Operacja El Dorado Canyon
| zimna wojna | |||
 F-111F z amerykańskiego 48 Skrzydła Myśliwców Taktycznych startuje z bazy RAF Lakenheath w kwietniu 1986 roku, aby wziąć udział w ataku na Libię | |||
| Czas |
15 kwietnia 1986 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Przyczyna | |||
| Wynik |
porażenie wielu celów w Libii | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Operacja El Dorado Canyon – jednodniowa operacja lotniczo-morska przeprowadzona przez Siły Powietrzne, Marynarkę Wojennę i Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych przeciwko Libii pod rządami Mu’ammara al-Kaddafiego 15 kwietnia 1986 roku. Oficjalnie określana jako operacja karna, została przeprowadzona w odwecie za zamach bombowy na dyskotekę w Berlinie Zachodnim, który miał miejsce dziesięć dni wcześniej. Prezydent USA Ronald Reagan obwinił o niego libijskiego przywódcę Mu’ammara al-Kaddafiego[3].
Celami operacji były dwa domniemane libijskie centra dowodzenia i kontroli operacji zagranicznych, jeden obóz szkoleniowy oraz międzynarodowe lotniska Benina i Mitiga. W atakach wykorzystano głównie myśliwce bombardujące F-111 Aardvark, startujące z bazy RAF Lakenheath w Wielkiej Brytanii, a także samoloty szturmowe A-6E Intruder, startujące z lotniskowców USS „America” i USS „Coral Sea” w zatoce Wielka Syrta. Samoloty te były wspierane przez maszyny walki elektronicznej EF-111 Advark i EA-6B Prowler oraz przenoszące pociski przeciwradarowe F/A-18 Hornet i A-7E Corsair. Nieporozumienia polityczne skłoniły Francję, Hiszpanię oraz Włochy do odmowy użycia baz Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych w Europie położonych na ich terytorium oraz wydania zezwoleń na przelot przez swoją przestrzeń powietrzną na potrzeby operacji[4].
Libijczycy zgłosili 40 ofiar śmiertelnych po swojej stronie. Jedną z nich miała była dziewczynka przedstawiana jako córka Kaddafiego, Hana Kaddafi[5]. Istnieją jednak wątpliwości, czy rzeczywiście zginęła ona w tym nalocie, a nawet czy taka osoba w ogóle istniała[6]. Dwóch kapitanów Sił Powietrznych USA zginęło, gdy ich F-111 został zestrzelony nad Wielką Syrtą, prawdopodobnie przez libijski pocisk S-200[7]. Libia wydała rodzinie szczątki jednego z pilotów w 1989 roku[8][9].
Przypisy
- ↑ Kenneth M. Pollack: Arabs at War: Military Effectiveness 1948–1991. University of Nebraska Press, 2002. ISBN 978-0803287839. (ang.).
- ↑ Dario Leone: The sad story of 'Karma 52', the only F-111 lost during Operation El Dorado Canyon. The Aviation Geek Club, 14.04.2019. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
- ↑ U.S. bombs terrorist and military targets in Libya. HISTORY.com, 27.05.2025. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
- ↑ Overseas Basing of U.S. Military Forces: An Assessment of Relative Costs and Strategic Benefits. Rand Corporation, 2013, s. 103. ISBN 978-0833079176. (ang.).
- ↑ Lindsey Hilsum: Sandstorm: Libya in the Time of Revolution. London: Faber and Faber, 2012. ISBN 978-0571288052. (ang.).
- ↑ Peter Walker: Gaddafi's daughter Hana: dead or a practising doctor?. The Guardian, 26.08.2011. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
- ↑ Harro Ranter: Accident General Dynamics F-111F 70-2389, Monday 14 April 1986. aviation-safety.net. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
- ↑ WILLIAM D. MONTALBANO: Libya Returns U.S. Flier’s Body, Gets Identity Wrong : Remains of Puerto Rican Pilot Flown to Rome in What Kadafi Regime Calls Humanitarian Gesture. Los Angeles Times, 14.01.1989. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
- ↑ Pilot's family want autopsy. Cayman Compass, 17.01.1989. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).