Massimo D'Alema

Massimo D'Alema
Kryeministër i Italisë
Në detyrë 21 tetor 1998 – 25 prill 2000
Paraprirë nga	Romano Prodi
Pasuar nga	Giuliano Amato
Zëvendëskryeministër i Italisë
Në detyrë 17 maj 2006 – 8 maj 2008
Paraprirë nga	Gianfranco Fini
Pasuar nga	Angelino Alfano
Ministër i Punëve të Jashtme i Italisë
Në detyrë 17 maj 2006 – 8 maj 2008
Paraprirë nga	Gianfranco Fini
Pasuar nga	Franco Frattini
Të dhëna vetjake
U lind më	20 prill 1949 (77 vjeç) Roma, Itali
Partia politike	Partia Komuniste Italiane Partia Demokratike e së majtës Demokratët e së majtës Partia Demokratike e Italisë Articolo 1
Bashkëshortja/et	Linda Giuva
Fëmijët	2
Profesioni	politikan, gazetar
Faqja në rrjet	www.massimodalema.it

Massimo D'Alema (lindur më 20 prill 1949 në Roma) është politikan dhe gazetar italian. Ai ishte kryeministër i Italisë nga 21 tetori 1998 deri më 25 prill 2000, si edhe zëvendëskryeministër dhe ministër i Punëve të Jashtme nga 17 maji 2006 deri më 8 maj 2008.^[1][2][3] Ai ka qenë një nga figurat kryesore të qendrës së majtë italiane në periudhën e ashtuquajtur të Republikës së Dytë. Aktualisht është president i Fondacionit Italianieuropei.^[4]

D'Alema lindi në Roma më 20 prill 1949. Ka përfunduar shkollën e mesme klasike dhe ka studiuar filozofi në Universitetin e Pizës. Është gazetar profesionist dhe ka bashkëpunuar me Città futura, Rinascita dhe l'Unità, të së cilës ishte drejtor nga viti 1988 deri në vitin 1990.^[3]

Është i martuar me Linda Giuva dhe ka dy fëmijë, Giulia dhe Francesco.^[3]

Angazhimi i tij politik nisi në vitin 1963, kur u regjistrua në Federatën Rinore Komuniste Italiane. Karta e tij e parë e Partisë Komuniste Italiane daton në vitin 1968.^[3]

Nga viti 1975 deri më 1980 ishte sekretar kombëtar i Federatës Rinore Komuniste Italiane. Në vitin 1983 u bë sekretar rajonal i partisë në Puglia, ndërsa në vitin 1986 hyri në sekretarinë kombëtare.^[3][1]

Ai ishte ndër drejtuesit e rinj që mbështetën transformimin e PCI-së në PDS. Në vitin 1990 u bë koordinator politik i partisë së re, ndërsa më 1 korrik 1994 u zgjodh sekretar kombëtar i saj.^[3]

D'Alema hyri për herë të parë në Dhomën e Deputetëve në vitin 1987. U rizgjodh më 1992 dhe mori drejtimin e grupit parlamentar të PDS-së. Më pas u rizgjodh edhe në legjislaturat e mëvonshme dhe qëndroi deputet deri në vitin 2013, me një ndërprerje gjatë mandatit të tij në Parlamenti Evropian.^[2]

Ai ishte një nga promovuesit kryesorë të koalicionit të qendrës së majtë L'Ulivo, i cili fitoi zgjedhjet parlamentare të vitit 1996. Në vitin 1998 ishte ndër protagonistët e transformimit të PDS-së në Demokratët e së majtës.^[1]

Në vitin 2000 u zgjodh president i Demokratëve të së majtës. Në vitin 2003 u zgjodh nënkryetar i Internacionales Socialiste.^[3]

Në vitin 2004 u zgjodh deputet në Parlamenti Evropian, ku drejtoi delegacionin e përhershëm për marrëdhëniet ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Mercosur-it.^[3]

Në vitin 2007 ishte ndër protagonistët e themelimit të Partisë Demokratike, ndërsa në vitin 2017 ishte ndër themeluesit e Articolo 1 - Movimento Democratico e Progressista.^[1]

