Trzciniak brunatny

Trzciniak brunatny
Acrocephalus nijoi[1]
(Yamashina, 1940)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

trzciniaki

Rodzaj

Acrocephalus

Gatunek

trzciniak brunatny

Synonimy
  • Conopoderas luscinia nijoi Yamashina, 1940[2]
  • Acrocephalus luscinia nijoi (Yamashina, 1940)[3]
  • Acrocephalus luscinius nijoi (Yamashina, 1940)[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Trzciniak brunatny[5] (Acrocephalus nijoi) – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae). Występował endemicznie na wyspie Aguijan (Mariany Północne, Oceania). Ostatniej obserwacji dokonano w 1995. Gatunek uznany za wymarły; wymarł najpóźniej spośród wszystkich wymarłych ptaków holocenu (nie licząc podgatunków).

Taksonomia

Po raz pierwszy gatunek opisał japoński ornitolog Yoshimaro Yamashina (założyciel Yamashina Institute for Ornithology) w 1940 na łamach „Tori”[6] (czasopisma Ornithological Society of Japan). Autor nadał mu nazwę Conopoderas luscinia nijoi, uznając go za podgatunek trzciniaka słowiczego (A. luscinius)[3][7]. Pierwsze okazy pozyskał Nijo w 1940, przesłał je do YIO[7]. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny i inne ornitologiczne autorytety uznają trzciniaka brunatnego za odrębny gatunek, umieszczają go w rodzaju Acrocephalus pod nazwą A. nijoi[5][8][9][10].

Morfologia

Długość ciała wynosiła około 18 cm. Jest to stosunkowo duży trzciniak z długim dziobem. Wierzch ciała oliwkowożółty, brew i spód ciała matowożółte[4]. W porównaniu do trzciniaka słowiczego trzciniaki brunatne wyróżniały się mniej ciepłymi barwami wierzchu ciała oraz ciemniejszymi i bardziej brązowymi bokami ciała i brzuchem. Ponadto miały krótsze dzioby[11]. Podobnie jak w przypadku innych trzciniaków Marianów Północnych niemożliwe byłoby odróżnienie trzciniaka brunatnego tylko po upierzeniu, różni się jednak wymiarami. Wymiary dla 3 zbadanych osobników: długość skrzydła 86,3 ± 4,6 mm, długość dzioba (od końca do nasady w czaszce) 28,0 ± 1,7 mm, długość skoku 29,4 ± 1,9 mm, długość ogona 79,7 ± 4,3 mm[7].

Zasięg, ekologia

Trzciniak brunatny występował na wyspie Aguijan (Mariany Północne, Oceania). Zamieszkiwał obszary pokryte zagajnikami i zakrzewieniami[12].

Wymarcie

IUCN od 2016 roku uznaje trzciniaka brunatnego za gatunek wymarły (EX, Extinct)[4][12]. W latach 80. populację oszacowano na niecałe 15 osobników. W 1992 obserwowano już tylko dwa śpiewające samce[7]. Ostatniej obserwacji dokonano w 1995, kiedy to Ann Marshall odnotowała już tylko jednego śpiewającego samca[13]. Poszukiwania w 2000, 2001, 2008 i 2009 nie przyniosły rezultatu, gatunek uznano za wymarły[13]. Za najbardziej prawdopodobną główną przyczynę wymarcia trzciniak brunatnego uznaje się niszczenie jego siedlisk przez intensywną działalność rolniczą[12]; do niszczenia środowiska przyczyniły się też wprowadzone na wyspę w latach 1950. kozy[11][12].

Przypisy

  1. ↑ Acrocephalus nijoi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Aguijan Reed-warbler (Acrocephalus nijoi). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-09)].
  3. 1 2 3 D. Lepage: Aguijan Reed-Warbler Acrocephalus nijoi. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2022-12-31]. (ang.).
  4. 1 2 3 Acrocephalus nijoi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. 1 2 P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Acrocephalidae Salvin, 1882 - trzciniaki - Brush, reed and swamp warblers (wersja: 2025-01-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-08].
  6. ↑ Yamashina, Yoshimaro. „Tori”. 10 (50), s. 674, 1940.
  7. 1 2 3 4 T. Saitoh, A. Cibois, S. Kobayashi, E. Pasquet, J.-C. Thibault. The complex systematics of the Acrocephalus of the Mariana Islands, western Pacific. „Emu”. 112 (4), s. 343–349, 2012. DOI: 10.1071/MU12012.
  8. ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-08] (ang.).
  9. ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-06-08].
  10. ↑ Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-06-08] (ang.).
  11. 1 2 Peter Kennerley, David Pearson: Reed and Bush Warblers. A&C Black, 2010, s. 158–459. ISBN 978-0-7136-6022-7.
  12. 1 2 3 4 Species factsheet: Aguijan Reed-warbler Acrocephalus nijoi [online], BirdLife International, 2023 [dostęp 2026-06-08] (ang.).
  13. 1 2 Rob Martin: Archived 2016 forum topics: Nightingale Reed-warbler (Acrocephalus luscinius) is being split: list A. nijoi as Critically Endangered (Possibly Extinct), A. hiwae as Critically Endangered, and A. astrolabii, A. yamashinae and A. luscinius as Extinct?. BirdLife International, 12 października 2016. [dostęp 2017-05-07].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.