Diane Keaton

Diane Keaton
Ilustracja
Diane Keaton (2012)
Data i miejsce urodzenia

5 stycznia 1946
Los Angeles

Data i miejsce śmierci

11 października 2025
Santa Monica

Zawód

aktorka, reżyserka, producentka filmowa

Lata aktywności

1966–2025

podpis

Diane Keaton, pierwotne nazwisko Hall (ur. 5 stycznia 1946 w Los Angeles, zm. 11 października 2025 w Santa Monica) – amerykańska aktorka, reżyserka i producentka filmowa. Laureatka Oscara, nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej i dwóch Złotych Globów, nominowana także do nagrody Tony Award i dwukrotnie do nagrody Emmy. W 2017 uhonorowana nagrodą Amerykańskiego Instytutu Filmowego za całokształt twórczości.

Życiorys

Wczesne lata

Urodziła się w Los Angeles w Kalifornii jako najstarsza z czwórki dzieci Dorothy Deanne (z domu Keaton) i Johna Newtona Ignatiusa Halla, pośrednika w obrocie nieruchomościami i inżyniera budownictwa lądowego[1]. Jej rodzina miała pochodzenie irlandzkie, angielskie, niemieckie i szkockie[2]. Dorastała z braćmi: Randym (ur. 21 marca 1948) i Robinem (ur. 27 marca 1951) oraz siostrą Dorrie (ur. 1 kwietnia 1953)[3]. U jej ojca w 1990 zdiagnozowano nowotwór mózgu, zaś matka zmagała się z chorobą Alzheimera[4].

W 1957 przeprowadziła się z rodziną do Santa Ana, gdzie w 1963 ukończyła naukę w liceum[5] i uczęszczała do koledżu. Przez rok studiowała aktorstwo na Orange Coast College w Costa Mesa, następnie podjęła studia aktorskie w Neighborhood Playhouse School of the Theatre w Nowym Jorku[6]. Jako nastolatka brała udział w wielu konkursach talentów, na których prezentowała swoje umiejętności wokalne[7]. Była redaktorką biuletynu Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej[8]. Śpiewała w chórze kościelnym, szkolnym zespole wokalnym The Melodette i grupie muzycznej Roadrunners[9].

Kariera

Dołączywszy do związku zawodowego aktorów Actors’ Equity Association, zaczęła posługiwać się pseudonimami artystycznymi, ponieważ pod danymi „Diana Hall” była już zarejestrowana inna aktorka[10]. Wystąpiła w spektaklach wystawianych przez Woodstock Playhouse: The Pajama Game (pod pseudonimem Dorrie Hall) i Oh! What a Lovely War (jako Cory Hall)[10]. Niedługo później przyjęła nazwisko panieńskie matki – Keaton[10]. W 1968 zagrała Sheilę w musicalu Hair na Broadwayu[11][12]. W tym okresie mierzyła się z bulimią i hipoglikemią[13]. W 1969 za rolę Lindy Christie w broadwayowskim musicalu Zagraj to jeszcze raz, Sam u boku Woody’ego Allena była nominowana do nagrody Tony za najlepszą kobiecą rolę drugoplanową[14].

Karierę ekranową rozpoczęła od występu w roli Joan Vecchio w komedii romantycznej Kochankowie i inni nieznajomi (Lovers and Other Strangers, 1970). W 1971 zagrała w serialach: F.B.I. i Mannix[15]. Wystąpiła w roli Lindy w komedii Herberta Rossa Zagraj to jeszcze raz, Sam (Play It Again, Sam, 1972)[16]. Zagrała postać Katherine „Kay” Corleone (z domu Adams), zmartwionej żony Michaela Corleone w trylogii Francisa Forda Coppoli Ojciec chrzestny (The Godfather, 1972), Ojciec chrzestny II (The Godfather: Part II, 1974) i Ojciec chrzestny III (The Godfather: Part III, 1990)[17].

W 1976 wystąpiła jako Debbie Watsba w produkcji off-broadwayowskiej Klasa podstawowa języka angielskiego autorstwa Israela Horovitza[18]. Za rolę Annie Hall w komedii romantycznej Woody’ego Allena Annie Hall (1977) otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, nagrodę BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu, nagrodę Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych dla najlepszej aktorki[19] i nagrodę National Board of Review dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Była nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki również za wcielenie się w postać dziennikarki Louise Bryant w filmie Warrena Beatty Czerwoni (Reds, 1981)[20]. Następnie zagrała w filmach: Najwyższa stawka (Shoot the Moon, 1982) Alana Parkera, Mała doboszka (The Little Drummer Girl, 1984) George’a Roya Hilla, Pani Soffel (Mrs. Soffel, 1984) Gilliana Armstrona) i Zbrodnie serca (Crimee of the Heart, 1986) Bruce’a Beresforda), ale żadna z produkcja nie zyskała uznania krytyków i publiczności[20]. Wystąpiła także w filmach: Almost Human, Reform School, Klepto, Whatever Happens to Harry i Book of Love, które jednak nigdy nie doczekały się premiery[20]. Za występ w roli J.C. Wiatt w komedii Charlesa Shyera Baby Boom (1987) i Carol w komedii kryminalnej Woody’ego Allena Tajemnica morderstwa na Manhattanie (Manhattan Murder Mystery (1993)[21] otrzymała nominacje do Złotych Globów dla najlepszej aktorki w komedii/musicalu.

