Klofazymina

Klofazymina
Nazewnictwo
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	łac. clofaziminum
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	rudobrązowy proszek
Wzór Hilla	C27H22Cl2N4
Masa molowa	473,39 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	2030-63-9
PubChem	2794
DrugBank	DB00845
SMILES
	CC(C)N=C1C=C2C(=NC3=CC=CC=C3N2C4=CC=C(C=C4)Cl)C=C1NC5=CC=C(C=C5)Cl
InChI
	InChI=1S/C27H22Cl2N4/c1-17(2)30-24-16-27-25(15-23(24)31-20-11-7-18(28)8-12-20)32-22-5-3-4-6-26(22)33(27)21-13-9-19(29)10-14-21/h3-17,31H,1-2H3/b30-24+
	InChIKey
	WDQPAMHFFCXSNU-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Rozpuszczalność w wodzie
	0,225 mg/l
Temperatura topnienia	210–212 °C
logP	7,66
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Substancja nie jest klasyfikowana jako; niebezpieczna według kryteriów GHS.
	NFPA 704
	0 0 0
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Klasyfikacja medyczna
ATC	J04BA01
Farmakokinetyka
Procent wchłaniania	45–70%
Okres półtrwania	70 dni
Wydalanie	1% z moczem, 99% z kałem, śladowo z potem i śliną
Uwagi terapeutyczne
Stosowanie w ciąży	kategoria C
Drogi podawania	doustna

Klofazymina (łac. clofaziminum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, pochodna fenazyny, chemioterapeutyk stosowany w leczeniu trądu^[2].

Mechanizm działania

Klofazymina jest silnie lipofilowym związkiem o działaniu przeciwdrobnoustrojowym (bywa też określany jako antybiotyk^[7]) z grupy pochodnych riminofenazyny^[2] (czyli fenazyny zawierającej podstawioną grupę iminową =N−R, „R-imino”^[8]). Mechanizm działania nie został ustalony, jednakże wydaje się, że działa destabilizująco na ścianę komórkową bakterii, bakteryjny łańcuch oddechowy oraz transportery jonowe. Oprócz działania przeciwbakteryjnego klofazymina posiada właściwości przeciwzapalne oraz immunosupresyjne^[7].

Zastosowanie

trąd^[1]
trąd oporny na leczenie dapsonem^[1]
rumień guzowaty w przebiegu trądu^[1]
leczenie gruźlicy lekoopornej (lek 5. grupy według WHO o niejasnej skuteczności)^[7]

Klofazymina znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2015)^[9].

Klofazymina nie jest dopuszczona do obrotu w Polsce (2016)^[10].

Działania niepożądane

Klofazymina może powodować następujące działania niepożądane u ponad 1% pacjentów^[1]:

zmiana zabarwienia skóry od czerwonego do czarnobrązowawego w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia, które ustępuje po miesiącach lub latach po zakończeniu leczenia (75–100%),
zmiana zabarwienia moczu, kału, śliny i potu,
zmiana zabarwienia spojówek i rogówki,
rybia łuska i suchość skóry (8–28%),
wysypka i świąd (1–5%),
ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, dyspepsja (40–50%),
suchość, pieczenie, swędzenie lub podrażnienie oczu,
podwyższony poziom glukozy w osoczu krwi,
podwyższony odczyn Biernackiego (OB).

Przypisy

1 2 3 4 5 Prescribing Information Lamprene. Agencja Żywności i Leków, 1998. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).
1 2 3 4 5 Clofazimine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00845 (ang.).
↑ Klofazymina [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: C8895 [dostęp 2016-07-01] .
↑ Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej Clofazimine SC-234402. Santa Cruz Biotechnology. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).
1 2 3 Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. T. 1. Warszawa: Medical Tribune, 2010, s. 444. ISBN 978-83-60135-94-5.
↑ Drugs and Supplements Clofazimine (Oral Route). Mayo Foundation for Medical Education and Research, 2015-09-01. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).
1 2 3 Moloko C.M.C. Cholo Moloko C.M.C., Helen C.H.C. Steel Helen C.H.C., P.B.P.B. Fourie P.B.P.B., Willem A.W.A. Germishuizen Willem A.W.A., RonaldR. Anderson RonaldR., Clofazimine: current status and future prospects, „The Journal of Antimicrobial Chemotherapy”, 67 (2), 2012, s. 290–298, DOI: 10.1093/jac/dkr444, PMID: 22020137 [dostęp 2022-10-13] (ang.).
↑ V.M.V.M. Reddy V.M.V.M., J.F.J.F. O’Sullivan J.F.J.F., P.R.P.R. Gangadharam P.R.P.R., Antimycobacterial activities of riminophenazines, „The Journal of Antimicrobial Chemotherapy”, 43 (5), 1999, s. 615–623, DOI: 10.1093/jac/43.5.615, PMID: 10382882 [dostęp 2022-10-13] (ang.).
↑ WHO Model List of Essential Medicines 19th List. Światowa Organizacja Zdrowia, 2015. s. 10. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).
↑ Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 6 kwietnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2016-04-06. [dostęp 2016-07-01].

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[FDA-1] 1 2 3 4 5 Prescribing Information Lamprene. Agencja Żywności i Leków, 1998. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).

[DB-2] 1 2 3 4 5 Clofazimine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00845 (ang.).

[SA-3] Klofazymina [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: C8895 [dostęp 2016-07-01] .

[SCB-4] Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej Clofazimine SC-234402. Santa Cruz Biotechnology. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).

[Podlewski-5] 1 2 3 Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. T. 1. Warszawa: Medical Tribune, 2010, s. 444. ISBN 978-83-60135-94-5.

[Mayo-6] Drugs and Supplements Clofazimine (Oral Route). Mayo Foundation for Medical Education and Research, 2015-09-01. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).

[Cholo-7] 1 2 3 Moloko C.M.C. Cholo Moloko C.M.C., Helen C.H.C. Steel Helen C.H.C., P.B.P.B. Fourie P.B.P.B., Willem A.W.A. Germishuizen Willem A.W.A., RonaldR. Anderson RonaldR., Clofazimine: current status and future prospects, „The Journal of Antimicrobial Chemotherapy”, 67 (2), 2012, s. 290–298, DOI: 10.1093/jac/dkr444, PMID: 22020137 [dostęp 2022-10-13] (ang.).

[Reddy-8] V.M.V.M. Reddy V.M.V.M., J.F.J.F. O’Sullivan J.F.J.F., P.R.P.R. Gangadharam P.R.P.R., Antimycobacterial activities of riminophenazines, „The Journal of Antimicrobial Chemotherapy”, 43 (5), 1999, s. 615–623, DOI: 10.1093/jac/43.5.615, PMID: 10382882 [dostęp 2022-10-13] (ang.).

[WHO-9] WHO Model List of Essential Medicines 19th List. Światowa Organizacja Zdrowia, 2015. s. 10. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).

[Wykaz_2016-10] Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 6 kwietnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2016-04-06. [dostęp 2016-07-01].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]