Pas rënies së qeverisë së Romano Prodi-t, D'Alema u ngarkua me formimin e një ekzekutivi të ri të qendrës së majtë dhe u bë kryeministër i Italisë më 21 tetor 1998.^[5]

Ai drejtoi dy qeveri radhazi, nga 21 tetori 1998 deri më 25 prill 2000.^[5][6] Gjatë kësaj periudhe qeveritë e tij vazhduan rrugën e rimëkëmbjes ekonomike dhe të privatizimeve, por u përballën edhe me tensione të forta ndërkombëtare, sidomos gjatë krizës së Kosovës.^[1]

D'Alema dha dorëheqjen në prill 2000 pas humbjes së qendrës së majtë në zgjedhjet rajonale të atij viti.^[1]

Pas zgjedhjeve të vitit 2006, D'Alema u rikthye në parlamentin italian dhe më 17 maj 2006 u emërua zëvendëskryeministër dhe ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e dytë të Romano Prodi-t.^[3][7]

Gjatë kësaj faze ai u përpoq të rilançonte rolin e Italisë në Mesdhe dhe në politikën e jashtme evropiane.^[1]

Në vitin 2010 D'Alema u zgjodh president i Komitetit Parlamentar për Sigurinë e Republikës (Copasir), detyrë që e mbajti deri në vitin 2013. Po në vitin 2010 u zgjodh president i parë i Foundation for European Progressive Studies, post që e mbajti deri në vitin 2017.^[1][8][9]

Ai mbetet aktiv në debatin politik dhe ndërkombëtar si president i Fondacionit Italianieuropei dhe drejtor i revistës me të njëjtin emër.^[4][1]

Gjatë luftës së Kosovës, si kryeministër, D'Alema mbështeti angazhimin e Italisë në ndërhyrjen ajrore të NATO-s në favor të Kosovës. Në maj 1999 ai paraqiti edhe propozimin për një ndalim të përkohshëm të bombardimeve, në pritje të një marrëveshjeje ndërmjet vendeve të NATO-s dhe Rusisë mbi një rezolutë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.^[1][10]

Në prill 2018 Presidenti i Shqipërisë Ilir Meta e dekoroi D'Alema-n me dekoratën Nënë Tereza. Në fjalimin e tij me atë rast, D'Alema kujtoi mbështetjen italiane ndaj Shqipërisë në vitet 1990, misionin Alba, krizën e vitit 1997 dhe misionin Arcobaleno gjatë luftës së Kosovës.^[11]

Në qershor 2018 ai u prit në Prishtinë nga Presidenti i Kosovës Hashim Thaçi, i cili e falënderoi për angazhimin dhe mbështetjen e tij për Kosovën dhe për rajonin. Në atë takim D'Alema theksoi se e ardhmja e Kosovës dhe e gjithë rajonit duhej të mbetej e lidhur me perspektivën evropiane.^[12]

• Medalja e Artë e Lirisë - Kosovë
• Dekorata Nënë Tereza (Shqipëria, 2018).^[11]

• Faqja personale
• Faqja në Portalin historik të Dhomës së Deputetëve
• Faqja në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Italisë
• Faqja në Fondacionin Italianieuropei

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "D'Alèma, Massimo". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
2. 1 2 "Massimo d'Alema". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Massimo D'Alema". Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
4. 1 2 "Massimo D'Alema". Fondazione Italianieuropei (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
5. 1 2 "I Governo D'Alema". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
6. ↑ "II Governo D'Alema". Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
7. ↑ "Governo Prodi II". Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
8. ↑ "Massimo D'Alema elected as first President of FEPS". Foundation for European Progressive Studies (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.
9. ↑ "Massimo D'Alema". Trinità dei Monti (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
10. ↑ "Visit to NATO by Italian Prime Minister, Massimo D'Alema". NATO (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.
11. 1 2 "Massimo D'Alema riceve onorificenza "Madre Teresa" dal Presidente Meta". Ambasciata d'Italia a Tirana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
12. ↑ "President Thaçi and the former Italian Prime Minister: The whole region must move towards EU". President of the Republic of Kosovo (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.