Siarczek selenu
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||
| jaskrawopomarańczowy lub czerwonobrunatny proszek[1] | |||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
SeS2 | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
S2Se | ||||||||||||||||||
| Masa molowa |
143,09 g/mol | ||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Siarczek selenu (łac. selenii disulfidum) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy siarczków. Stosowany jest w leczeniu łupieżu, łojotokowym zapaleniu skóry oraz łupieżu pstrym.
Mechanizm działania
Siarczek selenu ma działanie cytostatyczne na komórki naskórka oraz mieszki włosowe, a także działanie przeciwgrzybicze[8] i przeciwbakteryjne[9].
Zastosowanie
Skuteczność szamponu zawierającego 1% roztworu siarczku selenu (Selsun Blue) w leczeniu łupieżu została potwierdzona w badaniu klinicznym[11].
Siarczek selenu znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2017)[12].
Siarczek selenu nie jest zarejestrowany jako lek w Polsce (2018)[13], natomiast jest stosowany jako składnik szamponów[14][15].
Działania niepożądane
Może powodować następujące działania niepożądane: podrażnienie skóry głowy, pęcherze szczególnie w przypadku stosowania dłuższego niż zalecane, przejściowe zwiększone wypadanie włosów, przesuszanie lub przetłuszczanie włosów, odbarwienie włosów, wysypkę oraz pokrzywkę[6][10].
Struktura
Wbrew stosowanej nazwie, siarczek selenu wykorzystywany komercyjnie w medycynie czy kosmetykach nie jest czystym związkiem chemicznym o wzorze SeS2, a stanowi mieszaninę różnych związków, której przybliżony skład można opisać takim wzorem. W stanie stałym siarka i selen tworzą cykliczne, zazwyczaj ośmioczłonowe cząsteczki o wzorze ogólnym SenS8−n, przy czym możliwe są również struktury cykliczne złożone z mniejszej lub większej liczby atomów. Skład produktów komercyjnych opisywany jest przeważnie w literaturze jako mieszanina monosiarczku selenu (SeS) i różnych cyklicznych związków selenu z siarką[16].
Przypisy
- ↑ Farmakopea Polska IX, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, t. 2, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 3230, ISBN 978-83-88157-77-6, OCLC 803998023.
- 1 2 Selenium disulfide, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 24087 (ang.).
- ↑ Selenium Sulfide, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00971 (ang.).
- ↑ Siarczek selenu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 257710 [dostęp 2018-08-17].
- ↑ Selenium Sulfide SC-296376 Material Safety Data Sheet [online], Santa Cruz Biotechnology [dostęp 2018-08-17] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Leki współczesnej terapii online [online], Medical Tribune Polska [dostęp 2018-08-17].
- ↑ Selenium sulfide topical Pregnancy and Breastfeeding Warnings [online], Drugs.com [dostęp 2018-08-17] (ang.).
- ↑ L. Brzezińska-Wcisło, D. Wcisło-Dziadecka, A. Lis-Świety, Dorota Trzmiel, Łupież i łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy – patogeneza, obraz kliniczny oraz aspekty terapeutyczne, „Postepy Dermatologii i Alergologii”, XXIV (2), 2007, s. 59–64.
- ↑ WHO Model Prescribing Information: Drugs Used in Skin Diseases, Włochy: World Health Organization, 1997, ISBN 92-4-140106-0.
- 1 2 3 Sanofi-Aventis, Selsun Shampoo 2.5% [online], electronic Medicines Compendium (eMC), 31 lipca 2014 [dostęp 2018-08-17] (ang.).
- ↑ M. Rapaport, A randomized, controlled clinical trial of four anti-dandruff shampoos, „Journal of International Medical Research”, 9 (2), 1981, s. 152–156, DOI: 10.1177/030006058100900213, PMID: 7014286.
- ↑ WHO Model List of Essential Medicines 20th List [online], Światowa Organizacja Zdrowia, 2017, s. 36 [dostęp 2018-08-17] (ang.).
- ↑ Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 16 kwietnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [online], Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 16 kwietnia 2018 [dostęp 2008-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2019-11-23].
- ↑ Disiarczek selenu w profilaktyce łupieżu [online], Hasco [dostęp 2018-08-17].
- ↑ Horst Fey, Xenia Petsitis, Słownik kosmetyczny, Agata Jabłońska-Trypuć (red.), Wrocław 2011, s. 250, ISBN 978-83-60466-87-2.
- ↑ N. Geoffroy, G.P. Demopoulos, The elimination of selenium(IV) from aqueous solution by precipitation with sodium sulfide, „Journal of Hazardous Materials”, 185 (1), 2011, s. 148–154, DOI: 10.1016/j.jhazmat.2010.09.009.
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.