Alain Juppé

Alain Juppé

Data i miejsce urodzenia	15 sierpnia 1945 Mont-de-Marsan
Minister spraw zagranicznych Francji
Okres	od 30 marca 1993 do 11 maja 1995
Przynależność polityczna	RPR
Poprzednik	Roland Dumas
Następca	Hervé de Charette
Premier Francji
Okres	od 17 maja 1995 do 2 czerwca 1997
Przynależność polityczna	RPR
Poprzednik	Édouard Balladur
Następca	Lionel Jospin
Minister obrony Francji
Okres	od 14 listopada 2010 do 27 lutego 2011
Przynależność polityczna	UMP
Poprzednik	Hervé Morin
Następca	Gérard Longuet
Minister spraw zagranicznych Francji
Okres	od 27 lutego 2011 do 10 maja 2012
Przynależność polityczna	UMP
Poprzednik	Michèle Alliot-Marie
Następca	Laurent Fabius
Odznaczenia

Alain Juppé (ur. 15 sierpnia 1945 w Mont-de-Marsan) – francuski polityk, premier dwóch gabinetów, mer Bordeaux, parlamentarzysta krajowy i europejski, minister w różnych resortach, w latach 2002–2004 przewodniczący Unii na rzecz Ruchu Ludowego, członek Rady Konstytucyjnej.

Absolwent École normale supérieure i École nationale d’administration (ENA) z 1972^[1]. Po ukończeniu studiów pracował we francuskiej generalnej inspekcji finansowej. Od początku kariery politycznej związany z nurtem gaullistowskim, dołączył do Zgromadzenia na rzecz Republiki. Należał do bliskich współpracowników Jacques’a Chiraca^[1]. Po objęciu przez tegoż stanowiska mera Paryża w 1977 Alain Juppé został dyrektorem do spraw ekonomicznych i finansowych w stołecznej administracji^[1]. W latach 1983–1995 pełnił funkcję zastępcy mera Paryża.

W 1984 i 1989 uzyskiwał mandat posła do Parlamentu Europejskiego, który złożył na początku III kadencji PE^[2]. W 1986 po raz pierwszy został wybrany do Zgromadzenia Narodowego, później skutecznie ubiegał się o reelekcję w 1988, 1993, 1997 i 2002.

W marcu 1986 w gabinecie Jacques’a Chiraca został ministrem delegowanym do spraw budżetu, a także rzecznikiem rządu. Obie te funkcje pełnił do maja 1988^[3]. Był sekretarzem generalnym RPR, działał na rzecz konsolidacji centroprawicy, co przyczyniło się do jej zwycięstwa wyborczego w 1993^[1]. Od marca 1993 do maja 1995 sprawował urząd ministra spraw zagranicznych w rządzie Édouarda Balladura^[1]. Aktywnie wspierał kandydaturę Jacques’a Chiraca w wyborach prezydenckich w 1995^[1]. W maju 1995, po wygranych przez mera Paryża wyborach, zastąpił Édouarda Balladura na urzędzie premiera^[1][3]. Kierował dwoma kolejnymi gabinetami (tworzonymi przez RPR i UDF) do czerwca 1997^[3]. W 1994 powołano go na przewodniczącego Zgromadzenia na rzecz Republiki. W 1995 został także merem Bordeaux (którym pozostawał do 2004). Jako premier próbował jednocześnie realizować zapowiedzi ograniczenia bezrobocia, zwiększenia wydatków socjalnych oraz redukcji wydatków publicznych, co prowadziło do napięć politycznych i społecznych^[1]. Zapowiedź reform finansów publicznych pod koniec 1995 przyczyniła się do masowych protestów społecznych^[1]. Rozpisane w 1997 przedterminowe wybory parlamentarne zakończyły się porażką obozu rządzącego. Zrezygnował wówczas też z kierowania RPR. W 2002 został przewodniczącym nowo powołanej Unii na rzecz Ruchu Ludowego.

Na początku 2004 za nadużycia w publicznych funduszach z okresu kierowania gaullistami został w pierwszej instancji skazany na karę 18 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Orzeczono także pozbawienie prawa do piastowania urzędów publicznych przez 10 lat. Były premier złożył apelację od tego wyroku^[4], zrezygnował jednak z przewodniczenia UMP, urzędu burmistrza i mandatu poselskiego. Pod koniec 2004 sąd odwoławczy zmniejszył karę pozbawienia wolności do 14 miesięcy, a także obniżył okres utraty biernego prawa wyborczego do roku^[5].

Przez rok pracował jako wykładowca w École nationale d’administration publique w Montrealu. W 2006 powrócił do polityki, kiedy to wygrał wybory na urząd burmistrza Bordeaux. 18 maja 2007 został ministrem stanu ds. środowiska, zrównoważonego rozwoju, energii i transportu w pierwszym gabinecie François Fillona. W czerwcu tego samego roku w drugiej turze wyborów do Zgromadzenia Narodowego minimalnie przegrał z kandydatem Partii Socjalistycznej. W związku z powyższym 18 czerwca podał się do dymisji^[6], zgodnie z ustaloną wcześniej przez premiera zasadą, wedle której ci z ministrów, którzy będą kandydowali do parlamentu i nie zostaną wybrani, złożą rezygnację.

W 2008 skutecznie ubiegał się o urząd mera Bordeaux na kolejną kadencję, wygrywając w pierwszej turze z wynikiem ponad 56% głosów^[7]. Reelekcję uzyskał również w 2014.

14 listopada 2010 powrócił w skład rządu, obejmując stanowisko ministra stanu, ministra obrony i spraw kombatantów w trzecim gabinecie François Fillona^[8], 27 lutego 2011 został w tym samym gabinecie ministrem spraw zagranicznych i europejskich, urząd ten sprawował do 15 maja 2012.

W 2016 Alain Juppé wziął udział w prawyborach przed wyborami prezydenckimi w 2017, które zorganizowała centroprawica skupiona wokół partii Republikanie (będącej następczynią UMP). W pierwszej turze zajął drugie miejsce z wynikiem 29% głosów^[9]. W drugiej turze z wynikiem 33% głosów przegrał ze swoim kontrkandydatem François Fillonem^[10].

W styczniu 2019, negując linię przyjętą przez przewodniczącego Republikanów Laurenta Wauquieza, ogłosił ostatecznie swoje wystąpienie z tej partii^[11]. W marcu 2019 zakończył pełnienie funkcji mera, w tym samym miesiącu zasiadł w Radzie Konstytucyjnej na dziewięcioletnią kadencję^[12].

Odznaczony Legią Honorową II klasy oraz Orderem Narodowym Zasługi I klasy, a także Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej^[13], armeńskim Orderem św. Mesropa Masztoca^[14] i kosowskim Orderem Wolności^[15].

• Alain Juppé na stronie Zgromadzenia Narodowego XII kadencji. [dostęp 2016-04-13]. (fr.).