ㄹ
| ㄹ | |
 | |
| Informacje podstawowe | |
| Majuskuła |
ㄹ |
|---|---|
| Podstawowe pismo | |
| Twórca | |
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |
Rieul (litera: ㄹ, kor. 리을) – spółgłoska dziąsłowa należąca do grupy pisma hangul, do oznaczenia spółgłoski uderzeniowo dziąsłowo dźwięcznej [ɾ] na początku wyrazu i pomiędzy samogłoskami, oraz spółgłoski bocznej dziąsłowej dźwięcznej [l] na końcu sylab[1][2][3]. Według transkrypcji McCune’a-Reischauera spółgłoska brzmi "l", "r" i "n"[4].
Jak podaje Koreańska Zasada Pisowni (Hunminjeongeum) ㅂ jest czwartą literą alfabetu koreańskiego[5]. Służy do oznaczania płynnych spółgłosek w języku koreańskim. Tę płynną spółgłoskę wymawia się jako dźwięk boczny, dotykając czubkiem języka górnych dziąseł i wprawiając w drżenie struny głosowe podczas wydechu przez obie strony języka na końcu sylaby. Pomiędzy samogłoskami wymawia się ją jako dźwięk wybuchowy, wprawiając w drżenie struny głosowe i uderzając czubkiem języka o górne dziąsła jednokrotnie[5].
Dźwięk spółgłoski brzmi podobnie jak "l" w angielskim słowie "ladder"[6] lub polskie "r" na początku i między samogłoskami i "l" na końcu[7].
Pismo
Historia
Litera powstała na podstawie litery ㄱ, jednak w tym wypadku nie dodano do niech kreski, a utworzono ㄹ, co sprawiło, że litera ㄹ została utworzona niezależnie[5]. W pierwszym tekście, w którym litera ta została opisana, nazwano ją jako "ㄹ 梨乙". Dopiero w tekście "Unified Hangul Spelling Proposal" autorstwa Joseon Language Society ustalono nazwę "리을", która pozostała do dziś[5].
W tekście Hunminjeongeum literze tej zostało przyjęte dwudzieste drugie miejsce w koreańskim alfabecie, ale po napisaniu tekstu Spółgłoska początkowa, spółgłoska końcowa i osiem wspólnych znaków (kor. 초성종성통용팔자(初聲終聲通用八字)’란), litera została postawiona na czwartym miejscu i tak pozostało do dziś[5].
Przypisy
- ↑ Hyun Bok Lee 1999 ↓, s. 120–123.
- ↑ Jiyoung, Jieun i Jaeeun 2012 ↓, s. XiX–XX.
- ↑ Korean (한국어 / 조선말). Omniglot. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-05-24)]. (ang.).
- ↑ Jarosław Pietrow: Zasady latynizacji pisma koreańskiego. gov.plSerwis Rzeczypospolitej Polskiej. s. 2–3. [dostęp 2025-07-21]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 ㄹ. Encyklopedia of Korean Culture. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-14)]. (kor.).
- ↑ The Korean Alphabet. Learn How To Read Hangul (한글). Learn Korean24. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-03-19)]. (ang.).
- ↑ Zuzanna Olszewska: Koreański alfabet czyli lingwistyczna podróż w głąb Azji (hangul). Językowa Siłka, 2023-12-19. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-02-08)]. (pol.).
Bibliografia
- Korean. W: Hyun Bok Lee: Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge Univeristy Press, 1999, s. 120–123. ISBN 978-0-521-63751-0. (ang.).
- Shin Jiyoung, Kiaer Jieun, Cha Jaeeun: The Sounds of Korean. Cambridge Univeristy Press, 2012, s. XiX–XX. ISBN 978-1-139-78988-2. [dostęp 2025-07-21]. (ang.).