Sulechów

Sulechów
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 lubuskie

Powiat

zielonogórski

Gmina

Sulechów

Data założenia

XII wiek

Prawa miejskie

XIII wiek[1]

Burmistrz

Wojciech Sołtys

Powierzchnia

6,83 km²

Populacja (31.12.2025)
• liczba ludności
• gęstość


15 203[2]
2226 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 68

Kod pocztowy

66-100

Tablice rejestracyjne

FZI

Położenie na mapie gminy Sulechów
Mapa konturowa gminy Sulechów, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Sulechów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Sulechów”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sulechów”
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa konturowa powiatu zielonogórskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Sulechów”
Ziemia52°05′07″N 15°37′24″E/52,085278 15,623333[3]
TERC (TERYT)

0809064

SIMC

0988595

Urząd miejski
Plac Ratuszowy 6
66-100 Sulechów
Strona internetowa
BIP

Sulechów (dawniej oraz tuż po II wojnie światowej Cylichów[4][5]; niem. Züllichau) – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sulechów. Wchodzi w skład Lubuskiego Trójmiasta. 31 grudnia 2025 w mieście zamieszkiwały 15 203 osoby[2].

Położenie

W ujęciu historycznym Sulechów zaliczany jest do Dolnego Śląska. Od 1234 r. należał do księstwa głogowskiego. W 1482 r. – wraz z księstwem krośnieńskim – został przyłączony do Nowej Marchii. W latach 1815–1945 zlokalizowany był natomiast w granicach prowincji Brandenburgia, zaś od 1945 r. do dziś usytuowany jest na terytorium Polski. W latach 1945–1950 administracyjnie należał do województwa poznańskiego, w latach 1950–1975 – do „dużego” województwa zielonogórskiego, zaś w latach 1975–1998 – do „małego” województwa zielonogórskiego. Od 1 stycznia 1999 leży w województwie lubuskim.

Według danych z 1 stycznia 2025 powierzchnia miasta wynosiła 6,83 km² (683 ha)[6].

Sulechów zlokalizowany jest w rozwidleniu dwóch dróg krajowych – drogi ekspresowej S3, łączącej Świnoujście z Lubawką oraz drogi krajowej nr 32, łączącej Poznań z Zieloną Górą[7]. W odległości 14 km od miasta znajduje się port lotniczy Zielona Góra-Babimost[8].

Historia

Mury obronne

Początki miasta sięgają czasów pierwszych Piastów. Sulechów wchodził w skład państwa Mieszka I. Wskutek rozbicia dzielnicowego Polski, Sulechów stanowił część księstwa śląskiego, a od połowy XIII wieku część księstwa głogowskiego. W 1482 stał się częścią Marchii Brandenburskiej. W XVI wieku i XVII wieku miasto przeżywało rozkwit, dzięki rozwojowi handlu, rzemiosła i tkactwa. Sukna z Sulechowa sprzedawano w Wielkopolsce i na Śląsku. Od 1684 r. do 1725 r. w Sulechowie odbywały się polskie nabożeństwa kalwińskie[9]. Król Prus Fryderyk Wilhelm I założył koszary i rozmieszczono w mieście wojsko. W 1723 r. założono dom dla sierot, a w 1766 r. powstało Królewskie Pedagogium. W marcu 1735 w Sulechowie zatrzymały się władze konfederacji dzikowskiej, wspierającej Stanisława Leszczyńskiego[10].

Panorama Sulechowa
Panorama Sulechowa z XVII wieku

XIX wiek był okresem dynamicznego rozwoju Sulechowa, miasto wraz z okolicą w tym okresie było żywotnym ośrodkiem polskich migrantów. Początkiem XX wieku wykonano instalacje wodociągowe i kanalizacyjne, wybrukowano nawierzchnie, powstało wiele budynków, rozpoczął się proces nowoczesnego uprzemysłowienia. W 1919 czterech powstańców wielkopolskich zmarło w Sulechowie jako więźniowie Niemiec[11].

