Ikazuchi (1898)
 „Ikazuchi” ok. 1900 | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
wrzesień 1897 |
| Wodowanie |
15 listopada 1898 |
 Dai-Nippon Teikoku Kaigun
| |
| Nazwa |
Ikazuchi |
| Wejście do służby |
23 lutego 1899 |
| Zatonął |
9 października 1913 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
305 t normalna |
| Długość |
68,43 m |
| Szerokość |
6,27 m |
| Zanurzenie |
1,58 m |
| Napęd | |
| 2 maszyny parowe, 4 kotły, 6000 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
31 węzłów |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo 76 mm 5 dział 57 mm (5 x I) | |
| Wyrzutnie torpedowe |
2 x 450 mm (2 x I) |
| Załoga |
55 |
Ikazuchi (jap. 雷) – japoński niszczyciel z przełomu XIX i XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii, główny okręt typu Ikazuchi. Wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w 1899 roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Zatonął w 1913 roku.
Historia
Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli[1]. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim. Pierwsze sześć niszczycieli typu Ikazuchi Japonia zamówiła w stoczni Yarrow, która w 1894 roku zbudowała pierwsze niszczyciele na świecie dla marynarki brytyjskiej[2][a]. Wysoko postawione były wymagania dotyczące prędkości: 31 węzłów przez trzy godziny[3].
„Ikazuchi” został zamówiony w ramach budżetu na 1896 rok razem z czterema innymi niszczycielami tego typu[4]. Stępkę pod jego budowę położono we wrześniu 1897 roku[4]. Budowany był w stoczni Yarrow & Co. w Poplar (dzielnicy Londynu)[3]. Wodowany był jako pierwszy 15 listopada 1898 roku, stając się okrętem prototypowym, który dał nazwę typowi[3]. Okręt ukończono i oddano do służby 23 lutego 1899 roku[4].
Opis
Okręty typu Ikazuchi były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”[5]. Dziobnica była pionowa[5]. Wyporność normalna wynosiła 305 ton, a pełna 410 ton[3]. Długość całkowita wynosiła 68,43 metra, a na linii wodnej 67,3 m[6]. Szerokość wynosiła 6,27 m, a zanurzenie 1,58 m[6]. Załoga liczyła 55 osób[3].
Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 6000 KM (maksymalnie 7000 KM), poruszające dwie śruby[3]. Parę dostarczały cztery kotły typu Yarrow[3]. Prędkość maksymalna wynosiła 31 węzłów[3]. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 110 ton[3].
Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie[6]. Jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono uzbrojenie, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm[6]. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm, umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowej[6][b].
Służba
W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Ikazuchi” był okrętem flagowym 2. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora por. Ishidę, wchodzącego w skład 1 Eskadry Floty Połączonej[7]. Dowódcą okrętu był kapitan mar. K. Mimura[6]. „Ikazuchi” wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Arthur. Przed północą zderzył się z nim drugi w szyku niszczyciel „Oboro”, uderzając go w rufę i doznając uszkodzenia dziobu[8]. „Ikazuchi” nie odniósł większych uszkodzeń, ale wyszedł z szyku i gubiąc resztę dywizjonu, dołączył do 1. dywizjonu niszczycieli, z którym wziął udział w zaskakującym ataku torpedowym na rosyjskie okręty[8]. „Ikazuchi” wystrzelił tylko jedną torpedę o godz. 0.36 (czasu japońskiego), prawdopodobnie do pancernika typu Pierieswiet, która jednak była niecelna[9].
W toku dalszych działań „Ikazuchi” został uszkodzony trafieniem ciężkiego pocisku 19 maja 1904 roku (zginęło 24 ludzi)[6].
„Ikazuchi” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku. Wchodził wówczas w skład 2. oddziału niszczycieli, a dowódcą okrętu był komandor ppor. Saitō[6]. Razem z innymi niszczycielami został skierowany do nocnego ataku torpedowego na pozostałe po bitwie dziennej rosyjskie okręty, płynące do Władywostoku[10]. Zaatakował prawdopodobnie pancernik „Orioł”, ale torpeda przeszła przed jego dziobem[10]. Sam niszczyciel został oświetlony rosyjskimi reflektorami i następnie poważnie uszkodzony przez ostrzał, który zniszczył mu kominy, uszkodził główny przewód pary i rozbił mesę oficerską[10]. Według japońskich danych, raniono jednak tylko 13 członków załogi[10]. 28 maja uszkodzony niszczyciel, nabierający wody, dotarł do bazy Takeshiki na Cuszimie[10].
28 sierpnia 1912 roku został przeklasyfikowany na niszczyciel 3. klasy[4]. Okręt zatonął na skutek wybuchu kotła 9 października 1913 roku w bazie Ōminato[4][c]. Wrak został podniesiony i złomowany[3]. Został skreślony z listy floty 5 listopada 1913 roku[4]
Uwagi
- ↑ W literaturze podaje się, że okręty dla Japonii zaprojektowano na wzór zbudowanych dla Argentyny niszczycieli typu Corrientes (np. Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237, Suliga 1995 ↓), ale niszczyciele dla Japonii były znacznie większe i szybsze (Corrientes: wyporność pełna 280 t, 27 węzłów – por. Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 404)
- ↑ Publikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. Suliga 1995 ↓), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. Londyn: 1997, s. 778.
- ↑ Data według źródeł japońskich; Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 130 podają 10 października 1913 roku, a Suliga 1995 ↓ oczywiście mylnie 10 października 1910 roku.
Przypisy
- ↑ Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237-238
- ↑ Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 90, 237.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 130
- 1 2 3 4 5 6 Nishida 2002 ↓.
- 1 2 Na podstawie Suliga 1995 ↓, s. rysunek
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Suliga 1995 ↓, s. bez nr.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 26.
- 1 2 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 44-45.
- ↑ Olender 2021 ↓, s. 638.
- 1 2 3 4 5 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 391.
Bibliografia
- Conway’s All the world’s fighting ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene Kolesnik (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 0-85177-133-5. (ang.).
- Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Wyd. IV (1986). Naval Institute Press, 1977. ISBN 0-87021-893-X. (ang.).
- Józef Wiesław Dyskant, Andrzej Michałek: Port Artur Cuszima 1904–1905. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2005. ISBN 83-11-10209-0.
- Hiroshi Nishida: Ikazuchi class 3rd class destroyers. Imperial Japanese Navy, 2002. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
- Piotr Olender: Wojna rosyjsko-japońska 1904–1905. Działania na morzu. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2021. ISBN 978-83-8178-686-7.
- Siergiej Suliga: Japonskij fłot. Korabli Russko-Japonskoj wojny 1904-1905 gg. Wypusk 2. Moskwa: Askold, 1995. ISBN 5-85259-077-0. (ros.). [Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]