Exile (singel Taylor Swift)

Exile – utwór amerykańskiej piosenkarki i autorki tekstów Taylor Swift z udziałem amerykańskiego zespołu Bon Iver. Pochodzi on z ósmego albumu studyjnego Swift pt. Folklore (2020). Piosenka została napisana przez Swift, Joe Alwyna (pod pseudonimem William Bowery) oraz lidera Bon Iver, Justina Vernona, a za produkcję odpowiadali Aaron Dessner i Alwyn. Wytwórnia Republic Records wydała utwór w amerykańskich rozgłośniach alternatywnych 3 sierpnia 2020 roku.

Przedstawiając fikcyjną historię dwojga oddalonych od siebie kochanków prowadzących niedopowiedziany dialog, „Exile” jest minimalistyczną, choć filmową balladą indie-folkową z elementami gospel, muzyki orkiestrowej i chamber popu. Łączy ona aksamitny wokal Swift z głębokim barytonem Vernona w melancholijny duet, napędzany miarowym brzmieniem pianina, wirującymi instrumentami smyczkowymi i wzniosłymi harmoniami. Po premierze utwór spotkał się z powszechnym uznaniem krytyków, którzy podkreślali chemię wokalną duetu, pełną bólu lirykę, bogate instrumentarium i mroczną atmosferę. Recenzenci uznali go za jeden z najlepszych punktów albumu Folklore oraz jedną z najlepszych kolaboracji Swift w jej dotychczasowej karierze, porównując go do utworu „Safe & Sound” z 2011 roku. Wiele redakcji umieściło „Exile” na listach najlepszych piosenek 2020 roku.

Wszystkie utwory na Folklore, ósmym albumie studyjnym Taylor Swift, powstały jako obrazy i wizje z głębokiej podświadomości artystki – efekt jej „rozszalałej wyobraźni” podczas izolacji w trakcie pandemii COVID-19. „Exile” narodziło się z jednego z takich wyobrażeń: wygnanego mężczyzny, który „stąpa po urwiskach ziemi, która nie jest jego własną, zastanawiając się, jak to wszystko mogło pójść tak strasznie, strasznie źle”^[1].

Po premierze utworu jako współautor figurował William Bowery, który nie posiadał żadnej historii w sieci, co sugerowało użycie pseudonimu^[2][3]. Swift wyjawiła później, że pod tym nazwiskiem krył się jej ówczesny partner, angielski aktor Joe Alwyn, który napisał melodię pianina oraz pierwszą zwrotkę Bon Iver. „Exile” zostało następnie rozwinięte w surowe demo duetu, w którym Swift śpiewała zarówno partię męską, jak i żeńską, a gotowy materiał wysłała do amerykańskiego muzyka Aarona Dessnera – jednego z dwóch producentów wybranych do pracy nad Folklore^[4]. Dessner przygotował podkład fortepianowy z ponownie nagranym wokalem Swift^[5]. Podczas poszukiwań kandydata do męskiej partii w duecie, Swift wskazała na lidera Bon Iver, Justina Vernona (który wraz z Dessnerem współtworzy zespół Big Red Machine)^[6]. Dessner przekazał utwór Vernonowi, któremu piosenka się spodobała, dopisał własne teksty i nagrał swoją partię^[4].

Album ukazał się 24 lipca 2020 roku. „Exile” trafiło do amerykańskich stacji radiowych grających muzykę alternatywną dla dorosłych (Adult Alternative radio) jako singiel 3 sierpnia 2020 roku^[7]. Utwór znalazł się również na wydanych wyłącznie w streamingu kompilacjach Folklore: The Escapism Chapter oraz Folklore: The Sleepless Nights Chapter, które ukazały się odpowiednio 20 i 23 sierpnia 2020 roku^[8][9].

„Exile” to minimalistyczna^[10] ballada indie-folkowa^[11][12] z wpływami gospel, popu orkiestrowego oraz chamber popu^[13][14]. Pod względem lirycznym utwór przedstawia dwoje dawnych kochanków rozprawiających o swoim zakończonym związku^[15][16]; jedno z nich (partia Vernona) nie potrafi się z tym pogodzić, podczas gdy drugie (Swift) poszło już naprzód^[10]. Vernon śpiewa głębokim, niemal „warczącym” głosem, opłakując zdradzoną miłość, natomiast Swift portretuje drugą stronę relacji za pomocą „słodkiego, a zarazem czystego” wokalu^[17]. Skala głosów duetu w tym utworze mieści się między B1 a E♭5. Piosenka została napisana w tonacji Ges-dur i ma wolne tempo 76 uderzeń na minutę^[18]. Podniosłe instrumentarium opiera się na poruszających dźwiękach sekcji smyczkowej oraz miarowym dźwięku pianina^[12].

Utwór jest melancholijnym duetem łączącym delikatny wokal Swift z niskim barytonem Vernona^[14], co służy jako ramy dla niespójnej rozmowy byłych partnerów, podkreślając brak komunikacji między nimi^[19]. Ten aspekt tematyczny znajduje odzwierciedlenie również w samej strukturze: melodycznie piosenkę charakteryzują dwa głosy prowadzone kontrapunktem – przeplatające się, lecz pozostające oddzielnymi liniami melodycznymi^[13]. Podobnie tekst opiera się na formacie call and response^[16], w którym Swift i Vernon przekrzykują się nawzajem, zamiast w pełni słuchać i odpowiadać, co nadaje całości kłótliwy ton pozbawiony konstruktywnego zakończenia^[19]. Zapętlone pianino rozpoczyna utwór, który następnie buduje napięcie aż do punktu kulminacyjnego wypełnionego chóralnymi wokalami, „wspaniałymi” harmoniami i syntezatorami, co ma naśladować rosnące emocje w rozmowie dawnych kochanków^[19][20]. „Exile” doczekało się porównań do starszych piosenek Swift: „The Last Time” (2013) z jej czwartego albumu studyjnego Red^[11] oraz „Safe & Sound” (2011) ze ścieżki dźwiękowej do Igrzysk śmierci^[21]. Podobnie jak większość utworów na Folklore, „Exile” wprowadza do tekstu filmową jakość, przywołując obrazy nawiązujące do kina, jak w wersach: „I think I've seen this film before / and I didn't like the ending” (pol. Myślę, że widziałam już ten film / i nie podobało mi się zakończenie). Piosenka zaczyna się od mężczyzny obserwującego kobietę w sali balowej, gdzie towarzyszy jej inny mężczyzna („I can see you standing, honey / With your arms around his body”), podczas gdy on rozmyśla o tym, jak zostawiła go samego z jego uczuciami. W zwrotce po pierwszym refrenie dowiadujemy się, że kobieta jest świadoma jego obecności, ale nie żywi już do niego żadnych uczuć. Utwór narasta w scenę kłótni o to, że kobieta dawała wiele sygnałów, jak mężczyzna mógłby się bardziej postarać, ale on nigdy ich nie zauważył. Piosenka kończy się smutnym akcentem – oboje kochankowie dochodzą do wniosku, że ich relacja była jednostronna, i utwór cichnie^[22][23].

„Exile” otrzymało nominację w kategorii Najlepszy występ popowy w duecie/grupie podczas 63. dorocznej ceremonii wręczenia nagród Grammy. Była to trzecia nominacja Swift w tej kategorii, po „Breathe” z udziałem Colbie Caillat (2008) oraz „Bad Blood” z udziałem Kendricka Lamara (2015)^[24].