U schyłku II wojny światowej przez Sulechów przeszedł zorganizowany przez Niemców marsz śmierci Żydówek z rozwiązanego podobozu obozu koncentracyjnego Groß-Rosen w Sławie[12]. Z końcowym okresem wojny, wraz z wyparciem Wehrmachtu 30 stycznia 1945 r. Sulechów został zdobyty przez oddziały 9 Samodzielnego Korpusu Pancernego gen. por. Iwana Kiriczenki z 33 Armii 1 Frontu Białoruskiego.

Po objęciu władzy przez Polaków, przy ul. Poznańskiej odsłonięto płytę pamiątkową ku czci poległych żołnierzy radzieckich[13]. Sulechów wraz z Ziemiami Zachodnimi został włączony do Polski, jego niemiecka ludność została wysiedlona do państw niemieckich. Obecna nazwa miasta została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946 r.[14]

Siedziba powiatu

Sulechów był ośrodkiem administracyjnym istniejącego w latach 1951–1975 Powiatu sulechowskiego na obszarze obecnych powiatów zielonogórskiego i nowosolskiego (województwo lubuskie). Powiat ten obejmował miasta Babimost i Kargowa oraz gminy Bojadła, Kolsko i Trzebiechów. Przy reformie administracyjnej w 1999 r. powiatu nie przywrócono, a Sulechów włączono do powiatu zielonogórskiego[15].

Zabytki

Zabytki w Sulechowie
Ratusz miejski
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Brama Krośnieńska
Zbór kalwiński
Zamek w Sulechowie
Wieża ciśnień w Sulechowie

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[16][17]:

  • miasto,
  • kościół parafialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego z XIV–XVII wieku,
  • plebania z XVIII wieku,
  • zbór kalwiński, obecnie Hala Widowiskowa, z połowy XVIII wieku, 1959 r., w ostatnich latach wyremontowany i zaadaptowany na salę kinowo-widowiskową, przy Alei Wielkopolskiej,
  • zamek z wieżą, ul. Wielkopolska 2, z XV–XVIII wieku, przy Alei Wielkopolskiej,
  • mury obronne, miejskie z połowy XIV wieku, XVI wieku, zbudowane z kamienia polnego i cegły, częściowo zniszczone, zachowane w znacznych fragmentach na granicy średniowiecznej części miasta,
  • brama Krośnieńska, niem. Crossener Tor, z 1704 r., jedyna zachowana z czterech istniejących niegdyś bram miejskich; ceglana, tynkowana konstrukcja z 1704 r. o typowych cechach barokowych, bogato zdobiona i połączona z fragmentami zachowanych murów obronnych,
  • ratusz miejski z XVIII/XIX wieku,
  • aleja lipowa, przy drodze Sulechów–Krężoły, z połowy XIX wieku,
  • aleja lipowo-klonowo-kasztanowcowa, przy drodze Sulechów–Skąpe, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Armii Krajowej 1, 1a niezidentyfikowany, 7, 21 nie istnieje, 22/23, 25/26, 56, 57, 59, 61, 62, 67, 74, 75, z XIX/XX wieku,
  • zespół szkolny „Pedagogium”, ul. Armii Krajowej 46–51, z 1733 r., w połowie XIX wieku: gimnazjum „Pedagogium”, obecnie Wyższa Szkoła Administracji, ul. Armii Krajowej 51; szkoła, obecnie ośrodek szkolno-wychowawczy, ul. Armii Krajowej 50, internat, obecnie dom studenta, ul. Armii Krajowej 48, sala gimnastyczna, ul. Armii Krajowej 46, dom mieszkalny, ul. Armii Krajowej 46, park szkolny z XIX wieku,
  • dom, ul. Brama Piastowska 1, z połowy XIX wieku,
  • dom, ul. Handlowa 5, z XVIII wieku,
  • domy, ul. Łukasiewicza 12, 13, 14, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Niepodległości 2 nie istnieje, 9, 10, 11, 15, 16, 25, 28, 29, 30 willa i budynek gospodarczy, ogród; 33, 35, 42, 43, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Okrężna 4, 13, 14, z XVIII/XIX wieku,
  • dom, pl. Ratuszowy 7, z połowy XIX wieku,
  • domy, ul. Sikorskiego 5, 8, 9, 10, 20 kamienica, 21, 22, 25, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Styczniowa 6, 21, 24, 27, 31 nie istnieje, 35, 39, z XIX/XX wieku,
  • dom, ul. Szkolna 5, szachulcowy, z XVIII wieku,
  • domy, ul. Jana Pawła II 2, 3, 11, 14, 16/17, 24, 25, 27, z XIX/XX wieku,
  • dom, ul. Wielkopolska 4, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Zwycięstwa 15, 21a, 25, 32, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Żeromskiego 12, 28, 33, 34, 35, 39, z XIX/XX wieku,
  • domy, ul. Żwirki i Wigury 7, 8, 10, z XIX/XX wieku,
  • wieża ciśnień, ul. Styczniowa, z końca XIX wieku,
  • kościół pw. św. Stanisława Kostki.