Wykreowała postać Annie MacDuggan-Paradis, jednej z tytułowych bohaterek kasowej komedii Zmowa pierwszych żon (The First Wives Club, 1996) z Goldie Hawn i Bette Midler[22]. Następnie zagrała pierwszoplanowe role w filmach: Siła przebaczenia (The Only Thrill, 1997) Petera Mastersona, Gorsza siostra (Other Sister, 1999) Garry’ego Marshalla, Gorąca linia (Hanging Up, 2000) we własnej reżyserii i Romanssidło (Town & Country, 2001), które poniosły porażkę artystyczną i komercyjną[23]. Za występ w roli Eriki Jane Barry w komedii romantycznej Nancy Meyers Lepiej późno niż później (Something’s Gotta Give, 2003)[24] otrzymała nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej[25].

Wyprodukowała film Niebo (Heaven, 1987), za który zebrała chłodne recenzje od krytyków[26]. Wyreżyserowała teledysk do piosenki Belindy Carlisle „Heaven Is a Place on Earth” (1987) i film telewizyjny Dziki kwiat (Wildflower, 1991)[27]. Fabularny debiut reżyserski zaliczyła tragikomedią Rodzinka z piekła rodem (Unstrong Heroes, 1995)[28].

We współpracy z Marvinem Heifermanem wydała albumy fotograficzne: Martwa natura (Still Life, 1983)[29] i Bill Wood’s Business (2008). Zajmowała się fotografią, miała swoją wystawę zdjęć w Castelli Graphics[30].

Śmierć

Diane Keaton zmarła 11 października 2025 w wieku 79 lat[31][32]. Przyczyną śmierci było zapalenie płuc[33].

Życie prywatne

Od października 1968 do października 1972 była związana z aktorem i reżyserem Woodym Allenem[34][35]. Od kwietnia 1971, po wspólnym występie w filmie Ojciec chrzestny, do 1990 z przerwami spotykała się z aktorem Alem Pacino[36]. Rozstali się na dobre, gdy dowiedziała się, że Pacino ma dwuletnią córkę z trenerką aktorstwa, Jan Tarrant[35]. Od stycznia 1978 do 1980 romansowała z reżyserem Warrenem Beattym[35][37]. Miała dwoje adoptowanych dzieci: córkę Dexter (ur. 14 grudnia 1995) i syna Duke’a[38].

Jako dziecko była dość religijna, ale w dorosłym życiu została agnostyczką[39][40].

