ㅍ
| ㅍ | |
 | |
| Informacje podstawowe | |
| Majuskuła |
ㅍ |
|---|---|
| Podstawowe pismo | |
| Pochodzenie | |
| Twórca | |
| Oparty na grafemie | |
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |
Pieup (litera: ㅍ, kor. 피읖) – spółgłoska dwuwargowa należąca do grupy pisma hangul, do oznaczenia spółgłoski zwarto dwuwargowo bezdźwięcznej [pʰ][1][2][3]. Według transkrypcji McCune’a-Reischauera spółgłoska brzmi "p’"[4].
Jak podaje Koreańska Zasada Pisowni (Hunminjeongeum) ㅂ jest trzynastą literą alfabetu koreańskiego[5]. Służy ona do zapisu napowietrzonego, zwartego dźwięku wargowego w języku koreańskim, który powstaje poprzez zablokowanie nozdrzy języczkiem, zamknięcie ust górną i dolną wargą, a następnie energiczne wydychanie powietrza bez wibracji strun głosowych[5].
Dźwięk spółgłoski brzmi podobnie jak "p" w angielskim słowie "pillar"[6] lub "p" z przydechem[7].
Pismo
Historia
Nazwa litery po raz pierwszy została podana w 1527 w tekście Hunmongjahoe[5]. Wtedy nazywała się "ㅍ 皮". W 1909 Narodowy Instytut Badań Literatury Koreańskiej ustalił, że litera powinna nazywać się "피읖"[5]. Koreańskie Towarzystwo Językowe ustaliło w 1933 roku, że nazwa litery brzmi "피읖" i tak pozostało do dziś[5].
Podczas tworzenia Hunminjeongeum stwierdzono, że dźwięk "ㅍ" jest głośniejszy niż dźwięk ㅂ, więc dodano kręske do znaku "ㅂ", aby utworzyć ㅍ[5].
W momencie powstania Hunminjeongeum spółgłoska ㅍ była jedenastą w alfabecie, a od 1737 roku trzynastą i tak pozostało do dziś[5].
Przypisy
- ↑ Hyun Bok Lee 1999 ↓, s. 120–123.
- ↑ Jiyoung, Jieun i Jaeeun 2012 ↓, s. XiX–XX.
- ↑ Korean (한국어 / 조선말). Omniglot. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-05-24)]. (ang.).
- ↑ Jarosław Pietrow: Zasady latynizacji pisma koreańskiego. gov.plSerwis Rzeczypospolitej Polskiej. s. 2–3. [dostęp 2025-07-21]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 ㅍ. Encyklopedia of Korean Culture. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-28)]. (kor.).
- ↑ The Korean Alphabet. Learn How To Read Hangul (한글). Learn Korean24. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-03-19)]. (ang.).
- ↑ Zuzanna Olszewska: Koreański alfabet czyli lingwistyczna podróż w głąb Azji (hangul). Językowa Siłka, 2023-12-19. [dostęp 2025-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-02-08)]. (pol.).
Bibliografia
- Korean. W: Hyun Bok Lee: Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge Univeristy Press, 1999, s. 120–123. ISBN 978-0-521-63751-0. (ang.).
- Shin Jiyoung, Kiaer Jieun, Cha Jaeeun: The Sounds of Korean. Cambridge Univeristy Press, 2012, s. XiX–XX. ISBN 978-1-139-78988-2. [dostęp 2025-07-21]. (ang.).