Gliklazyd

Gliklazyd
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	1-(heksahydrocyklopenta[c]pirol-2(1H)-ilo)-3-[(4-metylofenylo)sulfonylo]mocznik
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	łac. gliclazidum
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	biały lub prawie biały proszek
Wzór Hilla	C15H21N3O3S
Masa molowa	323,41 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	21187-98-4
PubChem	3475
DrugBank	DB01120
SMILES
	CC1=CC=C(C=C1)S(=O)(=O)NC(=O)NN2CC3CCCC3C2
InChI
	InChI=1S/C15H21N3O3S/c1-11-5-7-14(8-6-11)22(20,21)17-15(19)16-18-9-12-3-2-4-13(12)10-18/h5-8,12-13H,2-4,9-10H2,1H3,(H2,16,17,19)
	InChIKey
	BOVGTQGAOIONJV-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Rozpuszczalność w wodzie
	praktycznie nierozpuszczalny
	w innych rozpuszczalnikach
	dobrze rozpuszczalny w dichlorometanie, słabo w acetonie i etanolu
Temperatura topnienia	163–169 °C; 180–182 °C;
logP	2,6
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Uwaga
Zwroty H	H302
Zwroty P	P264, P270, P301+P312, P501
Numer RTECS	YT4500000
Dawka śmiertelna	LD50 ponad 1750 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Klasyfikacja medyczna
ATC	A10BB09
Farmakokinetyka
Działanie	hipoglikemizujące
Okres półtrwania	10,4 h
Wiązanie z białkami osocza i tkanek	94%
Metabolizm	wątrobowy
Wydalanie	60–70% z moczem, 10–20% z kałem
Uwagi terapeutyczne
Stosowanie w ciąży	kategoria C
Drogi podawania	doustnie

Gliklazyd (łac. gliclazidum) – organiczny związek chemiczny będący pochodną sulfonylomocznika, stosowany jako lek przeciwcukrzycowy. Stymuluje wydzielanie insuliny z komórek trzustki, hamuje uwalnianie glukozy z wątroby, wykazuje także działanie przeciwzakrzepowe.

Farmakokinetyka

Lek szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Gliklazyd osiąga maksymalne stężenie w osoczu krwi po 2–6 godzinach. W 94% wiąże się z białkami osocza. Biologiczny okres półtrwania wynosi 12 godzin.

Wskazania

cukrzyca typu 2

Przeciwwskazania

nadwrażliwość na lek
cukrzyca typu 1
śpiączka cukrzycowa
kwasica cukrzycowa
ketonuria
zaburzenia czynności wątroby i nerek
ostre choroby zakaźne
rozległe urazy
choroby tarczycy

Działania niepożądane

bóle brzucha
nudności
wymioty
biegunka
zmiany w obrazie krwi
łagodna hipoglikemia
skórne reakcje alergiczne
uszkodzenia wątroby

Preparaty

Preparaty dopuszczone do obrotu w Polsce (stan na kwiecień 2026)^[5]:

Clazicon
Diabrezide
Diagen
Diamicron
Diaprel MR
Diazidan
Gliclada
Gliclazide Medreg
Gliclazide Zentiva
Oziclide MR
Salson
Symazide MR

Dawkowanie

Doustnie. Dawkę oraz częstotliwość przyjmowania leku ustala lekarz. Zwykle dawka dobowa wynosi 80–320 mg, najczęściej w dwóch dawkach podzielonych, pół godziny przed posiłkiem.

Uwagi

Lek nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Podczas leczenia należy kontrolować stężenie glukozy we krwi i w moczu.

Przypisy

1 2 3 Farmakopea Polska VIII, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491, ISBN 978-83-88157-53-0 .
1 2 3 Gliclazide [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 15 października 2025, numer katalogowy: G2167 [dostęp 2026-04-24] .
↑ 4474. Gliclazide, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 820, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).
↑ Gliclazide, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB01120 [dostęp 2026-04-24] (ang.).
↑ Gliclazidum, [w:] Rejestr Produktów Lecznicznych [online], Ministerstwo Zdrowia [dostęp 2026-04-24] , wynik wyszukiwania po nazwie powszechnie stosowanej.

Bibliografia

Indeks leków Medycyny Praktycznej, Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, ISBN 83-7430-006-X .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[FP8-1] 1 2 3 Farmakopea Polska VIII, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491, ISBN 978-83-88157-53-0 .

[SA-2] 1 2 3 Gliclazide [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 15 października 2025, numer katalogowy: G2167 [dostęp 2026-04-24] .

[Merck-3] 4474. Gliclazide, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 820, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).

[DB-4] Gliclazide, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB01120 [dostęp 2026-04-24] (ang.).

[RPL-5] Gliclazidum, [w:] Rejestr Produktów Lecznicznych [online], Ministerstwo Zdrowia [dostęp 2026-04-24] , wynik wyszukiwania po nazwie powszechnie stosowanej.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]