Skworczyk skromny

Skworczyk skromny
Aplonis mavornata[1]
Buller, 1887
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

szpaki

Podrodzina

gwarki

Rodzaj

Aplonis

Gatunek

skworczyk skromny

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Skworczyk skromny[3] (Aplonis mavornata) – gatunek małego ptaka z rodziny szpaków (Sturnidae). Znany wyłącznie z jednego okazu pozyskanego na Mauke (Wyspy Cooka). Uznany za wymarły.

Taksonomia

Po raz pierwszy gatunek opisał Sir Walter Lawry Buller w 1887. Holotyp przechowywany był w Muzeum Brytyjskim (obecnie Muzeum Historii Naturalnej w Londynie). Początkowo nie było wiadome, gdzie został pozyskany. Przypuszczano, że mogła to być wyspa Raiatea (Polinezja Francuska)[4][5]. Przed ustaleniem, że pochodził on z Mauke (Wyspy Cooka) nazwa anglojęzyczna tego ptaka brzmiała Mysterious Starling (dosł. „tajemniczy szpak”)[6]. Ornitolodzy długo spekulowali nad przynależnością gatunkową jedynego znanego okazu[7]. Richard Bowdler Sharpe (1890) zasugerował, że wygląd skworczyka skromnego jest zgodny z wyglądem przedstawiciela Aplonis ulietensis (z Raiatea), uwiecznionego przez Forstera. Erwin Stresemann (1949) uznał, że wygląd tych dwóch ptaków jest jednak odmienny[7]. Na podstawie zapisków Andrew Bloxama ustalono, że holotyp został pozyskany na Mauke 9 sierpnia 1825, podczas podróży HMS Blonde[8].

Morfologia

Całkowita długość ciała wynosi około 18 cm[4]. Długość skrzydła: 105 mm, długość ogona 64 mm, długość górnej krawędzi dzioba (od początku nozdrzy) 12,4 mm, długość skoku 27,4 mm[8]. Upierzenie jest całe brązowe. Na głowie dostrzec można brązowy połysk. Na pokrywach podogonowych widoczne są gdzieniegdzie białe stosiny[4]. Według opisu Bloxama tęczówka była żółta[8].

Wymarcie

IUCN uznaje skworczyka skromnego za gatunek wymarły (EX, Extinct). Jest znany wyłącznie z jednego okazu[9]. Przez kolejne 150 lat po opisaniu gatunku żaden ornitolog nie przybył na Mauke; przez ten czas gatunek już wymarł[8]. Do wymarcia prawdopodobnie przyczyniły się zawleczone na wyspę szczury[9].

Przypisy

  1. ↑ Aplonis mavornata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Aplonis mavornata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Mainatinae Lesson, 1831 - gwarki (wersja: 2024-12-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-09].
  4. 1 2 3 Richard Bowdler Sharpe: Catalogue of the Birds in the British Museum. T. 13. Sturniformes. 1890, s. 135.
  5. ↑ R.L.M. Warren & C.J.O. Harrison: Type-specimens of birds in the British Museum (Natural History). T. 2. Passerines. 1971, s. 333.
  6. ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-09] (ang.).
  7. 1 2 Julian P. Hume, Michael Walters: Extinct Birds. A&C Black, 2012. ISBN 978-1-4081-5861-6.
  8. 1 2 3 4 Storrs L. Olson. An early account of some birds from Mauke, Cook islands, and the origin of the "Mysterious Starling" Aplonis mavornata Buller. „Notornis”. 33, s. 197–208, 1986.
  9. 1 2 Species factsheet: Mysterious Starling Aplonis mavornata [online], BirdLife International, 2024 [dostęp 2026-06-09] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.