Obiekty zabytkowe niezachowane

  • Brama Zielonogórska, niem. Grünberger Tor, średniowieczna, rozebrana w 1714 r., do czasów obecnych zachował się, dawniej przylegający do Bramy Zielonogórskiej, fragment murów przy skrzyżowaniu ulic Sikorskiego i Nowy Rynek (teren zwany był w przeszłości Grünberger Torplatz – Placem Bramy Zielonogórskiej)[18][19][20].

Kultura

  • Sulechowski Dom Kultury
    • Chór Cantabile
    • Studio Tańca „Dream”
    • Orkiestra rozrywkowa
    • Teatrzyk „Śpiewu i Tańca”
    • Studio piosenki
    • Orkiestra dęta
    • Sekcja szachowa
    • Sekcja historyczna
    • Młodzieżowa Rada Miasta
  • Sulechowskie Towarzystwo Kultury
  • Sulechowskie Towarzystwo Historyczne
  • Bractwo Historyczne Drużyna Sulecha

Biblioteka

Decyzję o utworzeniu miejskiej biblioteki publicznej w Sulechowie podjęto jesienią 1948 r., a jej uroczyste otwarcie nastąpiło 15 stycznia 1949 o godzinie 16 w sali kina „Orzeł”. Ówczesne zbiory biblioteczne składały się z 487 książek[21]. Według danych na koniec 2010 r. biblioteka, mieszcząca się przy ulicy Jana Pawła II posiada w swoim księgozbiorze 92 095 woluminów[22]. Na terenie miasta znajduje się 1 filia biblioteczna, a na pozostałym obszarze gminy 5 filii, położonych w Brodach, Cigacicach, Kalsku, Kijach i Pomorsku[23]. Głównym zadaniem biblioteki jest „zaspakajanie potrzeb czytelniczych społeczności miejskiej i gminnej”[24].

Media

Od maja 2001 r. Urząd Miejski w Sulechowie wydaje bezpłatne czasopismo lokalne o charakterze informacyjnym „Biuletyn Informacyjny Miasta i Gminy Sulechów”. Rozchodzi się ono w nakładzie 1000 egzemplarzy[25]. Od grudnia 2002 r. w mieście wydawany jest także miesięcznik „Gazeta Sulechowska”, mający nakład 1500 egzemplarzy. Pismo to ma charakter informacyjno–publicystyczny i opiniotwórczy[26].

Edukacja i nauka

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Sulechowie
  • Przedszkola:
    • nr 5
    • nr 6 „Tęczowa Szóstka”
    • nr 7 „Pod Muchomorkiem”
    • Przedszkole Niepubliczne „Dobra Wróżka”
    • Niepubliczne Przedszkole „Gucio”
    • Niepubliczne Przedszkole i Żłobek Norlandia Sulechów (wcześniej Niepubliczne Przedszkole „Słoneczko” z Oddziałem Integracyjnym)
  • Szkoły podstawowe:
    • nr 1 im. gen. Józefa Bema
    • nr 2 im. Jana Pawła II
    • nr 3 im. Janusza Kusocińskiego
  • Szkoły specjalne:
    • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy/SP, ZSZ, SPP
  • Szkoły średnie:
    • Liceum Ogólnokształcące im. rotmistrza Witolda Pileckiego
    • Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego
    • Prywatne Liceum Ogólnokształcące
    • Prywatne Liceum Ogólnokształcące „Edukacja” dla dorosłych

Od 1 września 1998 do 1 września 2017 w Sulechowie działała szkoła wyższa – Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa (do 30 października 2001 pod nazwą – Wyższa Szkoła Zawodowa Administracji Publicznej). Od 1 września 2017 wydział zamiejscowy Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Infrastruktura

Transport drogowy

W mieście oraz jego bezpośrednim sąsiedztwie krzyżują się drogi o znaczeniu krajowym oraz wojewódzkim.

