stopniowo zwiększać do optymalnej dawki terapeutycznej wynoszącej 10–20 mg.

Uwagi

Leku nie wolno stosować u kobiet karmiących piersią. W czasie przyjmowania flufenazyny nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych oraz obsługiwać maszyn.

Przypisy

1 2 3 4220. Fluphenazine, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 769, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).
1 2 3 Fluphenazine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00623 (ang.).
1 2 Flufenazyna, dichlorowodorek [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 13 listopada 2025, numer katalogowy: F4765 [dostęp 2026-04-22] .
↑ L.L. Korzeniowski L.L., S.S. Pużyński S.S., Encyklopedyczny słownik psychiatrii, wyd. 2, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1978, s. 130, OCLC 1424074222 .
↑ LeszekL. Welbel LeszekL., Leki neuroleptyczne, [w:] Problemy diagnostyki i terapii. Wybrane zagadnienia terapii zaburzeń psychicznych, Warszawa: Wydawnictwo „Prasa ZSL”, 1982, OCLC 750495420 .

Bibliografia

Indeks leków Medycyny Praktycznej, Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, ISBN 83-7430-006-X .
Stephen M.S.M. Stahl Stephen M.S.M., Podstawy psychofarmakologii. Leki przyciwpsychotyczne i normotymiczne, Gdańsk: Via Medica, 2007, ISBN 978-83-60945-42-1 .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[Merck-1] 1 2 3 4220. Fluphenazine, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 769, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).

[DB-2] 1 2 3 Fluphenazine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00623 (ang.).

[SA-3] 1 2 Flufenazyna, dichlorowodorek [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 13 listopada 2025, numer katalogowy: F4765 [dostęp 2026-04-22] .

[Korzeniowski-4] L.L. Korzeniowski L.L., S.S. Pużyński S.S., Encyklopedyczny słownik psychiatrii, wyd. 2, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1978, s. 130, OCLC 1424074222 .

[5] LeszekL. Welbel LeszekL., Leki neuroleptyczne, [w:] Problemy diagnostyki i terapii. Wybrane zagadnienia terapii zaburzeń psychicznych, Warszawa: Wydawnictwo „Prasa ZSL”, 1982, OCLC 750495420 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]