Filmografia

Filmy fabularne

  • 1956: Dziesięcioro przykazań, jeszcze jako Diane Hall w roli córki Jetra
  • 1970: Zakochani i inni (Lovers and Other Strangers) jako Joan Vecchio
  • 1971: Men of Crisis: The Harvey Wallinger Story jako Renata Wallinger
  • 1972: Ojciec chrzestny (The Godfather) jako Kay Adams
  • 1972: Zagraj to jeszcze raz, Sam (Play It Again, Sam) jako Linda
  • 1973: Śpioch (Sleeper) jako Luna Schlosser
  • 1974: Ojciec chrzestny II (The Godfather: Part II) jako Kay Adams-Corleone
  • 1975: Miłość i śmierć (Love and Death) jako Sonja
  • 1976: Harry i Walter jadą do Nowego Jorku[41] jako Lissa Chestnut
  • 1976: I Will, I Will... for Now jako Katie Bingham
  • 1977: W poszukiwaniu idealnego kochanka[42] jako Theresa Dunn
  • 1977: Annie Hall jako Annie Hall
  • 1978: Wnętrza (Interiors) jako Renata
  • 1979: Manhattan jako Mary Wilke
  • 1981: The Wizard of Malta jako narrator (głos)
  • 1981: Czerwoni (Reds) jako Louise Bryant
  • 1982: Najwyższa stawka (Shoot the Moon) jako Faith Dunlap
  • 1984: Mała doboszka (The Little Drummer Girl) jako Charlie
  • 1984: Pani Soffel (Mrs. Soffel) jako Kate Soffel
  • 1986: Zbrodnie serca (Crimes of the Heart) jako Lenny Magrath
  • 1987: Złote czasy radia (Radio Days) jako nowa młoda piosenkarka
  • 1987: Baby Boom jako J.C. Wiatt
  • 1988: Dobra matka (The Good Mother) jako Anna Dunlap
  • 1990: Cytrynowe Trio (The Lemon Sisters) jako Eloise Hamer
  • 1990: Ojciec chrzestny III (The Godfather: Part III) jako Kay Adams
  • 1991: Ojciec panny młodej (Father of the Bride) jako Nina Banks
  • 1992: W matni wyborów (Running Mates) jako Aggie Snow
  • 1993: I kto to mówi 3 (Look Who’s Talking Now) jako Daphne (głos)
  • 1993: Tajemnica morderstwa na Manhattanie[43] jako Carol Lipton
  • 1994: Amelia Earhart: Ostatni lot (The Final Flight) jako Amelia Earhart
  • 1995: Ojciec panny młodej II (Father of the Bride Part II) jako Nina Banks
  • 1996: Pokój Marvina (Marvin’s Room) jako Bessie
  • 1996: Zmowa pierwszych żon[44] jako Annie MacDuggan Paradis
  • 1997: Siła przebaczenia (The Only Thrill) jako Carol Fritzsimmons
  • 1997: Światła Północy (Northern Lights) jako Roberta
  • 1999: Gorsza siostra (The Other Sister) jako Elizabeth Tate
  • 2000: Gorąca linia (Hanging Up) jako Georgia Mozell
  • 2001: Plan B jako Fran
  • 2001: Romanssidło (Town & Country) jako Ellie Stoddard
  • 2001: Siostra Mary (Sister Mary Explains It All) jako siostra Mary Ignatius
  • 2002: Po przejściach (Crossed Over) jako Beverly Lowry
  • 2003: Lepiej późno niż później (Something’s Gotta Give) jako Erica Barry
  • 2003: Przełom (On Thin Ice) jako Patsy McCartle
  • 2005: Rodzinny dom wariatów (The Family Stone) jako Sybil Stone
  • 2005: Terminal Impact jako narrator
  • 2006: Poddaj się, Dorotko (Surrender Dorothy) jako Natalie
  • 2007: Maminsynek (Mama’s Boy) jako Jan Mannus
  • 2007: A właśnie, że tak! (Because I Said So) jako Daphne
  • 2008: Nieszczęścia chodzą parami (Smother) jako Marilyn Cooper
  • 2008: Skok na kasę (Mad Money) jako Bridget Cardigan
  • 2010: Dzień dobry TV (Morning Glory) jako Colleen Peck
  • 2011: Tilda jako Tilda Watski
  • 2012: Darling Companion jako Beth Winter
  • 2013: Wielkie wesele (The Big Wedding) jako Ellie Griffin
  • 2014: Razem czy osobno? (And So It Goes) jako Leah
  • 2014: Przeprowadzka (5 Flights Up) jako Leah
  • 2015: Kochajmy się od święta (Love the Coopers) jako Charlotte Cooper
  • 2016: Gdzie jest Dory? (Finding Dory) jako Jenny (głos)
  • 2017: Zawsze jest czas na miłość (Hampstead) jako Emily Walters
  • 2018: Pozycja obowiązkowa (Book Club) jako Diane
  • 2019: Królowe życia (Poms) jako Martha
  • 2020: Miłość, ślub i inne nieszczęścia (Love, Weddings & Other Disasters) jako Sara
  • 2022: Mack i Rita (Mack & Rita) jako Rita
  • 2023: Czym jest miłość? (Maybe I Do) jako Sara
  • 2024: Obóz wspomnień (Summer Camp) jako Nora

Seriale telewizyjne

  • 1970: Love, American Style jako Louise
  • 1970: Night Gallery jako pielęgniarka Frances Nevins
  • 1971: The F.B.I. jako Diane Britt
  • 1971: Mannix jako Cindy Conrad
  • 1977: The Godfather: A Novel for Television jako Kay Adams Corleone
  • 2016: Młody papież (The Young Pope) jako siostra Mary[45]
  • 2019–2022: Kto zje zielone jajka sadzone? (Green Eggs and Ham) jako Michellee (głos)

Producentka

  • 1990: Cytrynowe Trio (The Lemon Sisters) (producent)
  • 1997: Światła Północy (Northern Lights) (producent wykonawczy)
  • 1999: Oh What a Time It Was (producent)
  • 2001: Pasadena (producent wykonawczy)
  • 2002: Po przejściach' (Crossed Over) (producent)
  • 2003: Przełom (On Thin Ice) (producent wykonawczy)
  • 2003: Słoń (Elephant) (producent wykonawczy)
  • 2006: Poddaj się, Dorotko (Surrender Dorothy) (producent wykonawczy)