Drogi przechodzące przez Sulechów
Znak Droga Trasa
S3 droga ekspresowa S3 (E65) Świnoujście – Goleniów – Szczecin – Gorzów Wielkopolski – Świebodzin – Zielona Góra – Sulechów – Lubin – Legnica – Bolków
DK32 droga krajowa nr 32 granica z Niemcami – Gubinek – Krosno Odrzańskie – Zielona Góra – Sulechów – Wolsztyn – Rakoniewice – Grodzisk Wielkopolski – Stęszew
DW277 droga wojewódzka nr 277 Skąpe – Łochowo – Sulechów
DW278 droga wojewódzka nr 278 Szklarka Radnicka – Sulechów – Trzebiechów – Bojadła – Konotop – Sława – Wschowa

W czasach Polski Ludowej, do grudnia 1985 roku[27] Sulechów leżał przy drogach państwowych nr 46[28] (część międzynarodowej E14[29] – „Traktu Piastowskiego”) i 44[28].

Transport autobusowy

Dworzec autobusowy

Tymczasowy dworzec autobusowy usytuowany jest przy ul. Słonecznej. Zatrzymują się na nim autobusy Przedsiębiorstw Komunikacji Samochodowej, głównie PKS Zielona Góra[30][31]. W Sulechowie także znajduje się kilka przystanków autobusowych[32].

Pasażerów w Mieście Sulechów obsługuje również przedsiębiorstwo przewozowe Da-Mi, realizując regularne przewozy osób na liniach komunikacyjnych z i do Zielonej Góry, Babimostu, Podmokla Małego oraz Kargowej[33].

Transport kolejowy

Perony stacji Sulechów (2008)

Sulechów ma bezpośrednie połączenia kolejowe z Zieloną Górą, Gorzowem Wielkopolskim, Warszawą, Poznaniem, Gdańskiem[7].

Inne

Przy placu biskupa Wilhelma Pluty znajduje się postój taksówek osobowych[34][35].

Od czerwca 2007 r. w centrum miasta funkcjonuje strefa płatnego parkowania, obejmująca ulice: Plac Ratuszowy, Plac biskupa Wilhelma Pluty, M. Kopernika, Wł. Sikorskiego, Nowy Rynek, F. Chopina oraz Łukasiewicza[36].

Współpraca międzynarodowa

Po transformacji systemowej władze Sulechowa nawiązały współpracę z trzema jednostkami administracyjnymi (kolejność alfabetyczna):

Demografia

  • Piramida wieku mieszkańców Sulechowa w 2014 r.[40]


Sport i rekreacja

  • Ośrodek Sportu i Rekreacji
  • Kluby sportowe
    • Zawisza Sulechów (siatkówka)
    • Orion Sulechów (siatkówka)
    • Lech Sulechów – klub piłki nożnej założony w 1945 r. i grający na Stadionie Miejskim w Sulechowie
    • Klub Spinningowy Kleń Sulechów
    • Uczniowski Klub Sportowy „Trójka” Sulechów (akrobatyka sportowa)
    • Uczniowski Klub Sportowy „Jedynka” Sulechów (akrobatyka sportowa, skoki na trampolinie)

Wspólnoty wyznaniowe

Kościół katolicki

Większość mieszkańców samego Sulechowa, jak i całej gminy stanowią wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego. W mieście znajdują się dwie parafie: Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego, mieszcząca się przy placu Kościelnym 4 (obejmuje także kościół filialny w Kalsku)[41] oraz Parafia św. Stanisława Kostki, mająca swoją siedzibę przy ulicy Odrzańskiej 63 (obejmuje także kościół filialny w Mozowie)[42]. Od kilku lat istnieje również parafia garnizonowa obejmująca swoim działaniem służby mundurowe i ich rodziny[43].

