Ślizgowiec
 Budynek od strony południowo-zachodniej (2025) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
al. W. Korfantego 8, |
| Typ budynku | |
| Architekt | |
| Wysokość całkowita |
56,93 / 60 m |
| Kondygnacje |
20 |
| Rozpoczęcie budowy |
1966 |
| Ukończenie budowy |
1968 / 1969 |
Położenie na mapie Katowic  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
 50°15′45″N 19°01′18″E/50,262500 19,021667 | |
Ślizgowiec – budynek mieszkalny znajdujący się w Katowicach przy alei W. Korfantego 8, w dzielnicy Śródmieście[1]. Najwyższy na Górnym Śląsku wysokościowiec wzniesiony metodą ślizgu[2].
Historia
Budynek zaprojektowany w 1965 roku przez Stanisława Kwaśniewicza i konstruktora Tadeusza Krzysztofiaka[3], zrealizowany w latach 1966–1968[4] (bądź w latach 1965–1968[5] lub do 1969 roku[6]). Technologię ślizgu opracował inżynier Stefan Prauza. Został kolejnym obok Separatora, Pałacu Ślubów i Superjednostki obiektem wzniesionym w ramach koncepcji urbanistycznej „Śródmieście-Zachód”. Stanowił wspólny element kompozycji z poprzedzającym go pawilonem Biura Wystaw Artystycznych[3].
W momencie powstania był najwyższym ślizgowcem na terenie województwa katowickiego[5].
W 2018 roku budynek poddano modernizacji według projektu wykonanego w Pracowni Architektonicznej Elżbiety Stankiewicz. Usunięto płyty, budynek ocieplono i pokryto okładziną z tynku mineralnego, pomalowanego farbą w odcieniach szarości[7].
Architektura
Bryła wysokościowca o wymiarach 19,90 × 31,50 × 56,93 m[3] (bądź o wysokości 60 m[6]) ma kształt smukłego prostopadłościanu o elewacjach wyżłobionych pasowo, ujętych loggiami. Gmach wzniesiono w konstrukcji mieszanej – dwie pierwsze kondygnacje w szkielecie żelbetowym, wyższe w żelbetowej technologii monolitycznej z wykorzystaniem urządzeń ślizgowych. Zastosowano innowacyjne rozwiązania w zakresie stropów, które były jednokierunkowo zbrojone, wykonywane w szalunkach i mocowane za pomocą teleskopowych stempli[3].
Gmach posiada 20 kondygnacji: jedną techniczną, dwa usługowe oraz 17 mieszkalnych[3].
Pierwotnie Ślizgowiec miał być przeznaczony dla osób samotnych i bezdzietnych małżeństw[5]. W budynku znajduje się 17 mieszkań typu M-3 i M-5 oraz 204 typu M-2. Każde posiada loggię. Pralnię i suszarnię zlokalizowano w piwnicy[8].
Wieżowiec obsługiwały dwie windy 6-osobowe i jedna 10-osobowa produkcji wiedeńskiej firmy „Freissler”, działające na zasadzie fotokomórki[8].
W dwóch niższych kondygnacjach zlokalizowano usługi: sklep spożywczy, salon mody damskiej i męskiej „Strój” z punktem kosmetycznym i kawiarenką[3].
Pierwotnie zewnętrzne ściany wyłożono rekordową liczbą 2 mln niewielkich ceramicznych kostek w kolorach białym i czerwonym. Około 1977 roku zakryto je płytami azbestowo-ceramicznymi typu „Acekol” o charakterystycznym żółtym kolorze[9]. Na dachu zamontowano neon reklamowy „Spółdzielnia Pracy Strój”[10].
Galeria
Przekrój budynku
Rzut piętra Ślizgowca
Budynek od strony północno-wschodniej (2024)
Widok na Ślizgowiec i poprzedzający go pawilon BWA (2017)
Elewacja południowo-schodnia (2018)
Przypisy
- ↑ Urząd Miasta Katowice, Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. Zabytki [online], emapa.katowice.eu [dostęp 2025-12-31] (pol.).
- ↑ Borowik 2019 ↓, s. 39-51.
- 1 2 3 4 5 6 Borowik 2019 ↓, s. 141.
- ↑ Kontny i Caban 2023 ↓, s. 159.
- 1 2 3 Syska 2020 ↓, s. 141.
- 1 2 Urbanity, Ślizgowiec Katowice Korfantego 8 [online], www.urbanity.pl [dostęp 2025-12-31] (pol.).
- ↑ Ślizgowiec w Katowicach już z nową elewacją. Z wieżowca ściągnięto żółte płyty, „Dziennik Zachodni”, dziennikzachodni.pl, 9 sierpnia 2018 [dostęp 2025-12-31] (pol.).
- 1 2 Borowik 2019 ↓, s. 142.
- ↑ Borowik 2019 ↓, s. 143.
- ↑ Syska 2020 ↓, s. 140.
Bibliografia
- Aneta Borowik, Innowacyjność architektury i urbanistyki „Nowych Katowic” w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku na przykładzie tzw. ślizgu śląskiego, [w:] Budownictwo i architektura Katowic, Katowice: Studio NOA Ireneusz Olsza, 2014, s. 39-51, ISBN 978-83-60071-73-1, OCLC 892608129 (pol.).
- Aneta Borowik, Nowe Katowice. Forma i ideologia polskiej architektury powojennej na przykładzie Katowic (1945–1980), wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2019, ISBN 978-83-66018-17-4 (pol.).
- Irena Kontny, Ewa Caban, Dobra kultury współczesnej w województwie śląskim, [w:] Urbanistyka i architektura, t. 1, Katowice: Regionalny Instytut Kultury im. Wojciecha Korfantego, 2023, ISBN 978-83-67490-28-3 (pol.).
- Anna Syska, Spodek w Zenicie: przewodnik po architekturze lat 1945–1989 w województwie śląskim, wyd. 1, Warszawa: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, 2020, ISBN 978-83-956466-1-4 (pol.).
- Tadeusz Przemysław Szafer, Nowa architektura polska: Diariusz lat 1966–1970, Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 1972, s. 37 (pol.).