Reżyserka i scenarzystka

  • 1987: Heaven - scenariusz
  • 1990: China Beach
  • 1991: Miasteczko Twin Peaks (Twin Peaks)
  • 1990: Belinda Carlisle: Runaway Videos
  • 1990: The Girl with the Crazy Brother
  • 1991: Dziki kwiat (Wildflower)
  • 1995: Rodzinka z piekła rodem (Unstrung Heroes)
  • 1999: Mother’s Helper
  • 2000: Gorąca linia (Hanging Up)
  • 2001: Pasadena

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria Film
1977 National Board of Review Najlepsza aktorka drugoplanowa Annie Hall (1977)
Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych Najlepsza aktorka
1978 Złoty Glob najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu
Nagroda BAFTA najlepsza aktorka
Oscar Najlepsza aktorka pierwszoplanowa
1982 David di Donatello Najlepsza aktorka zagraniczna Czerwoni (1981)
1996 National Board of Review Najlepsza gra aktorska zespołu Zmowa pierwszych żon (1995)
2003 Najlepsza aktorka Lepiej późno niż później (2003)
2004 Nagroda Satelita Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu
Złoty Glob Najlepsza aktorka pierwszoplanowa
2018 David di Donatello Nagroda honorowa za całokształt twórczości –

Przypisy

  1. ↑ Diane Keaton Biography (1946–). Film Reference. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  2. ↑ Diane Keaton What Nationality Ancestry Race. EthniCelebs.com, 13 czerwca 2017. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  3. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 12, 210.
  4. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 12–13.
  5. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 52, 54, 65.
  6. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 43.
  7. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 68.
  8. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 20.
  9. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 20, 68, 84–85.
  10. 1 2 3 Keaton 2012 ↓, s. 85.
  11. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 117–118.
  12. ↑ Diane Keaton [online], Internet Broadway Database [dostęp 2024-11-10] (ang.).
  13. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 119–120.
  14. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 98, 121.
  15. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 134.
  16. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 135.
  17. ↑ Diane Keaton. Rotten Tomatoes. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  18. ↑ Diane Keaton. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  19. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 168, 181–182.
  20. 1 2 3 Keaton 2012 ↓, s. 193.
  21. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 208, 244.
  22. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 261.
  23. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 282.
  24. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 283.
  25. ↑ The 76th Academy Awards. Oscars.org. [dostęp 2018-06-23]. (ang.).
  26. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 203, 206.
  27. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 242–243.
  28. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 245–246.
  29. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 200–202.
  30. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 200.
  31. ↑ Diane Keaton, Famed for Roles in 'Father of the Bride,' 'First Wives Club' and More, Dies at 79 (Exclusive) [online], People.com [dostęp 2025-10-11] (ang.).
  32. ↑ Znamy przyczynę śmierci Diane Keaton. Informację przekazali jej bliscy [online], tvp.info [dostęp 2025-10-16].
  33. ↑ Diane Keaton’s Family Shares Her Cause of Death, Thanks Fans for Their ‘Love and Support’ (Exclusive) [online], People.com [dostęp 2025-10-16] (ang.).
  34. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 123, 170.
  35. 1 2 3 Diane Keaton: cieniem na jej związku z Woodym Allenem położyła się choroba. „To żałosne, ale prawdziwe”, „Viva!”, 1 grudnia 2022 [dostęp 2024-04-13] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
  36. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 137, 219.
  37. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 171.
  38. ↑ Keaton 2012 ↓, s. 22, 157, 253.
  39. ↑ Joan Juliet Buck, Inside Diane Keaton, „Vanity Fair”, marzec 1987
  40. ↑ Diane i jej „Niebo”. „Film”. nr 45/1987 (2001) (XLII), s. 13, 8 listopada 1987. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  41. ↑ ang. Harry and Walter Go to New York
  42. ↑ ang. Looking for Mr. Goodbar
  43. ↑ ang. Manhattan Murder Mystery
  44. ↑ ang. The First Wives Club
  45. ↑ Młody papież/Il giovane papa. [dostęp 2017-01-21].

Bibliografia

  • Portret na życzenie: Diane Keaton. „Film”. nr 20/1986 (1924) (XLI), s. 22, 18 maja 1986. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Uparta Diana. „Film”. nr 11/1994 (2314), s. 29, listopad 1994. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Diane Keaton: Wciąż od nowa. Beata Hrycak (tłum.). Wydawnictwo Bukowy Las, 2012. ISBN 978-83-62478-84-2.

Linki zewnętrzne