Kościół Zielonoświątkowy

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także Kościół Zielonoświątkowy, protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym. Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Sulechowie, należący do okręgu zachodniowielkopolskiego Kościoła Zielonoświątkowego w RP, znajduje się przy ulicy Jana Pawła II 17[44]. Zgodnie z danymi na dzień 31 grudnia 2010 r., posiada on mniej niż 50 członków[45], czyli osób, które przyjęły chrzest wodny i uzyskały członkostwo w lokalnym zborze[46].

Świadkowie Jehowy

Na terenie miasta działalność kaznodziejską prowadzą także dwa zbory Świadków Jehowy: Sulechów-Południe i Sulechów-Północ (w tym grupa języka migowego). Sala Królestwa znajduje się przy ul. Czereśniowej 2[47].

Lista osób związanych z Sulechowem

Ludzie urodzeni w Sulechowie

W Sulechowie urodziło się między innymi czterech późniejszych olimpijczyków (stan na 2020) – Ryszard Białowąs, Klaus-Dieter Ludwig, Aleksandra Miciul i Łukasz Żygadło[48] czy Olga Tokarczuk, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018[49].

Honorowi Obywatele Gminy Sulechów

3 kwietnia 2001 Rada Miejska w Sulechowie przyjęła uchwałę, w myśl której ustanowiono honorowe wyróżnienie o nazwie „Honorowe Obywatelstwo Gminy Sulechów”[50]. Po raz pierwszy godność tę nadano 12 września 2002, podczas XXXVII zwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Sulechowie (kadencja 2002–2006). Wyróżniono wówczas 6 osób. W sumie tytuł Honorowego Obywatela Gminy Sulechów przyznano 13 osobom, w tym 3 obcokrajowcom.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Sulechów. portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2011-04-02]. (pol.).
  2. 1 2 Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2025 r. Stan w dniu 31 grudnia. stat.gov.pl, 2026-04-29. [dostęp 2026-05-01]. (pol.).
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 133387.
  4. ↑ Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski obejmujący dokumenta tak już drukowane, jak dotąd nie ogłoszone, sięgające do roku 1400, t. 4, Poznań 1881; Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945.
  5. ↑ Dz.U. 1945 nr 33, poz. 196.
  6. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r.. stat.gov.pl, 2025-07-22. [dostęp 2025-10-25]. (pol.).
  7. 1 2 Lokalizacja. sulechow.pl. [dostęp 2011-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-10)].
  8. ↑ Dojazd. airport-lotnisko.zgora.pl. [dostęp 2011-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-07-11)]. (pol.).
  9. ↑ Eberhard Gresch: Im Blickpunkt der Geschichte der Reformation: Evangelisch-Reformierte in (Ost-)Preußen. 2012, s. 13.
  10. ↑ Tomasz Ciesielski: Prusy Wschodnie w trakcie polskiej wojny sukcesyjnej i wojny siedmioletniej. W: Witold Gieszczyński, Norbert Kasparek: Wielkie wojny w Prusach. Działania militarne między dolną Wisłą a Niemnem na przestrzeni wieków. 2010, s. 110.
  11. ↑ Wiesław Olszewski, Łukasz Jastrząb: Lista strat Powstania Wielkopolskiego od 27.12.1918 r. do 8.03.1920 r.. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 2008, s. 236, 270, 332, 371.
  12. ↑ Andrzej Toczewski. Filie obozów koncentracyjnych na Środkowym Nadodrzu. „Ziemia Lubuska”, s. 126, 2017. Zielona Góra. ISSN 2450-3355.
  13. ↑ Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945, Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, s. 835.
  14. ↑ Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85 (ISAP)).
  15. ↑ Historia Sulechowa. sulechow.pl. [dostęp 2011-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-29)]. (pol.).
  16. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego – stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 108–111. [dostęp 2013-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
