Kanagliflozyna

Kanagliflozyna

Kanagliflozyna (znana również pod nazwą handlową Invokana) – lek z grupy inhibitorów SGLT2. Wprowadzona w 2013 roku stosowany do leczenia cukrzycy typu 2 łącznie z dietą i aktywnością fizyczną. Nie jest zalecana w przypadku cukrzycy typu 1. Lek przyjmuje się doustnie[1][2][3][4][5].

Działanie

Kanagliflozyna przez blokowanie SGLT2 zmniejsza wchłanianie zwrotne cukru w kanalikach nerkowych przez co obniża poziom cukru we krwi niezależnie od insuliny i zwiększa objętość wydalanego moczu. Powoduje to diurezę osmotyczną, prowadząc do utraty masy ciała i obniżenia ciśnienia krwi[6][7][8].

Działa kardioprotekcyjne (chroni komórki mięśnia sercowego)[6][9].

Wskazania

Choć głównie stosowana w cukrzycy typu 2, badania sugerują, że kanagliflozyna może przynosić korzyści również w innych schorzeniach[2][3][4][6]:

  • cukrzyca typu 2 - główne schorzenie, w którym stosuje się kanagliflozynę. Pomaga obniżyć poziom cukru we krwi u dorosłych z cukrzycą typu zmniejszenia ryzyko zgonu u chorych z towarzyszącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego[10]
  • otyłość - przeprowadzone badania wykazały, że kanagliflozyna może prowadzić do obniżenia wagi, co może być korzystne dla pacjentów z otyłością[6][10]
  • zdrowe starzenie się - prowadzone są badania nad działaniem kanagliflozyny jako gerioterapeutyku w geriatrii
  • dna moczanowa i hiperurykemia - niektóre badania wykazują wpływ kanagliflozyny na obniżenie poziomu kwasu moczowego we krwi

Działania niepożądane

Do najczęstszych należą[1][3][4]:

  • infekcje układu moczowo-płciowego wydają się być najczęstszym działaniem niepożądanym gliflozyn[9][11]
  • kwasica ketonowa - podwyższone ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej występuje w czasie okołoperacyjnym i w celu jego zmniejszenia FDA zatwierdziła zmiany w informacjach o leku dla inhibitorów SGLT2 stosowanych w cukrzycy, zalecając ich czasowe odstawienie przed planowanym zabiegiem. Stosowanie kanagliflozyny, dapagliflozyny i empagliflozyny należy przerwać co najmniej trzy dni przed planowaną operacją, a w przypadku ertugliflozyny – co najmniej cztery dni wcześniej[5][12]
  • hipotensja - szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m²), pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów przyjmujących leki moczopędne lub leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron (np. inhibitory konwertazy angiotensyny ACE
  • zwiększone ryzyko amputacji - Europejska Agencja Leków wykazała potencjalne zwiększone ryzyko amputacji kończyn dolnych (dotyczącej głównie palców stóp) u osób przyjmujących kanagliflozynę, dapagliflozynę i empagliflozynę[6][9][13]

Przeciwwskazania

Kanaglifozyna jest przeciwwskazana w przypadku[4][9]:

Interakcje z innymi lekami

  • Kanagliflozyna nasila działanie leków moczopędnych, co może zwiększać ryzyko odwodnienia i hypotonii[6].
  • W przypadku stosowania terapii skojarzonej ważne jest odpowiednie dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych, aby uniknąć hipoglikemii. Na przykład interakcje z pochodnymi sulfonylomocznika prowadziły do ​​wystąpienia ciężkiej hipoglikemii[15].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 HIGHLIGHTS OF PRESCRIBING INFORMATION These highlights do not include all the information needed to use INVOKANA® safely and effectively. See full prescribing information for INVOKANA. [online], accessdata.fda.gov [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  2. 1 2 Zoha Khalid; Preeti Patel: Canagliflozin. ncbi.nlm.nih.gov. [dostęp 2026-08-20]. (niem.).
  3. 1 2 3 Canagliflozin [online], badaniakliniczne.pl [dostęp 2026-08-19] (pol.).
  4. 1 2 3 4 Canagliflozin (Monograph) [online], drugs.com [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  5. 1 2 3 Alehegn Gelaye, Abdallah Haidar, Christina Kassab, Syed Kazmi, Prabhat Sinha, Severe Ketoacidosis Associated with Canagliflozin (Invokana): A Safety Concern, „Case Reports in Critical Care”, 2016, 2016, s. 1656182, DOI: 10.1155/2016/1656182, PMID: 27088018, PMCID: PMC4819091 [dostęp 2026-08-21].
  6. 1 2 3 4 5 6 Emma D. Deeks, André J. Scheen, Canagliflozin: A Review in Type 2 Diabetes, „Drugs”, 77 (14), 2017, s. 1577–1592, DOI: 10.1007/s40265-017-0801-6, PMID: 28836175 [dostęp 2026-08-21].
  7. ↑ KANAGLIFLOZYNA, CANAGLIFLOZINUM - ZASTOSOWANIE, DZIAŁANIE, OPIS. doz.pl. [dostęp 2026-08-19]. (pol.).
  8. ↑ An-Rong Li, Jian Zhang, Joanne Greenberg, TaeWeon Lee, Jiwen Liu, Discovery of non-glucoside SGLT2 inhibitors, „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”, 21 (8), 2011, s. 2472–2475, DOI: 10.1016/j.bmcl.2011.02.056 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
  9. 1 2 3 4 SGLT-2-Inhibitoren (Gliflozine) [online], gelbe-liste.de [dostęp 2026-08-19] (niem.).
  10. 1 2 Hiddo J.L. Heerspink, Bruce A. Perkins, David H. Fitchett, Mansoor Husain, David Z.I. Cherney, Sodium Glucose Cotransporter 2 Inhibitors in the Treatment of Diabetes Mellitus: Cardiovascular and Kidney Effects, Potential Mechanisms, and Clinical Applications, „Circulation”, 134 (10), 2016, s. 752–772, DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.116.021887, PMID: 27470878 [dostęp 2026-08-21].
  11. ↑ Information for People on SGLT-2 inhibitors. leedsth.nhs.uk. [dostęp 2026-08-18]. (ang.).
  12. ↑ FDA revises labels of SGLT2 inhibitors for diabetes to include warnings about too much acid in the blood and serious urinary tract infections. web.archive.org. [dostęp 2026-08-18]. (ang.).
  13. ↑ SGLT2 inhibitors: information on potential risk of toe amputation to be included in prescribing information. ema.europa.eu. [dostęp 2026-08-18]. (ang.).
  14. ↑ Nuha A ElSayed, Grazia Aleppo, Vanita R Aroda, 15. Management of Diabetes in Pregnancy: Standards of Care in Diabetes—2023, „Diabetes Care.”, 134 (10), 2022, s. 254–266, DOI: 10.2337/dc23-S015 [dostęp 2026-08-21].
  15. ↑ André J. Scheen: Drug-drug interactions with SGLT-2 inhibitors, new oral glucose- lowering agents for the management of type 2 diabetes [online], orbi.uliege.be [dostęp 2026-08-18] (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.