Inhibitory SGLT2

Inhibitory SGLT2 (zwane również gliflozynami lub flozynami) – grupa leków hamujących działanie białek transportujących sód i glukozę w nerkach, w odróżnieniu od inhibitorów SGLT1, które pełnią podobną funkcję w błonie śluzowej jelit. Głównym skutkiem metabolicznym ich działania jest zahamowanie zwrotnego wchłaniania glukozy w nerkach, a tym samym obniżenie poziomu cukru we krwi. Leki te działają poprzez hamowanie kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2). Inhibitory SGLT2 stosuje się w leczeniu cukrzycy typu 2 u pacjentów powyżej 18 r.ż.. W badaniach nad kanagliflozyną – lekiem należącym do tej grupy – stwierdzono, że poprawia ona poziom cukru we krwi oraz powoduje zmniejszenie masy ciała i obniżenie ciśnienia tętniczego (zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego). Lek dapagliflozyna uzyskał rozszerzone wskazania do stosowania poza cukrzycą typu 2 w leczeniu niewydolności serca i przewlekłej choroby nerek^[1][2][3][4].

SGLT (sodowo-zależny kotransporter glukozy) to skrót od białka transportowego w kanaliku proksymalnym nerki, które odpowiada za resorpcję zwrotną glukozy. Transportery SGLT dzielą się na SGLT-1 i SGLT-2. Transportery SGLT-1 odpowiadają za resorpcję zwrotną 10% glukozy. Transportery SGLT-2 reabsorbują około 90% glukozy^[1][3].

Inhibitory SGLT-2 hamują resorpcję zwrotną glukozy w kanalikach proksymalnych nerki i obniżają poziom glukozy we krwi poprzez zwiększenie jej wydalania z moczem powodując glikozurię. Powoduje to diurezę osmotyczną, prowadząc do utraty masy ciała i obniżenia ciśnienia krwi^[1][4][5].

Inhibitory SGLT2 dostępne obecnie na rynku są stosowane w celu poprawy kontroli glikemii u dorosłych pacjentów w wieku 18 lat i starszych z cukrzycą typu 2. Stosuje się je w monoterapii, gdy dieta i ćwiczenia fizyczne są niewystarczające, a leczenie metforminą jest przeciwwskazane, lub w skojarzeniu z metforminą lub insuliną, gdy nie można osiągnąć wystarczającej redukcji hiperglikemii za pomocą tych leków w połączeniu z dietą i ćwiczeniami fizycznymi^[1].

American Diabetes Association (ADA) w 2022 roku uznała inhibitory SGLT2 jako lek pierwszego rzutu w farmakologicznym leczeniu cukrzycy typu 2 (zazwyczaj w skojarzeniu z metforminą), szczególnie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, chorobą układu krążenia lub niewydolnością serca^[2][6].

• infekcje narządów płciowych wydają się być najczęstszym działaniem niepożądanym gliflozyn^[1][7]
• Kwasica ketonowa - podwyższone ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej występuje w czasie okołoperacyjnym i w celu jego zmniejszenia FDA zatwierdziła zmiany w informacjach o leku dla inhibitorów SGLT2 stosowanych w cukrzycy, zalecając ich czasowe odstawienie przed planowanym zabiegiem. Stosowanie kanagliflozyny, dapagliflozyny i empagliflozyny należy przerwać co najmniej trzy dni przed planowaną operacją, a w przypadku ertugliflozyny – co najmniej cztery dni wcześniej^[1][8]
• zwiększone ryzyko amputacji - Europejska Agencja Leków wykazała potencjalne zwiększone ryzyko amputacji kończyn dolnych (dotyczącej głównie palców stóp) u osób przyjmujących kanagliflozynę, dapagliflozynę i empagliflozynę^[1][9]

Inhibitorów SGLT-2 nie należy stosować u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek, hipowolemią, niedociśnieniem, zaburzeniami równowagi elektrolitowej, zakażeniami dróg moczowych ani u pacjentów powyżej 75. roku życia. Nie należy ich stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18. r. ż.^[1].

Gliflozyny nasilają działanie moczopędne tiazydów, diuretyków pętlowych i innych leków o podobnym mechanizmie działania, co może zwiększać ryzyko odwodnienia i niedociśnienia tętniczego. W przypadku stosowania terapii skojarzonej ważne jest odpowiednie dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych, aby uniknąć hipoglikemii. Na przykład interakcje z pochodnymi sulfonylomocznika prowadziły do ​​wystąpienia ciężkiej hipoglikemii^[10].

W skojarzeniu z pioglitazonem zwiększa się ryzyko raka pęcherza moczowego^[1].

Należą do nich^[1]:

• Canagliflozin
• Dapagliflozin
• Empagliflozin
• Ertugliflozin