  17. ↑ Zabytki. sulechow.pl. [dostęp 2011-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-10)]. (pol.).
  18. ↑ ul. Armii Krajowej, Sulechów - zdjęcia [online], pl/4505593,foto.html?idEntity=589257%20%20%20%20 [dostęp 2024-04-26].
  19. ↑ SULECHÓW - Aukcja internetowa / Licytacja online - Cena - OneBid [online], onebid.pl [dostęp 2024-04-26] (pol.).
  20. ↑ ul. Armii Krajowej, ul. Sikorskiego Władysława » www.dawnysulechow.top [online], dawnysulechow.top [dostęp 2024-04-26] (pol.).
  21. ↑ Eugeniusz Kurzawa: Szykuje się wystawa z okazji 60-lecia biblioteki. Gazeta Lubuska, 2009-02-23. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  22. ↑ Dane statystyczne Biblioteki. biblioteka.bip.sulechow.pl, 2011-01-31. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  23. ↑ Biblioteka Publiczna Gminy Sulechów. biblioteka.bip.sulechow.pl, 2010-01-04. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  24. ↑ Biblioteka Publiczna Gminy Sulechów. sulechow.pl. [dostęp 2011-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-10)]. (pol.).
  25. ↑ Biuletyn Informacyjny. sulechow.pl. [dostęp 2011-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-09)]. (pol.).
  26. ↑ Historia. gazetasulechowska.za.pl. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  27. ↑ Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16 (ISAP)).
  28. 1 2 Mapa samochodowa Polski 1:1 000 000, Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1962.
  29. ↑ Samochodowy atlas Polski 1:500 000. Wyd. IX. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1984, s. 66.
  30. ↑ PKS Zielona Góra Sp. z o.o.. pks.zgora.pl. [dostęp 2011-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-10)]. (pol.).
  31. ↑ Przedsiębiorstwo. pks.zgora.pl. [dostęp 2011-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-18)]. (pol.).
  32. ↑ Sulechów – Zielona Góra. da-mi.pl. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  33. ↑ Rozkład jazdy. da-mi.pl. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  34. ↑ Postój taksówek osobowych. maps.google.pl. [dostęp 2011-06-07]. (pol.).
  35. ↑ Taxi w mieście Sulechów. taxi919.pl. [dostęp 2023-03-14]. (pol.).
  36. ↑ Strefa Płatnego Parkowania. sulechow.pl. [dostęp 2025-12-25]. (pol.).
  37. ↑ Criuleni. sulechow.pl. [dostęp 2019-01-10]. (pol.).
  38. ↑ Fürstenwalde/Spree. sulechow.pl. [dostęp 2019-01-10]. (pol.).
  39. ↑ Rushmoor. sulechow.pl. [dostęp 2019-01-10]. (pol.).
  40. ↑ Sulechów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-09], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  41. ↑ Sulechów – Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego [online], kuria.zg.pl [dostęp 2011-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2010-05-28].
  42. ↑ Sulechów – Parafia pw. św. Stanisława Kostki [online], kuria.zg.pl [dostęp 2011-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2010-05-28].
  43. ↑ Parafia Wojskowa w Sulechowie, wojskowasulechow.parafialnastrona.pl.
  44. ↑ Zbory [online], kz.pl [dostęp 2011-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-11].
  45. ↑ Zbory Kościoła Zielonoświątkowego powyżej 50 członków [online], kzbb.org, 31 grudnia 2009 [dostęp 2011-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-14].
  46. ↑ Kościół Zielonoświątkowy w Polsce [online], kzbb.org [dostęp 2011-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-06].
  47. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-03-06].
  48. ↑ Sulechów, Lubuskie (POL). olympedia.org. [dostęp 2020-11-24]. (ang.).
  49. ↑ Urodzona w Sulechowie Olga Tokarczuk otrzymała literacką nagrodę Nobla. portalzachod.pl, 2019-10-14. [dostęp 2020-11-24].
  50. ↑ Uchwała nr XXV/244/2001 Rady Miejskiej w Sulechowie z dnia 3 kwietnia 2001 r.. gmsulechow.peup.pl, 2001-04-03. s. 1–4. [dostęp 2011-08-08]. (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.